💡 5. Sınıf Matematik: Farklı gösterimlerle elde edilen kesirlerin karşılaştırılmasına yönelik çıkarım yapabilme Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıda verilen üç farklı değeri küçükten büyüğe doğru sıralayınız.
I. \( \frac{1}{4} \)
II. \( 0,3 \)
III. % 20
Çözüm ve Açıklama
Farklı gösterimleri karşılaştırmak için hepsini aynı türe (genellikle yüzdeye veya ondalık gösterime) çevirmek en kolay yoldur. Hepsini yüzde (%) sembolü ile ifade edelim:
I. Değer: \( \frac{1}{4} \) kesrini paydası \( 100 \) olacak şekilde genişletelim. \( 1 \times 25 = 25 \) ve \( 4 \times 25 = 100 \) olduğundan; \( \frac{25}{100} = \) % 25 olur.
II. Değer: \( 0,3 \) ondalık gösterimi \( 0,30 \) olarak yazılabilir. Bu da \( \frac{30}{100} = \) % 30 demektir.
III. Değer: % 20 zaten yüzde olarak verilmiştir.
Bulduğumuz yüzdeleri karşılaştıralım:
% 20 < % 25 < % 30
Buna göre doğru sıralama: III < I < II şeklindedir. ✅
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir sınıftaki öğrencilerin \( \frac{2}{5} \)'si basketbol, % 35'i voleybol ve \( 0,25 \)'i futbol oynamaktadır. Bu sınıfta en çok tercih edilen spor dalı hangisidir?
Çözüm ve Açıklama
Spor dallarını karşılaştırabilmek için tüm oranları ondalık gösterime çevirelim:
Basketbol: \( \frac{2}{5} \) kesrini paydası \( 10 \) olacak şekilde \( 2 \) ile genişletelim. \( \frac{4}{10} = 0,4 \) olur. Karşılaştırma kolaylığı için bunu \( 0,40 \) olarak yazabiliriz.
Voleybol: % 35 ifadesi kesir olarak \( \frac{35}{100} \) demektir. Ondalık gösterimi ise \( 0,35 \) olur.
Futbol: Zaten \( 0,25 \) olarak verilmiştir.
Şimdi ondalık sayıları karşılaştıralım:
\( 0,40 > 0,35 > 0,25 \)
Sıralamaya göre en büyük değer \( 0,40 \) ile Basketbol branşına aittir. 🏀
3
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir markette aynı marka sütün üç farklı boyutu için indirim oranları şu şekildedir:
Küçük boy: % 15 indirim
Orta boy: \( \frac{1}{5} \) oranında indirim
Büyük boy: \( 0,18 \) oranında indirim
Hangi boy sütte yapılan indirim oranı en fazladır?
Çözüm ve Açıklama
İndirim oranlarını karşılaştırmak için hepsini yüzde (%) formuna getirelim:
Küçük boy: % 15 (Zaten yüzde olarak verilmiş).
Orta boy: \( \frac{1}{5} \) kesrini paydası \( 100 \) olacak şekilde \( 20 \) ile genişletelim. \( \frac{20}{100} = \) % 20 olur.
Büyük boy: \( 0,18 \) ondalık gösterimi \( \frac{18}{100} = \) % 18 olur.
Yüzdeleri karşılaştırdığımızda:
% 20 > % 18 > % 15
En yüksek indirim oranı % 20 ile Orta boy sütte yapılmaktadır. 🥛
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir tabletin batarya doluluk oranı üç farklı arkadaşın tabletinde şu şekilde görünmektedir:
Bir koşu yarışmasında Ahmet parkurun \( 0,65 \)'ini, Mehmet % 60'ını, Can ise \( \frac{13}{20} \)'ünü tamamlamıştır. Yarışmacıların parkuru tamamlama durumları hakkında ne söylenebilir?
Çözüm ve Açıklama
Hepsini kesir veya yüzde olarak ifade edelim. Yüzdeye çevirmek daha pratiktir:
Sonuçları karşılaştırdığımızda:
Ahmet (% 65) = Can (% 65)
Mehmet ise % 60 ile onlardan daha geridedir.
Sonuç: Ahmet ve Can parkurun aynı miktarını tamamlamıştır, Mehmet ise en az yolu gitmiştir. 🏃♂️
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir pizzanın Ali % 30'unu, Berk \( 0,4 \)'ünü ve Cem \( \frac{1}{4} \)'ini yemiştir. Pizzadan en az yiyen kimdir?
Çözüm ve Açıklama
Pizzanın yenilen miktarlarını ondalık gösterim olarak karşılaştıralım:
Kitapçıdaki kitap sayılarını çoktan aza doğru sıralayınız.
Çözüm ve Açıklama
Tüm oranları yüzde (%) birimine dönüştürelim:
Roman: \( \frac{2}{5} \) kesrini \( 20 \) ile genişletelim. \( \frac{40}{100} = \) % 40 olur.
Şiir: % 22 (Zaten yüzde).
Hikaye: \( 0,38 = \frac{38}{100} = \) % 38 olur.
Yüzdeleri büyükten küçüğe sıralayalım:
% 40 > % 38 > % 22
Buna göre kitap sayıları sırasıyla şöyledir: Roman > Hikaye > Şiir. 📚
5. Sınıf Matematik: Farklı gösterimlerle elde edilen kesirlerin karşılaştırılmasına yönelik çıkarım yapabilme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıda verilen üç farklı değeri küçükten büyüğe doğru sıralayınız.
I. \( \frac{1}{4} \)
II. \( 0,3 \)
III. % 20
Çözüm:
Farklı gösterimleri karşılaştırmak için hepsini aynı türe (genellikle yüzdeye veya ondalık gösterime) çevirmek en kolay yoldur. Hepsini yüzde (%) sembolü ile ifade edelim:
I. Değer: \( \frac{1}{4} \) kesrini paydası \( 100 \) olacak şekilde genişletelim. \( 1 \times 25 = 25 \) ve \( 4 \times 25 = 100 \) olduğundan; \( \frac{25}{100} = \) % 25 olur.
II. Değer: \( 0,3 \) ondalık gösterimi \( 0,30 \) olarak yazılabilir. Bu da \( \frac{30}{100} = \) % 30 demektir.
III. Değer: % 20 zaten yüzde olarak verilmiştir.
Bulduğumuz yüzdeleri karşılaştıralım:
% 20 < % 25 < % 30
Buna göre doğru sıralama: III < I < II şeklindedir. ✅
Örnek 2:
Bir sınıftaki öğrencilerin \( \frac{2}{5} \)'si basketbol, % 35'i voleybol ve \( 0,25 \)'i futbol oynamaktadır. Bu sınıfta en çok tercih edilen spor dalı hangisidir?
Çözüm:
Spor dallarını karşılaştırabilmek için tüm oranları ondalık gösterime çevirelim:
Basketbol: \( \frac{2}{5} \) kesrini paydası \( 10 \) olacak şekilde \( 2 \) ile genişletelim. \( \frac{4}{10} = 0,4 \) olur. Karşılaştırma kolaylığı için bunu \( 0,40 \) olarak yazabiliriz.
Voleybol: % 35 ifadesi kesir olarak \( \frac{35}{100} \) demektir. Ondalık gösterimi ise \( 0,35 \) olur.
Futbol: Zaten \( 0,25 \) olarak verilmiştir.
Şimdi ondalık sayıları karşılaştıralım:
\( 0,40 > 0,35 > 0,25 \)
Sıralamaya göre en büyük değer \( 0,40 \) ile Basketbol branşına aittir. 🏀
Örnek 3:
Bir markette aynı marka sütün üç farklı boyutu için indirim oranları şu şekildedir:
Küçük boy: % 15 indirim
Orta boy: \( \frac{1}{5} \) oranında indirim
Büyük boy: \( 0,18 \) oranında indirim
Hangi boy sütte yapılan indirim oranı en fazladır?
Çözüm:
İndirim oranlarını karşılaştırmak için hepsini yüzde (%) formuna getirelim:
Küçük boy: % 15 (Zaten yüzde olarak verilmiş).
Orta boy: \( \frac{1}{5} \) kesrini paydası \( 100 \) olacak şekilde \( 20 \) ile genişletelim. \( \frac{20}{100} = \) % 20 olur.
Büyük boy: \( 0,18 \) ondalık gösterimi \( \frac{18}{100} = \) % 18 olur.
Yüzdeleri karşılaştırdığımızda:
% 20 > % 18 > % 15
En yüksek indirim oranı % 20 ile Orta boy sütte yapılmaktadır. 🥛
Örnek 4:
Bir tabletin batarya doluluk oranı üç farklı arkadaşın tabletinde şu şekilde görünmektedir:
Bir koşu yarışmasında Ahmet parkurun \( 0,65 \)'ini, Mehmet % 60'ını, Can ise \( \frac{13}{20} \)'ünü tamamlamıştır. Yarışmacıların parkuru tamamlama durumları hakkında ne söylenebilir?
Çözüm:
Hepsini kesir veya yüzde olarak ifade edelim. Yüzdeye çevirmek daha pratiktir:
Sonuçları karşılaştırdığımızda:
Ahmet (% 65) = Can (% 65)
Mehmet ise % 60 ile onlardan daha geridedir.
Sonuç: Ahmet ve Can parkurun aynı miktarını tamamlamıştır, Mehmet ise en az yolu gitmiştir. 🏃♂️
Örnek 7:
Bir pizzanın Ali % 30'unu, Berk \( 0,4 \)'ünü ve Cem \( \frac{1}{4} \)'ini yemiştir. Pizzadan en az yiyen kimdir?
Çözüm:
Pizzanın yenilen miktarlarını ondalık gösterim olarak karşılaştıralım: