🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Dikdörtgenin çevre uzunluğu Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Dikdörtgenin çevre uzunluğu Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Kenar uzunlukları 8 cm ve 5 cm olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplayınız. 📏
Bir dikdörtgenin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamına eşittir. Dikdörtgenin karşılıklı kenarları birbirine eşittir. 📌
Çözüm:
Dikdörtgenin kenar uzunlukları:
- Kısa kenar = 5 cm
- Uzun kenar = 8 cm
Örnek 2:
Bir dikdörtgenin çevresi 30 metre ise, kısa kenarı 6 metre olduğuna göre uzun kenarını bulunuz. 🤔
Çözüm:
Dikdörtgenin çevresi = 30 metre
Kısa kenarı = 6 metre
Çevre formülünü biliyoruz: Çevre = 2 * (Kısa Kenar + Uzun Kenar)
30 m = 2 * (6 m + Uzun Kenar)
Her iki tarafı 2'ye bölelim:
30 m / 2 = 6 m + Uzun Kenar
15 m = 6 m + Uzun Kenar
Uzun kenarı bulmak için 15 metreden 6 metreyi çıkaralım:
Uzun Kenar = 15 m - 6 m
Uzun Kenar = 9 metre ✅
Bu dikdörtgenin uzun kenarı 9 metredir. 📏
Örnek 3:
Bir bahçenin etrafına 3 sıra tel çekilecektir. Bahçenin kenar uzunlukları 15 metre ve 10 metre olduğuna göre, toplam kaç metre tel gereklidir? 🌳
Çözüm:
Öncelikle bahçenin bir sıra tel için gereken uzunluğunu, yani çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Kısa kenar = 10 metre
Uzun kenar = 15 metre
Çevre = 2 * (10 m + 15 m)
Çevre = 2 * (25 m)
Çevre = 50 metre 💡
Bahçenin etrafına 3 sıra tel çekileceği için, toplam tel uzunluğu bahçenin çevresinin 3 katı olacaktır:
Toplam Tel = 3 * Çevre
Toplam Tel = 3 * 50 metre
Toplam Tel = 150 metre ✅
Toplamda 150 metre tel gereklidir. 📏
Örnek 4:
Bir masa örtüsü dikdörtgen şeklindedir. Örtünün çevresi 40 cm'dir. Örtünün uzun kenarı, kısa kenarının 2 katından 2 cm fazladır. Masa örtüsünün kenar uzunluklarını bulunuz. 🧵
Çözüm:
Kısa kenarı \( x \) cm olarak kabul edelim.
Uzun kenarı, kısa kenarının 2 katından 2 cm fazla olduğu için \( 2x + 2 \) cm olur.
Dikdörtgenin çevre formülü: Çevre = 2 * (Kısa Kenar + Uzun Kenar)
Verilen çevre: 40 cm
Formülde değerleri yerine koyalım:
40 = 2 * ( \( x \) + \( 2x + 2 \) )
40 = 2 * ( \( 3x + 2 \) )
Her iki tarafı 2'ye bölelim:
20 = \( 3x + 2 \)
2'yi karşıya atalım (çıkarma olarak geçer):
20 - 2 = \( 3x \)
18 = \( 3x \)
\( x \) değerini bulmak için 18'i 3'e bölelim:
\( x \) = 18 / 3
\( x \) = 6 cm ✅
Kısa kenar \( x \) = 6 cm.
Uzun kenar \( 2x + 2 \) = 2 * 6 + 2 = 12 + 2 = 14 cm.
Masa örtüsünün kenar uzunlukları 6 cm ve 14 cm'dir. 📏
Örnek 5:
Bir mahalledeki parkın etrafına yürüyüş yolu yapılacaktır. Parkın bir kenarı 50 metre, diğer kenarı ise ilk kenarının yarısı kadardır. Bu yürüyüş yolunun uzunluğu, parkın çevresinin 2 katı olacaktır. Toplam kaç metre yürüyüş yolu yapılacaktır? 🚶♀️🚶♂️
Çözüm:
Parkın kenar uzunluklarını bulalım:
Bir kenarı = 50 metre
Diğer kenarı (ilk kenarının yarısı) = 50 m / 2 = 25 metre
Parkın çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Çevre = 2 * (Kısa Kenar + Uzun Kenar)
Çevre = 2 * (25 m + 50 m)
Çevre = 2 * (75 m)
Çevre = 150 metre 💡
Yürüyüş yolu, parkın çevresinin 2 katı uzunluğunda olacaktır:
Yürüyüş Yolu Uzunluğu = 2 * Çevre
Yürüyüş Yolu Uzunluğu = 2 * 150 metre
Yürüyüş Yolu Uzunluğu = 300 metre ✅
Toplamda 300 metre yürüyüş yolu yapılacaktır. 🌳
Örnek 6:
Bir odanın zemini tamamen halı ile kaplanacaktır. Odanın şekli dikdörtgendir. Odanın kısa kenarı 4 metre ve uzun kenarı 6 metredir. Bu halının etrafına, kenarlarından 1 metre içeriden bir süpürgelik çekilecektir. Çekilecek süpürgeliğin toplam uzunluğu kaç metre olur? 📏🏠
Çözüm:
Öncelikle halının kapladığı alanın, yani odanın çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Kısa kenar = 4 metre
Uzun kenar = 6 metre
Odanın Çevresi = 2 * (4 m + 6 m)
Odanın Çevresi = 2 * (10 m)
Odanın Çevresi = 20 metre 💡
Süpürgelik, odanın kenarlarından 1 metre içeriden çekilecektir. Bu, süpürgeliğin oluşturacağı yeni dikdörtgenin kenar uzunluklarının odanın kenar uzunluklarından daha kısa olacağı anlamına gelir.
Yeni kısa kenar: Odanın kısa kenarı - (2 * 1 metre içeriden) = 4 m - 2 m = 2 metre
Yeni uzun kenar: Odanın uzun kenarı - (2 * 1 metre içeriden) = 6 m - 2 m = 4 metre
Şimdi süpürgeliğin çekileceği yeni dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Süpürgelik Çevresi = 2 * (Yeni Kısa Kenar + Yeni Uzun Kenar)
Süpürgelik Çevresi = 2 * (2 m + 4 m)
Süpürgelik Çevresi = 2 * (6 m)
Süpürgelik Çevresi = 12 metre ✅
Çekilecek süpürgeliğin toplam uzunluğu 12 metredir. 🏠
Örnek 7:
Kare şeklindeki bir bahçenin etrafına, bahçenin kenar uzunluğunun yarısı kadar bir kenara sahip dikdörtgen şeklinde bir sera yapılmıştır. Seranın çevresi 72 metredir. Bahçenin çevre uzunluğunu bulunuz. 🌸
Çözüm:
Kare şeklindeki bahçenin bir kenar uzunluğunu \( k \) metre olarak kabul edelim.
Bahçenin çevre uzunluğu \( 4k \) olur.
Sera, bahçenin kenar uzunluğunun yarısı kadar bir kenara sahiptir. Bu, seranın kısa kenarının \( k/2 \) olduğu anlamına gelir.
Soruda seranın bir kenarının \( k/2 \) olduğu belirtilmiş, ancak bu kenarın kısa kenar mı yoksa uzun kenar mı olduğu net değil. Genellikle bu tür sorularda, "bir kenarı" denildiğinde kısa kenar kastedilir. Ancak, seranın şekli dikdörtgen olduğu için iki farklı kenarı vardır.
Sorunun "dikdörtgen şeklinde bir sera yapılmıştır" ifadesi ve "bahçenin kenar uzunluğunun yarısı kadar bir kenara sahip" olması, seranın bir kenarının \( k/2 \) olduğunu ve diğer kenarının ise seranın uzun kenarı olduğunu ima eder. Eğer sera, bahçenin kenarına bitişik yapıldıysa, seranın bir kenarı bahçenin kenarı kadar (k) olmalıydı. Ancak burada seranın bir kenarının \( k/2 \) olduğu söyleniyor. Bu durumda seranın kenar uzunlukları \( k/2 \) ve \( b \) (bilinmeyen uzun kenar) olacaktır.
Soruyu "Seranın kısa kenarı \( k/2 \) ve uzun kenarı \( b \) olsun" şeklinde yorumlayalım.
Seranın çevresi 72 metredir.
Çevre = 2 * (Kısa Kenar + Uzun Kenar)
72 = 2 * ( \( k/2 \) + \( b \) )
Her iki tarafı 2'ye bölelim:
36 = \( k/2 \) + \( b \)
Şimdi sorunun ifadesini tekrar gözden geçirelim: "bahçenin kenar uzunluğunun yarısı kadar bir kenara sahip". Bu ifade, seranın uzun kenarının \( k/2 \) olduğunu ve kısa kenarının ise bilinmediğini de düşündürebilir. Ancak bu durumda çelişki olur.
Alternatif yorum: Sera, bahçenin bir kenarına yapılmış ve seranın bahçeye temas eden kenarı \( k \) iken, seranın diğer kenarı \( k/2 \) uzunluğundadır. Bu durumda sera \( k \) ve \( k/2 \) kenarlarına sahip bir dikdörtgen olur.
Bu yorumla devam edelim:
Seranın kenarları \( k \) ve \( k/2 \) olsun.
Seranın Çevresi = 2 * ( \( k \) + \( k/2 \) )
72 = 2 * ( \( 3k/2 \) )
72 = \( 3k \)
\( k \) = 72 / 3
\( k \) = 24 metre ✅
Bahçenin bir kenarı \( k \) = 24 metre'dir.
Bahçenin çevre uzunluğu:
Bahçe Çevresi = 4 * \( k \)
Bahçe Çevresi = 4 * 24 metre
Bahçe Çevresi = 96 metre 🌸
Bu yorumla bahçenin çevre uzunluğu 96 metredir. 💡
Örnek 8:
Bir kitapçı, en sevdiği romanın yeni baskısını almak istiyor. Romanın kapağı dikdörtgen şeklinde olup, uzun kenarı 20 cm ve kısa kenarı 12 cm'dir. Kitapçı, bu romanın kapağının etrafına, kenarlarından 2 cm içeriden başlayarak bir koruyucu bant çekecektir. Çekilecek bantın toplam uzunluğu kaç santimetre olur? 📚
Çözüm:
Roman kapağının kenar uzunlukları:
Uzun kenar = 20 cm
Kısa kenar = 12 cm
Koruyucu bant, kenarlardan 2 cm içeriden çekilecektir. Bu, bantın oluşturacağı yeni dikdörtgenin kenar uzunluklarının, roman kapağının kenar uzunluklarından daha kısa olacağı anlamına gelir.
Yeni kısa kenar: Roman kapağının kısa kenarı - (2 * 2 cm içeriden) = 12 cm - 4 cm = 8 cm
Yeni uzun kenar: Roman kapağının uzun kenarı - (2 * 2 cm içeriden) = 20 cm - 4 cm = 16 cm
Şimdi bantın çekileceği yeni dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Bant Çevresi = 2 * (Yeni Kısa Kenar + Yeni Uzun Kenar)
Bant Çevresi = 2 * (8 cm + 16 cm)
Bant Çevresi = 2 * (24 cm)
Bant Çevresi = 48 cm ✅
Çekilecek bantın toplam uzunluğu 48 santimetredir. 📏
Örnek 9:
Bir futbol sahasının kenar uzunlukları 100 metre ve 60 metredir. Futbol sahasının etrafına bir güvenlik şeridi çekilecektir. Güvenlik şeridi, sahanın kenarlarından 5 metre içeriden çekilecektir. Çekilecek güvenlik şeridinin toplam uzunluğu kaç metre olur? ⚽
Çözüm:
Futbol sahasının kenar uzunlukları:
Uzun kenar = 100 metre
Kısa kenar = 60 metre
Güvenlik şeridi, sahanın kenarlarından 5 metre içeriden çekilecektir. Bu, güvenlik şeridinin oluşturacağı yeni dikdörtgenin kenar uzunluklarının, sahanın kenar uzunluklarından daha kısa olacağı anlamına gelir.
Yeni kısa kenar: Sahanın kısa kenarı - (2 * 5 metre içeriden) = 60 m - 10 m = 50 metre
Yeni uzun kenar: Sahanın uzun kenarı - (2 * 5 metre içeriden) = 100 m - 10 m = 90 metre
Şimdi güvenlik şeridinin çekileceği yeni dikdörtgenin çevre uzunluğunu hesaplayalım:
Şerit Çevresi = 2 * (Yeni Kısa Kenar + Yeni Uzun Kenar)
Şerit Çevresi = 2 * (50 m + 90 m)
Şerit Çevresi = 2 * (140 m)
Şerit Çevresi = 280 metre ✅
Çekilecek güvenlik şeridinin toplam uzunluğu 280 metredir. 🏟️
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-dikdortgenin-cevre-uzunlugu/sorular