📝 5. Sınıf Matematik: Çevre uzunluğu Ders Notu
Çevre Uzunluğu 📐
Bir şeklin kenar uzunluklarının toplamına o şeklin çevre uzunluğu denir. Çevre, şeklin etrafını saran çizginin toplam uzunluğudur.
Dikdörtgenin Çevresi
Dikdörtgenin karşılıklı kenarları birbirine eşittir. Bir dikdörtgenin kısa kenarını 'k' ve uzun kenarını 'u' ile gösterirsek, çevresini şu şekilde hesaplayabiliriz:
Dikdörtgenin çevresi = kısa kenar + uzun kenar + kısa kenar + uzun kenar
Ya da daha kısa bir yolla:
Dikdörtgenin çevresi = 2 × (kısa kenar + uzun kenar)
Formülle ifade edersek:
\[ Çevre_{dikdörtgen} = 2 \times (k + u) \]Örnek 1:
Kenar uzunlukları 5 cm ve 8 cm olan bir dikdörtgenin çevresini hesaplayalım.
k = 5 cm, u = 8 cm
\[ Çevre = 2 \times (5 \text{ cm} + 8 \text{ cm}) \] \[ Çevre = 2 \times (13 \text{ cm}) \] \[ Çevre = 26 \text{ cm} \]Bu dikdörtgenin çevresi 26 cm'dir.
Kare Çevresi
Kare, dört kenarı da birbirine eşit olan özel bir dikdörtgendir. Karenin bir kenar uzunluğunu 'a' ile gösterirsek, çevresini şu şekilde hesaplayabiliriz:
Kare çevresi = kenar + kenar + kenar + kenar
Ya da daha kısa bir yolla:
Kare çevresi = 4 × kenar
Formülle ifade edersek:
\[ Çevre_{kare} = 4 \times a \]Örnek 2:
Bir kenar uzunluğu 7 metre olan bir karenin çevresini hesaplayalım.
a = 7 m
\[ Çevre = 4 \times 7 \text{ m} \] \[ Çevre = 28 \text{ m} \]Bu karenin çevresi 28 metredir.
Eşkenar Üçgenin Çevresi
Eşkenar üçgen, üç kenarı da birbirine eşit olan bir üçgendir. Eşkenar bir üçgenin bir kenar uzunluğunu 'a' ile gösterirsek, çevresini şu şekilde hesaplayabiliriz:
Eşkenar üçgen çevresi = kenar + kenar + kenar
Ya da daha kısa bir yolla:
Eşkenar üçgen çevresi = 3 × kenar
Formülle ifade edersek:
\[ Çevre_{eşkenar üçgen} = 3 \times a \]Örnek 3:
Bir kenar uzunluğu 10 cm olan eşkenar bir üçgenin çevresini hesaplayalım.
a = 10 cm
\[ Çevre = 3 \times 10 \text{ cm} \] \[ Çevre = 30 \text{ cm} \]Bu eşkenar üçgenin çevresi 30 cm'dir.
Çokgenlerin Çevresi
Çevresi hesaplanacak şeklin tüm kenar uzunlukları toplanarak çevre uzunluğu bulunur. Bir çokgenin çevresi, o çokgeni oluşturan tüm kenarlarının uzunluklarının toplamıdır.
Örnek 4:
Kenar uzunlukları 3 cm, 4 cm, 5 cm ve 6 cm olan bir dörtgenin çevresini hesaplayalım.
Çevre = 3 cm + 4 cm + 5 cm + 6 cm
Çevre = 18 cm
Bu dörtgenin çevresi 18 cm'dir.