🪄 İçerik Hazırla
🎓 5. Sınıf 📚 5. Sınıf Matematik

📝 5. Sınıf Matematik: Dikdörtgen Çevre Ve Alanı Ders Notu

Dikdörtgen, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız dört kenarlı bir geometrik şekildir. Sıralardan, kitaplardan, cep telefonlarından kapılara kadar birçok eşya dikdörtgen şeklindedir. Şimdi, dikdörtgenin özelliklerini, çevresini ve alanını adım adım öğrenelim.

Dikdörtgen Nedir? 📏

Dikdörtgen, özel bir dörtgendir ve aşağıdaki özelliklere sahiptir:

  • Dört kenarı ve dört köşesi vardır.
  • Karşılıklı kenarları birbirine eşit uzunluktadır ve paraleldir.
  • Tüm iç açıları 90 derece (dik açı)dir.
  • İki farklı kenar uzunluğu bulunur: uzun kenar ve kısa kenar.
💡 Hatırlatma: Karenin tüm kenarları eşit uzunlukta olduğu için kare de özel bir dikdörtgendir.

Dikdörtgenin Çevresi Nasıl Bulunur? 📐

Bir şeklin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. Dikdörtgenin çevresini bulmak için uzun kenar ve kısa kenar uzunluklarını toplarız.

Bir dikdörtgenin uzun kenarına \(a\), kısa kenarına \(b\) dersek, çevresi şu şekilde bulunur:

  • Önce uzun kenar ile kısa kenarı toplarız.
  • Sonra bu toplamı 2 ile çarparız, çünkü her kenardan ikişer tane vardır.

Çevre Formülü:

Çevre = uzun kenar + kısa kenar + uzun kenar + kısa kenar

Veya daha kısa olarak:

\[ \text{Çevre} = 2 \times (\text{uzun kenar} + \text{kısa kenar}) \]

Kenar uzunluklarını \(a\) ve \(b\) ile gösterirsek:

\[ \text{Çevre} = 2 \times (a + b) \]

Örnek 1: Dikdörtgenin Çevresi Hesabı

Uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 5 cm olan bir dikdörtgenin çevresini bulalım.

  • Uzun kenar \(a = 8\) cm
  • Kısa kenar \(b = 5\) cm

Formülü kullanarak:

\[ \text{Çevre} = 2 \times (8 + 5) \] \[ \text{Çevre} = 2 \times (13) \] \[ \text{Çevre} = 26 \text{ cm} \]

Bu dikdörtgenin çevresi 26 cm'dir.

Dikdörtgenin Alanı Nasıl Bulunur? 🧠

Bir şeklin alanı, o şeklin kapladığı yüzeyin ölçüsüdür. Dikdörtgenin alanını bulmak için uzun kenar ile kısa kenarı çarparız.

Alan Formülü:

Alan = uzun kenar \( \times \) kısa kenar

Kenar uzunluklarını \(a\) ve \(b\) ile gösterirsek:

\[ \text{Alan} = a \times b \]
💡 Birimler: Çevre uzunluk birimi (cm, m) ile ifade edilirken, alan birim kare (cm², m²) ile ifade edilir.

Örnek 2: Dikdörtgenin Alanı Hesabı

Uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 5 cm olan bir dikdörtgenin alanını bulalım.

  • Uzun kenar \(a = 8\) cm
  • Kısa kenar \(b = 5\) cm

Formülü kullanarak:

\[ \text{Alan} = 8 \times 5 \] \[ \text{Alan} = 40 \text{ cm}^2 \]

Bu dikdörtgenin alanı 40 cm²'dir.

Örnek 3: Alanı Verilen Dikdörtgenin Kenarını Bulma

Alanı 30 cm² olan bir dikdörtgenin kısa kenarı 5 cm ise, uzun kenarı kaç cm'dir?

  • Alan = 30 cm²
  • Kısa kenar \(b = 5\) cm
  • Uzun kenar \(a\) = ?

Alan formülünü hatırlayalım: Alan = uzun kenar \( \times \) kısa kenar.

\[ 30 = a \times 5 \]

Uzun kenarı bulmak için alanı kısa kenara bölmeliyiz:

\[ a = 30 \div 5 \] \[ a = 6 \text{ cm} \]

Dikdörtgenin uzun kenarı 6 cm'dir.

İçerik Hazırlanıyor...

Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.