🎓 12. Sınıf
📚 12. Sınıf Edebiyat
💡 12. Sınıf Edebiyat: Yazım yanlışları Çözümlü Örnekler
12. Sınıf Edebiyat: Yazım yanlışları Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yarınki toplantı için hazırlıklar tamamlandı.
B) Bu konuyu daha öncede konuşmuştuk.
C) Her şey yolunda gidiyor gibi görünüyor.
D) Akşam yemeğinde balık yiyeceğiz.
E) Kendini geliştirmek için çok çalışıyor.
A) Yarınki toplantı için hazırlıklar tamamlandı.
B) Bu konuyu daha öncede konuşmuştuk.
C) Her şey yolunda gidiyor gibi görünüyor.
D) Akşam yemeğinde balık yiyeceğiz.
E) Kendini geliştirmek için çok çalışıyor.
Çözüm:
- Cümleleri dikkatlice inceleyelim.
- A seçeneğinde "yarınki" kelimesi doğru yazılmıştır.
- B seçeneğinde "daha öncede" yerine "daha önce de" olmalıydı. "De" bağlacı ayrı yazılır.
- C seçeneğinde "her şey" ayrı yazılır ve doğrudur.
- D seçeneğinde "akşam yemeği" tamlama olup bitişik yazılmaz, doğrudur.
- E seçeneğinde "kendini" doğru yazılmıştır.
Örnek 2:
"Bugün hava çok güzeldi, annemle birlikte parkta dolaştık." cümlesindeki yazım yanlışı aşağıdakilerden hangisiyle düzeltilir?
A) "Bugün" kelimesi "Bugün" şeklinde yazılmalı.
B) "hava" kelimesi büyük harfle başlamalı.
C) "annemle" kelimesi "annem ile" şeklinde yazılmalı.
D) "birlikte" kelimesi "bir likte" şeklinde yazılmalı.
E) "parkta" kelimesi "park ta" şeklinde yazılmalı.
A) "Bugün" kelimesi "Bugün" şeklinde yazılmalı.
B) "hava" kelimesi büyük harfle başlamalı.
C) "annemle" kelimesi "annem ile" şeklinde yazılmalı.
D) "birlikte" kelimesi "bir likte" şeklinde yazılmalı.
E) "parkta" kelimesi "park ta" şeklinde yazılmalı.
Çözüm:
- Cümledeki kelimeleri tek tek inceleyelim.
- "Bugün" kelimesi doğru yazılmıştır.
- "hava" kelimesi özel isim olmadığı için küçük harfle başlaması doğrudur.
- "annemle" kelimesi "ile" edatının kaynaşmış halidir ve doğru yazılmıştır.
- "birlikte" kelimesi de doğru yazılmıştır.
- "parkta" kelimesi yer bildiren "-ta" hal ekini almıştır. Bu ek, kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. Ancak cümlede "parkta" kelimesi zaten bitişik yazılmıştır. Soruda bir hata var gibi görünüyor. Tekrar kontrol edelim.
- Ah, anladım! Soru aslında "dolaştık" kelimesindeki olası bir hatayı ima ediyor olabilir mi? Hayır, bu da doğru.
- Tekrar düşünelim: "Bugün hava çok güzeldi, annemle birlikte parkta dolaştık." cümlesinde belirgin bir yazım yanlışı yok gibi. Acaba soru bir tuzak mı?
- Bir daha bakalım... Belki de "annemle" kelimesindeki "ile" edatının kaynaşması soruluyor. Ancak bu durum yazım yanlışı sayılmaz.
- Olası bir hata "dolaştık" kelimesinde olabilir mi? Hayır, bu da doğru.
- Sanırım soruda bir hata var veya ben bir şeyi gözden kaçırıyorum. 💡
- Tekrar ve dikkatli okuma: "Bugün hava çok güzeldi, annemle birlikte parkta dolaştık." Cümlede "annemle" kelimesi, "ile" edatının kaynaşmış şeklidir ve doğrudur. Ancak soruda verilen seçenekler arasında "annemle" kelimesinin "annem ile" şeklinde yazılması isteniyor. Bu, kaynaşmış birleşik kelimeler için doğru bir düzeltme değildir.
- Bu tür sorularda bazen "ile" edatının kaynaşması veya ayrı yazılması konusunda yanıltıcı seçenekler olabilir.
- Eğer sorunun amacı "ile" edatının kaynaşmasını sorgulamaksa, o zaman "annem ile" şeklinde ayrı yazılması bir seçenek olarak sunulmuş. Ancak bu bir yazım yanlışı düzeltmesi değil, farklı bir kullanım olurdu.
- Bu durumda, sorudaki seçenekler arasında en mantıklı görünen, ancak aslında bir düzeltme olmayan seçenek C'dir. Eğer soru "hangisi bir yazım yanlışıdır?" şeklinde olsaydı, cevap farklı olurdu.
- Ancak "hangisiyle düzeltilir?" sorusu, cümlede bir yanlışlık olduğunu varsayar. Bu cümlede bariz bir yanlışlık yok.
- Bu soruyu geçelim ve bir sonraki örneğe bakalım. Belki de soru hazırlayan kişi "ile" edatının kaynaşmasını bir yazım yanlışı olarak görmüştür. Bu durumda C seçeneği doğru kabul edilebilir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) O da bu projede yer almak istiyordu.
B) Sınav sonuçları açıklandı, bende meraklanıyorum.
C) Yarınki etkinliğe sen de katılacak mısın?
D) Bu güzel havada dışarıda yürüyüş yapalım.
E) Her zaman olduğu gibi, o da geç kaldı.
A) O da bu projede yer almak istiyordu.
B) Sınav sonuçları açıklandı, bende meraklanıyorum.
C) Yarınki etkinliğe sen de katılacak mısın?
D) Bu güzel havada dışarıda yürüyüş yapalım.
E) Her zaman olduğu gibi, o da geç kaldı.
Çözüm:
- "De/da" bağlacının yazımı için temel kural: Cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek, bozulmuyorsa bağlaçtır. Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır.
- A) "O da bu projede yer almak istiyordu." Cümleden çıkaralım: "O bu projede yer almak istiyordu." Anlam bozulmuyor. Bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- B) "Sınav sonuçları açıklandı, bende meraklanıyorum." Cümleden çıkaralım: "Sınav sonuçları açıklandı, ben meraklanıyorum." Anlam bozulmuyor. Bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. "Bende" yerine "bende" olmalıydı. ❌
- C) "Yarınki etkinliğe sen de katılacak mısın?" Cümleden çıkaralım: "Yarınki etkinliğe sen katılacak mısın?" Anlam bozulmuyor. Bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- D) "Bu güzel havada dışarıda yürüyüş yapalım." Buradaki "-da" hal ekidir, bağlaç değildir. Yer belirtir. Bitişik yazılması doğrudur. ✅
- E) "Her zaman olduğu gibi, o da geç kaldı." Cümleden çıkaralım: "Her zaman olduğu gibi, o geç kaldı." Anlam bozulmuyor. Bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
Örnek 4:
Bir öğrenci, yazdığı kompozisyonda aşağıdaki cümlelerden hangisinde "ki" ekinin yazımıyla ilgili bir hata yapmıştır?
- Bugün öyle yorgunum ki anlatamam.
- Onun öyle bir fikri var ki, kimse düşünemezdi.
- Senin ki bu seferki sınavda başarılı olacağına inanıyorum.
- Evdeki hesap çarşıya uymaz derler.
- Yanımdaki sandalyeye oturabilirsin.
Çözüm:
- "Ki" ekinin yazımı için üç temel kural vardır:
- Bağlaç olan "ki": Ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. (Örnek: Sanki, mademki, oysaki, halbuki, çünkü, illaki gibi kalıplaşmış kelimeler hariç.)
- İlgi zamiri olan "ki": Bitişik yazılır. Kendinden önceki ismin yerini tutar. (Örnek: Kitabımdaki kalemi aldım.)
- Sıfat yapan "ki": Bitişik yazılır. Kendinden önceki isme sorulan "hangi" sorusunun cevabı olur. (Örnek: Evdeki hesap çarşıya uymaz.)
- Şimdi cümleleri inceleyelim:
- 1. "Bugün öyle yorgunum ki anlatamam." Buradaki "ki" bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- 2. "Onun öyle bir fikri var ki, kimse düşünemezdi." Buradaki "ki" bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- 3. "Senin ki bu seferki sınavda başarılı olacağına inanıyorum." Bu cümlede iki tane "ki" var.
- İlk "ki": "Senin ki" ifadesi yanlıştır. Burada "seninki" ilgi zamiri olmalı ve bitişik yazılmalıdır.
- İkinci "ki": "bu seferki" ifadesi doğrudur. "Hangi sınav?" sorusunun cevabı "bu seferki" olduğu için sıfat yapan "ki"dir ve bitişik yazılır.
- 4. "Evdeki hesap çarşıya uymaz derler." Buradaki "ki" sıfat yapan "ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur. ✅
- 5. "Yanımdaki sandalyeye oturabilirsin." Buradaki "ki" sıfat yapan "ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur. ✅
Örnek 5:
Bir arkadaşınıza mesaj atarken "Yarınki buluşmamız için hazırmısın?" yazdınız. Bu mesajdaki yazım yanlışını nasıl düzeltirsiniz? 💡
Çözüm:
- Mesajdaki cümleyi inceleyelim: "Yarınki buluşmamız için hazırmısın?"
- Buradaki hata, soru ekini taşıyan "mı/mi" eklerinin yazımıyla ilgilidir.
- Soru ekleri, kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır ve kendinden sonra gelen eklerle de ayrılır.
- Bu kurala göre "hazırmısın" kelimesi yanlış yazılmıştır.
- Doğrusu, "hazır" kelimesine soru eki "mı"nın ayrılarak eklenmesiyle oluşan "hazır mısın" şeklindedir.
Örnek 6:
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) Herkes
B) Birkaç
C) Heryer
D) Birtakım
E) Hiçbir
A) Herkes
B) Birkaç
C) Heryer
D) Birtakım
E) Hiçbir
Çözüm:
- Bu kelimelerin yazımını tek tek kontrol edelim.
- A) "Herkes" bitişik yazılır, doğrudur. ✅
- B) "Birkaç" bitişik yazılır, doğrudur. ✅
- C) "Heryer" kelimesi yanlış yazılmıştır. "Her" ile başlayan kelimeler (herkes, her zaman, her şey vb.) genellikle ayrı yazılır. "Her yer" ayrı yazılmalıdır. ❌
- D) "Birtakım" kelimesi, belirsizlik bildirdiğinde bitişik yazılır ve doğrudur. ✅
- E) "Hiçbir" bitişik yazılır, doğrudur. ✅
Örnek 7:
"Peki, o zaman bu işi halletmek için hemen harekete geçmeliyiz." cümlesindeki yazım yanlışını bulunuz ve açıklayınız. 🧐
Çözüm:
- Cümleyi dikkatlice inceleyelim: "Peki, o zaman bu işi halletmek için hemen harekete geçmeliyiz."
- Buradaki potansiyel yazım yanlışı "peki" kelimesinin yazımıyla ilgilidir.
- "Peki" kelimesi, Türkçede doğru yazımı bu şekildedir. Ancak bazen "pekiyi", "pekala" gibi kelimelerle karıştırılabilir.
- Cümledeki diğer kelimelerin yazımı doğrudur: "o zaman" ayrı yazılır, "halletmek" bitişik yazılır, "hemen" doğru, "harekete geçmeliyiz" doğru.
- Peki, bu cümlede bir yazım yanlışı var mı?
- Tekrar okuyalım: "Peki, o zaman bu işi halletmek için hemen harekete geçmeliyiz."
- Ah, anladım! Soruda bir tuzak olabilir. Belki de "o zaman" kelimesinin yazımı soruluyor. Ancak "o zaman" ayrı yazılır ve doğrudur.
- Eğer soru "pekala" ile ilgili bir şey sormak istiyorsa, o zaman "pekala" bitişik yazılır.
- Bu cümlede bariz bir yazım yanlışı görünmüyor.
- Ancak, eğer soru "o zaman" kelimesinin bitişik yazılması gerektiğini ima ediyorsa, bu yanlış olurdu.
- Bu durumda, sorunun kendisinde bir hata olabilir veya ben bir şeyi gözden kaçırıyorum.
- Bir daha düşünelim: "Peki, o zaman..." Bu ifade doğrudur.
- Belki de "halletmek" kelimesi soruluyor? Hayır, o da doğru.
- Son bir kez daha bakalım: "Peki, o zaman bu işi halletmek için hemen harekete geçmeliyiz."
- Bu cümlede belirgin bir yazım yanlışı yok. Eğer soru "pekala" ile ilgili bir şey sormak istiyorsa, o zaman "pekala" bitişik yazılır.
- Bu soruyu da geçiyorum. Eğer bir hata varsa, bu sorunun kendisindedir.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerde geçen ikilemelerin hangisinin yazımı yanlıştır?
- Yol boyunca abur cubur yedik.
- Çocuklar evde sağ sol koşuşturuyorlardı.
- Bu işi rastgele yapamayız, dikkatli olmalıyız.
- Olayı olduğu gibi anlatmak gerekir.
- Her şeyini didik didik aradılar.
Çözüm:
- İkilemelerin yazımıyla ilgili kuralları hatırlayalım:
- İkilemeler genellikle ayrı yazılır.
- Ancak bazı ikilemeler kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır (örneğin: araç gereç, altüst, darmadağınık vb.).
- "Sağ sol" gibi yön bildiren ikilemeler ayrı yazılır.
- "Olduğu gibi" gibi kalıplaşmış ifadeler de ayrı yazılır.
- Şimdi cümleleri inceleyelim:
- 1. "abur cubur": Kalıplaşmış bir ikilemedir ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- 2. "sağ sol": Yön bildiren bir ikilemedir ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- 3. "rastgele": Bu kelime bir ikileme değildir. Tek başına bir kelimedir ve doğru yazılmıştır. Ancak soruda "ikilemelerin yazımı" soruluyor. Bu seçenekte bir ikileme yok. Bu bir hata olabilir.
- 4. "olduğu gibi": Kalıplaşmış bir ifadedir ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- 5. "didik didik": Tekrar bildiren bir ikilemedir ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
- Seçenek 3'te bir ikileme bulunmamaktadır. Eğer soru ikilemelerle ilgiliyse, bu seçenek sorunun amacına uygun değildir.
- Ancak, eğer soru "rastgele" kelimesinin yazımını sorguluyorsa, o kelime doğrudur.
- Bu durumda, sorunun kendisinde bir hata olduğu düşünülmektedir. Eğer soru "aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?" şeklinde olsaydı ve seçeneklerde "rast gele" olsaydı, o zaman yanlış olurdu.
- Bu sorudaki hata, "rastgele" kelimesinin ikileme gibi sunulmasıdır.
Örnek 9:
Bir e-postada "Size bu konuda bilgi verecegim." yazdınız. Bu cümledeki yazım yanlışını nasıl düzeltirsiniz? 📧
Çözüm:
- Cümleyi inceleyelim: "Size bu konuda bilgi verecegim."
- Buradaki yazım yanlışı, fiil çekimindeki "g" harfinin "ğ" olması gerektiği durumla ilgilidir.
- "Vereceğim" kelimesi, "vermek" fiiline gelecek zaman ekinin "-ecek" ve birinci tekil şahıs ekinin "-im" eklenmesiyle oluşur.
- Türkçede bazı durumlarda "g" sesi "ğ" sesine dönüşür. Bu dönüşüm, "vereceğim" kelimesinde gerçekleşmez.
- "Vereceğim" kelimesinde "g" harfi doğru kullanılmıştır.
- Ancak, eğer soru "vereceğim" kelimesinin "verecegim" şeklinde yazılmasını bir yanlışlık olarak görüyorsa, o zaman doğru.
- Tekrar düşünelim: "Vereceğim" kelimesi, Türkçede "g" ile yazılır. "Verecegim" şeklinde yazmak yanlıştır.
- Dolayısıyla, cümlenin doğrusu şöyledir:
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/12-sinif-edebiyat-yazim-yanlislari/sorular