🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Fil ve isim Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Fil ve isim Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki kelimelerin yanına isim mi yoksa fiil mi olduklarını yazalım:
\( 1. \) Masa
\( 2. \) Koş-
\( 3. \) Sevgi
\( 4. \) Uyu-
\( 1. \) Masa
\( 2. \) Koş-
\( 3. \) Sevgi
\( 4. \) Uyu-
Çözüm:
Bir kelimenin isim mi yoksa fiil mi olduğunu anlamak için "-mek / -mak" (mastar eki) yöntemini kullanırız:
- Masa: Masa-mak (Anlamsız oluyor) 👉 İsim
- Koş-: Koş-mak (Anlamlı oluyor) 👉 Fiil
- Sevgi: Sevgi-mek (Anlamsız oluyor) 👉 İsim
- Uyu-: Uyu-mak (Anlamlı oluyor) 👉 Fiil
Örnek 2:
"Küçük kedi, bahçedeki ağacın altına yattı."
Yukarıdaki cümlede yer alan isimleri ve fiili bularak gruplandırınız.
Çözüm:
Cümleyi kelime kelime inceleyelim:
- Küçük: Varlığın özelliğini belirtir (İsim soylu).
- Kedi: Bir canlı varlığın adıdır 👉 İsim
- Bahçe: Bir yerin adıdır 👉 İsim
- Ağaç: Bir varlığın adıdır 👉 İsim
- Alt: Yer-yön belirten bir isimdir 👉 İsim
- Yattı: "Yat-mak" eylemini bildirir 👉 Fiil
Örnek 3:
Türkçede bazı kelimeler hem isim hem de fiil olarak kullanılabilir (Sesteş kelimeler).
"Gül" kelimesini hem isim hem de fiil görevinde birer cümlede kullanınız.
Çözüm:
"Gül" kelimesi bağlama göre tür değiştirebilir:
👉 Burada bir çiçeğin adı olduğu için isimdir.
👉 Burada "gülmek" eylemini bildirdiği için fiildir.
1. İsim Görevinde:
"Vazodaki gül çok güzel kokuyor."👉 Burada bir çiçeğin adı olduğu için isimdir.
2. Fiil Görevinde:
"Arkadaşının anlattığı fıkraya çok güldü."👉 Burada "gülmek" eylemini bildirdiği için fiildir.
Örnek 4:
Bir kelime oyununda oyunculardan şu kurallara uymaları isteniyor:
\( 1. \) Kelime bir hareket bildirmelidir.
\( 2. \) Kelimeye "-mek / -mak" eki getirildiğinde anlamlı olmalıdır.
Buna göre aşağıdaki kelime gruplarından hangisi tamamen bu kurallara uygundur?
A) Kitap, Defter, Kalem
B) Yaz-, Çiz-, Boya-
C) Mavi, Sarı, Yeşil
\( 1. \) Kelime bir hareket bildirmelidir.
\( 2. \) Kelimeye "-mek / -mak" eki getirildiğinde anlamlı olmalıdır.
Buna göre aşağıdaki kelime gruplarından hangisi tamamen bu kurallara uygundur?
A) Kitap, Defter, Kalem
B) Yaz-, Çiz-, Boya-
C) Mavi, Sarı, Yeşil
Çözüm:
Soruda bizden fiil olan kelimeleri bulmamız isteniyor.
- A Şıkkı: Kitap-mak, Defter-mek, Kalem-mek (Hepsi anlamsız) 👉 Bunlar isimdir.
- B Şıkkı: Yaz-mak, Çiz-mek, Boya-mak (Hepsi anlamlı ve hareket bildiriyor) 👉 Bunlar fiildir.
- C Şıkkı: Mavi-mek, Sarı-mak (Anlamsız) 👉 Bunlar renk adlarıdır, yani isimdir.
Örnek 5:
Mutfakta annesine yardım eden Elif, yaptığı işleri bir kağıda not alıyor:
\( 1. \) Bulaşık
\( 2. \) Yıka-
\( 3. \) Tabak
\( 4. \) Kurula-
\( 1. \) Bulaşık
\( 2. \) Yıka-
\( 3. \) Tabak
\( 4. \) Kurula-
Elif'in listesindeki kelimelerin türlerini günlük hayatla ilişkilendirerek açıklayınız.
Çözüm:
Günlük hayatta nesneler isim, yaptığımız işler ise fiildir:
- Bulaşık: Kirli kap kacakların genel adıdır 👉 İsim
- Yıka-: Bir temizleme eylemidir, hareket bildirir 👉 Fiil
- Tabak: Yemek yediğimiz eşyanın adıdır 👉 İsim
- Kurula-: Islaklığı giderme işidir 👉 Fiil
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil (eylem) yoktur?
A) Bugün hava çok güneşli.
B) Annem pazardan elma aldı.
C) Kardeşim erkenden uyudu.
A) Bugün hava çok güneşli.
B) Annem pazardan elma aldı.
C) Kardeşim erkenden uyudu.
Çözüm:
Cümleleri tek tek inceleyelim:
- A Şıkkı: "Bugün hava çok güneşli." cümlesinde bir iş veya hareket bildiren kelime yoktur. "Güneşli" bir durum adıdır. 👉 Fiil yoktur.
- B Şıkkı: "Aldı" kelimesi "al-mak" fiilidir. 👉 Fiil vardır.
- C Şıkkı: "Uyudu" kelimesi "uyu-mak" fiilidir. 👉 Fiil vardır.
Örnek 7:
Bir doğa yürüyüşünde gördüklerini not eden Ömer'in listesi şöyledir:
"Kuşlar uçuyor, çiçekler açıyor, güneş parlıyor."
Bu nottaki isimlerin ve fiillerin sayısını bulunuz.
"Kuşlar uçuyor, çiçekler açıyor, güneş parlıyor."
Bu nottaki isimlerin ve fiillerin sayısını bulunuz.
Çözüm:
Kelimeleri tek tek ayıralım:
İsimler:
- Kuşlar (Canlı adı)
- Çiçekler (Bitki adı)
- Güneş (Gök cismi adı)
Fiiller:
- Uçuyor (Uç-mak eylemi)
- Açıyor (Aç-mak eylemi)
- Parlıyor (Parla-mak eylemi)
Örnek 8:
Sabah uyandığımızda yaptığımız şu işlerden hangisi bir oluş fiilidir?
(Not: 5. sınıf seviyesinde fiillerin anlam özelliklerine kısa bir giriş yapılır.)
A) Elini yüzünü yıkamak.
B) Boyunun uzaması.
C) Kahvaltı yapmak.
(Not: 5. sınıf seviyesinde fiillerin anlam özelliklerine kısa bir giriş yapılır.)
A) Elini yüzünü yıkamak.
B) Boyunun uzaması.
C) Kahvaltı yapmak.
Çözüm:
Fiiller anlamlarına göre ayrılır:
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
- İş Fiili: Bir nesne üzerinde yapılan iştir (Yıkamak, yapmak).
- Oluş Fiili: Kendiliğinden, zamanla meydana gelen değişimdir.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-fil-ve-isim/sorular