📄 12. Sınıf Biyoloji: Kalıtım Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Mendel'in bağımsız dağılım ilkesi, farklı karakterlere ait alellerin gametlere birbirinden bağımsız olarak dağıldığını ifade eder.
2. Eş baskınlık durumunda, heterozigot bireylerde her iki alelin de fenotipte tam olarak kendini göstermesi beklenir.
3. İnsanlarda renk körlüğü, Y kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir genle kalıtılır.
4. Krossing over (parça değişimi), bağlı genler arasındaki genetik mesafeyi artırarak genetik çeşitliliği azaltır.
5. Mutasyonlar, bir türün genetik havuzunda yeni alellerin ortaya çıkmasına neden olarak evrime katkı sağlayabilir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Eksik baskınlık ile eş baskınlık arasındaki temel farkı açıklayınız.
2. Orak hücre anemisi gibi kalıtsal hastalıkların ortaya çıkmasında akraba evliliklerinin rolünü açıklayınız.
3. İnsanlarda kan gruplarının belirlenmesinde etkili olan aleller ve kalıtım şekli hakkında bilgi veriniz.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bezelyelerde mor çiçek rengi (M) beyaz çiçek rengine (m) baskındır. Heterozigot mor çiçekli iki bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşacak F1 dölünde fenotip ayrışım oranı aşağıdakilerden hangisidir?
2. Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. İnsanlarda kan grupları (AB0 sistemi) çok alelliğe örnek teşkil eder.
II. Rh faktörü, tek bir gen tarafından kontrol edilir ve pozitiflik aleli negatifliğe baskındır.
III. AB kan grubuna sahip bir birey, 0 kan grubuna sahip bir ebeveyne sahip olamaz.
3. Renk körlüğü, X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir genle kalıtılır. Renk körü bir anne ile normal görüşlü bir babanın erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı nedir?
4. Bağlı genler ve krossing over olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
5. Aşağıdaki durumlardan hangisi modifikasyona örnek olarak verilebilir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Bezelyelerde düz tohum (D) buruşuk tohuma (d) baskın, sarı tohum (S) yeşil tohuma (s) baskındır. Heterozigot düz sarı tohumlu bir bezelye (DdS_s) ile buruşuk yeşil tohumlu bir bezelye (ddss) çaprazlandığında, oluşacak F1 dölündeki fenotip ve genotip oranlarını bulunuz.
2. Aşağıdaki soy ağacında, koyu renkli bireyler otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireylerdir. Buna göre, numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipinin kesin olarak belirlenemeyeceğini açıklayınız.
3. İnsanlarda cinsiyetin belirlenmesinde rol oynayan kromozomları ve cinsiyete bağlı kalıtımın önemini açıklayınız. Ayrıca, X'e bağlı çekinik kalıtılan bir hastalığın (örneğin hemofili veya renk körlüğü) erkek ve dişilerdeki görülme sıklığı açısından neden farklılık gösterdiğini belirtiniz.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Kalıtım Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Mendel'in bağımsız dağılım ilkesi, farklı karakterlere ait alellerin gametlere birbirinden bağımsız olarak dağıldığını ifade eder. |
| ( .... ) | Eş baskınlık durumunda, heterozigot bireylerde her iki alelin de fenotipte tam olarak kendini göstermesi beklenir. |
| ( .... ) | İnsanlarda renk körlüğü, Y kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir genle kalıtılır. |
| ( .... ) | Krossing over (parça değişimi), bağlı genler arasındaki genetik mesafeyi artırarak genetik çeşitliliği azaltır. |
| ( .... ) | Mutasyonlar, bir türün genetik havuzunda yeni alellerin ortaya çıkmasına neden olarak evrime katkı sağlayabilir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir karakterin kalıtımından sorumlu genlerin farklı çeşitlerine .................... denir. |
| 2) | Genotipte kendini her zaman gösteren alele .................... alel denir. |
| 3) | İki farklı karakter bakımından heterozigot bireylerin çaprazlanmasına .................... çaprazlama denir. |
| 4) | İnsanlarda kan grubu fenotipleri, A, B, AB ve .................... olmak üzere dört çeşittir. |
| 5) | X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir genle ortaya çıkan bir hastalık olan ...................., erkeklerde daha sık görülür. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Eksik baskınlık ile eş baskınlık arasındaki temel farkı açıklayınız. |
| 2) | Orak hücre anemisi gibi kalıtsal hastalıkların ortaya çıkmasında akraba evliliklerinin rolünü açıklayınız. |
| 3) | İnsanlarda kan gruplarının belirlenmesinde etkili olan aleller ve kalıtım şekli hakkında bilgi veriniz. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bezelyelerde mor çiçek rengi (M) beyaz çiçek rengine (m) baskındır. Heterozigot mor çiçekli iki bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşacak F1 dölünde fenotip ayrışım oranı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1:2:1
B) 3:1
C) 1:1
|
| 2) |
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. İnsanlarda kan grupları (AB0 sistemi) çok alelliğe örnek teşkil eder. II. Rh faktörü, tek bir gen tarafından kontrol edilir ve pozitiflik aleli negatifliğe baskındır. III. AB kan grubuna sahip bir birey, 0 kan grubuna sahip bir ebeveyne sahip olamaz.
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I, II ve III
|
| 3) |
Renk körlüğü, X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir genle kalıtılır. Renk körü bir anne ile normal görüşlü bir babanın erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı nedir?
A) 0%
B) 50%
C) 100%
|
| 4) |
Bağlı genler ve krossing over olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Aynı kromozom üzerinde bulunan genlere bağlı genler denir.
B) Krossing over, bağlı genler arasındaki genetik çeşitliliği artırır.
C) Krossing over olayı sadece mayoz bölünmenin metafaz I evresinde gerçekleşir.
|
| 5) |
Aşağıdaki durumlardan hangisi modifikasyona örnek olarak verilebilir?
A) Van kedilerinin farklı göz renklerine sahip olması
B) Çuha çiçeğinin farklı sıcaklıklarda farklı renklerde çiçek açması
C) Orak hücre anemisinin genetik bir mutasyon sonucu ortaya çıkması
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Bezelyelerde düz tohum (D) buruşuk tohuma (d) baskın, sarı tohum (S) yeşil tohuma (s) baskındır. Heterozigot düz sarı tohumlu bir bezelye (DdS_s) ile buruşuk yeşil tohumlu bir bezelye (ddss) çaprazlandığında, oluşacak F1 dölündeki fenotip ve genotip oranlarını bulunuz. |
| 2) | Aşağıdaki soy ağacında, koyu renkli bireyler otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireylerdir. Buna göre, numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipinin kesin olarak belirlenemeyeceğini açıklayınız. |
| 3) | İnsanlarda cinsiyetin belirlenmesinde rol oynayan kromozomları ve cinsiyete bağlı kalıtımın önemini açıklayınız. Ayrıca, X'e bağlı çekinik kalıtılan bir hastalığın (örneğin hemofili veya renk körlüğü) erkek ve dişilerdeki görülme sıklığı açısından neden farklılık gösterdiğini belirtiniz. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/12-sinif-biyoloji-kalitim/etkinlikler