💡 5. Sınıf Matematik: Ondalık, yüzde ve kesir sıralaması; araştırma sorusu oluşturma; sütun ve daire grafiği; eşitlik ve işlem özellikleri; örüntüler Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki kesirleri büyükten küçüğe doğru sıralayınız:
\( \frac{3}{4}, \frac{1}{2}, \frac{5}{8} \)
Çözüm ve Açıklama
Kesirleri sıralamak için paydalarını eşitlememiz gerekir. En küçük ortak katları 8'dir.
\( \frac{3}{4} \) kesrini 8 paydasına getirmek için pay ve paydasını 2 ile çarparız: \( \frac{3 \times 2}{4 \times 2} = \frac{6}{8} \)
\( \frac{1}{2} \) kesrini 8 paydasına getirmek için pay ve paydasını 4 ile çarparız: \( \frac{1 \times 4}{2 \times 4} = \frac{4}{8} \)
\( \frac{5}{8} \) kesrinin paydası zaten 8'dir.
Şimdi kesirlerimiz şu şekilde oldu: \( \frac{6}{8}, \frac{4}{8}, \frac{5}{8} \)
Paydaları eşit olan kesirlerde payı büyük olan daha büyüktür.
Bu durumda büyükten küçüğe sıralama: \( \frac{6}{8} > \frac{5}{8} > \frac{4}{8} \)
Yani orijinal kesirlerle sıralama: \( \frac{3}{4} > \frac{5}{8} > \frac{1}{2} \) ✅
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
0,75 ondalık gösterimini yüzde olarak ifade ediniz. 💡
Çözüm ve Açıklama
Ondalık gösterimleri yüzdeye çevirirken, sayıyı 100 ile çarparız veya virgülü iki basamak sağa kaydırırız.
0,75 sayısındaki virgülü iki basamak sağa kaydırdığımızda 75 elde ederiz.
Bu sayının sonuna yüzde (%) işaretini ekleriz.
Sonuç olarak, 0,75 ondalık gösterimi %75'e eşittir. 💯
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir sınıftaki öğrencilerin %40'ı kızdır. Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, bu sınıfta toplam kaç öğrenci vardır? 🤔
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için önce kızların oranını bulup, sonra erkeklerin oranını hesaplayarak toplam öğrenci sayısına ulaşabiliriz.
Toplam öğrenci sayısı %100'dür.
Kızların oranı %40 ise, erkeklerin oranı: \( %100 - %40 = %60 \) olur.
Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, bu 12 öğrenci sınıfın %60'ını temsil etmektedir.
Toplam öğrenci sayısını bulmak için, 12'yi %60'a bölüp 100 ile çarpmalıyız veya ters orantı kurmalıyız.
Eğer %60'ı 12 öğrenci ise, %100'ü x öğrenci olur. \( 60x = 12 \times 100 \) \( 60x = 1200 \) \( x = \frac{1200}{60} \) \( x = 20 \)
Sınıfta toplam 20 öğrenci vardır. 🧑🎓👩🎓
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir markette A ürününün fiyatı 5 TL, B ürününün fiyatı ise A ürününün fiyatının %20 eksiğidir. Buna göre B ürününün fiyatı kaç TL'dir? 💰
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu adım adım çözelim:
Önce A ürününün fiyatı verilmiş: 5 TL.
B ürününün fiyatı, A ürününün fiyatının %20 eksiği.
Bir manav, elmaların %25'ini sattıktan sonra geriye 30 kg elma kalmıştır. Manav başlangıçta kaç kg elma ile işe başlamıştır? 🍎
Çözüm ve Açıklama
Manavın başlangıçtaki elma miktarı %100'dür.
Manav elmaların %25'ini sattıysa, geriye kalan elma miktarı: \( %100 - %25 = %75 \) olur.
Geriye kalan 30 kg elma, toplam elmaların %75'ine denk gelmektedir.
Toplam elma miktarını bulmak için, 30 kg'ı %75'e bölüp 100 ile çarpmalıyız.
Eğer %75'i 30 kg ise, %100'ü y kg olur. \( 75y = 30 \times 100 \) \( 75y = 3000 \) \( y = \frac{3000}{75} \) \( y = 40 \)
Manav başlangıçta 40 kg elma ile işe başlamıştır. 📈
6
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki eşitliği kullanarak \( x \) değerini bulunuz:
\( 3 \times x = 21 \)
Çözüm ve Açıklama
Eşitlikte \( x \) değerini bulmak için, eşitliğin her iki tarafını da \( x \)'in katsayısına bölmeliyiz.
Eşitliğimiz: \( 3 \times x = 21 \)
Her iki tarafı 3'e bölelim: \( \frac{3 \times x}{3} = \frac{21}{3} \)
Bu durumda \( x = 7 \) olur.
Yani \( x \) değeri 7'dir. 👍
7
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları aşağıdaki gibidir (cm): 145, 150, 148, 155, 150, 148, 152, 150. Bu verileri kullanarak bir sütun grafiği oluşturmak istiyoruz. Hangi boy uzunluğu en sık tekrar etmiştir? 📊
Çözüm ve Açıklama
Sütun grafiği oluşturmadan önce verilerdeki tekrar eden değerleri bulalım.
Verilen boy uzunlukları: 145, 150, 148, 155, 150, 148, 152, 150
Her bir boy uzunluğunun kaç kez tekrar ettiğini sayalım:
145 cm: 1 kez
148 cm: 2 kez
150 cm: 3 kez
152 cm: 1 kez
155 cm: 1 kez
En sık tekrar eden boy uzunluğu 150 cm'dir. Bu, sütun grafiğinde en yüksek sütunu oluşturacaktır. 🏆
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir örüntü verilmiştir: 2, 5, 8, 11, ... Bu örüntünün 10. adımında hangi sayı yer alır? 🔢
Çözüm ve Açıklama
Bu örüntüdeki sayılar arasındaki farkı bulalım:
\( 5 - 2 = 3 \)
\( 8 - 5 = 3 \)
\( 11 - 8 = 3 \)
Gördüğümüz gibi, örüntüdeki her bir sonraki sayı, bir önceki sayıya 3 eklenerek elde edilmektedir. Bu bir aritmetik örüntüdür ve genel terimi \( 3n + k \) şeklindedir.
Örüntünün genel terimini bulmak için ilk terimi kullanabiliriz. İlk terim (n=1) 2'dir.
\( 3 \times 1 + k = 2 \)
\( 3 + k = 2 \)
\( k = 2 - 3 \)
\( k = -1 \)
Örüntünün genel terimi \( 3n - 1 \)'dir.
Şimdi 10. adımda hangi sayının yer aldığını bulmak için \( n=10 \) değerini genel terimde yerine koyalım:
\( 3 \times 10 - 1 = 30 - 1 = 29 \)
Bu örüntünün 10. adımında 29 sayısı yer alır. ✨
5. Sınıf Matematik: Ondalık, yüzde ve kesir sıralaması; araştırma sorusu oluşturma; sütun ve daire grafiği; eşitlik ve işlem özellikleri; örüntüler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki kesirleri büyükten küçüğe doğru sıralayınız:
\( \frac{3}{4}, \frac{1}{2}, \frac{5}{8} \)
Çözüm:
Kesirleri sıralamak için paydalarını eşitlememiz gerekir. En küçük ortak katları 8'dir.
\( \frac{3}{4} \) kesrini 8 paydasına getirmek için pay ve paydasını 2 ile çarparız: \( \frac{3 \times 2}{4 \times 2} = \frac{6}{8} \)
\( \frac{1}{2} \) kesrini 8 paydasına getirmek için pay ve paydasını 4 ile çarparız: \( \frac{1 \times 4}{2 \times 4} = \frac{4}{8} \)
\( \frac{5}{8} \) kesrinin paydası zaten 8'dir.
Şimdi kesirlerimiz şu şekilde oldu: \( \frac{6}{8}, \frac{4}{8}, \frac{5}{8} \)
Paydaları eşit olan kesirlerde payı büyük olan daha büyüktür.
Bu durumda büyükten küçüğe sıralama: \( \frac{6}{8} > \frac{5}{8} > \frac{4}{8} \)
Yani orijinal kesirlerle sıralama: \( \frac{3}{4} > \frac{5}{8} > \frac{1}{2} \) ✅
Örnek 2:
0,75 ondalık gösterimini yüzde olarak ifade ediniz. 💡
Çözüm:
Ondalık gösterimleri yüzdeye çevirirken, sayıyı 100 ile çarparız veya virgülü iki basamak sağa kaydırırız.
0,75 sayısındaki virgülü iki basamak sağa kaydırdığımızda 75 elde ederiz.
Bu sayının sonuna yüzde (%) işaretini ekleriz.
Sonuç olarak, 0,75 ondalık gösterimi %75'e eşittir. 💯
Örnek 3:
Bir sınıftaki öğrencilerin %40'ı kızdır. Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, bu sınıfta toplam kaç öğrenci vardır? 🤔
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce kızların oranını bulup, sonra erkeklerin oranını hesaplayarak toplam öğrenci sayısına ulaşabiliriz.
Toplam öğrenci sayısı %100'dür.
Kızların oranı %40 ise, erkeklerin oranı: \( %100 - %40 = %60 \) olur.
Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, bu 12 öğrenci sınıfın %60'ını temsil etmektedir.
Toplam öğrenci sayısını bulmak için, 12'yi %60'a bölüp 100 ile çarpmalıyız veya ters orantı kurmalıyız.
Eğer %60'ı 12 öğrenci ise, %100'ü x öğrenci olur. \( 60x = 12 \times 100 \) \( 60x = 1200 \) \( x = \frac{1200}{60} \) \( x = 20 \)
Sınıfta toplam 20 öğrenci vardır. 🧑🎓👩🎓
Örnek 4:
Bir markette A ürününün fiyatı 5 TL, B ürününün fiyatı ise A ürününün fiyatının %20 eksiğidir. Buna göre B ürününün fiyatı kaç TL'dir? 💰
Çözüm:
Bu soruyu adım adım çözelim:
Önce A ürününün fiyatı verilmiş: 5 TL.
B ürününün fiyatı, A ürününün fiyatının %20 eksiği.
Bir manav, elmaların %25'ini sattıktan sonra geriye 30 kg elma kalmıştır. Manav başlangıçta kaç kg elma ile işe başlamıştır? 🍎
Çözüm:
Manavın başlangıçtaki elma miktarı %100'dür.
Manav elmaların %25'ini sattıysa, geriye kalan elma miktarı: \( %100 - %25 = %75 \) olur.
Geriye kalan 30 kg elma, toplam elmaların %75'ine denk gelmektedir.
Toplam elma miktarını bulmak için, 30 kg'ı %75'e bölüp 100 ile çarpmalıyız.
Eğer %75'i 30 kg ise, %100'ü y kg olur. \( 75y = 30 \times 100 \) \( 75y = 3000 \) \( y = \frac{3000}{75} \) \( y = 40 \)
Manav başlangıçta 40 kg elma ile işe başlamıştır. 📈
Örnek 6:
Aşağıdaki eşitliği kullanarak \( x \) değerini bulunuz:
\( 3 \times x = 21 \)
Çözüm:
Eşitlikte \( x \) değerini bulmak için, eşitliğin her iki tarafını da \( x \)'in katsayısına bölmeliyiz.
Eşitliğimiz: \( 3 \times x = 21 \)
Her iki tarafı 3'e bölelim: \( \frac{3 \times x}{3} = \frac{21}{3} \)
Bu durumda \( x = 7 \) olur.
Yani \( x \) değeri 7'dir. 👍
Örnek 7:
Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları aşağıdaki gibidir (cm): 145, 150, 148, 155, 150, 148, 152, 150. Bu verileri kullanarak bir sütun grafiği oluşturmak istiyoruz. Hangi boy uzunluğu en sık tekrar etmiştir? 📊
Çözüm:
Sütun grafiği oluşturmadan önce verilerdeki tekrar eden değerleri bulalım.
Verilen boy uzunlukları: 145, 150, 148, 155, 150, 148, 152, 150
Her bir boy uzunluğunun kaç kez tekrar ettiğini sayalım:
145 cm: 1 kez
148 cm: 2 kez
150 cm: 3 kez
152 cm: 1 kez
155 cm: 1 kez
En sık tekrar eden boy uzunluğu 150 cm'dir. Bu, sütun grafiğinde en yüksek sütunu oluşturacaktır. 🏆
Örnek 8:
Bir örüntü verilmiştir: 2, 5, 8, 11, ... Bu örüntünün 10. adımında hangi sayı yer alır? 🔢
Çözüm:
Bu örüntüdeki sayılar arasındaki farkı bulalım:
\( 5 - 2 = 3 \)
\( 8 - 5 = 3 \)
\( 11 - 8 = 3 \)
Gördüğümüz gibi, örüntüdeki her bir sonraki sayı, bir önceki sayıya 3 eklenerek elde edilmektedir. Bu bir aritmetik örüntüdür ve genel terimi \( 3n + k \) şeklindedir.
Örüntünün genel terimini bulmak için ilk terimi kullanabiliriz. İlk terim (n=1) 2'dir.
\( 3 \times 1 + k = 2 \)
\( 3 + k = 2 \)
\( k = 2 - 3 \)
\( k = -1 \)
Örüntünün genel terimi \( 3n - 1 \)'dir.
Şimdi 10. adımda hangi sayının yer aldığını bulmak için \( n=10 \) değerini genel terimde yerine koyalım: