💡 11. Sınıf Tarih: Navein olayı Çözümlü Örnekler

Navarin Olayı, \( 20 \) Ekim \( 1827 \) tarihinde Osmanlı ve Mısır donanmalarının, Avrupalı devletler tarafından Navarin limanında yakılması olayıdır.

• Olayın Özü: Yunan İsyanı sırasında Osmanlı Devleti'nin bağımsızlık taleplerini reddetmesi üzerine gerçekleşmiştir.
• Askeri Sonuç: Osmanlı Devleti'nin denizlerdeki askeri gücü büyük bir darbe almıştır.
• Siyasi Sonuç: Osmanlı Devleti savunmasız kalmış ve Yunanistan'ın bağımsızlığına giden süreç hızlanmıştır.

Bu durum, Avrupalı devletlerin çifte standartlı (ikiyüzlü) bir politika izlediğini kanıtlar.

• Restorasyon Dönemi: \( 1815 \) Viyana Kongresi'nde milliyetçilik isyanlarına karşı kralların korunması kararı alınmıştı.
• Çelişki: Ancak söz konusu isyan Osmanlı Devleti'ne karşı çıkan bir Yunan isyanı olunca, Avrupalı devletler kendi kararlarını çiğneyerek isyancıları desteklemişlerdir.
• Sonuç: Bu durum, Metternich Sistemi'nin sadece Avrupa içindeki çıkarlar için uygulandığını, Osmanlı Devleti'nin ise bu sistemin dışında tutulduğunu gösterir.

Navarin'de Osmanlı donanmasına saldıran koalisyon güçleri şunlardır:

• İngiltere 🇬🇧
• Fransa 🇫🇷
• Rusya 🇷🇺

Bu üç devlet, \( 1827 \) Londra Protokolü ile Osmanlı Devleti'nden Yunanistan'a özerklik vermesini istemişlerdir. Osmanlı Devleti bu talebi iç işlerine müdahale sayarak reddedince, bu devletler güç kullanarak Osmanlı'yı zorlamak amacıyla donanmayı yakmışlardır.

Navarin Olayı, büyük bir diplomatik ve askeri krize yol açmıştır.

• Savaş: Donanması yakılan Osmanlı Devleti tazminat isteyince, Rusya bunu reddederek savaş ilan etmiştir. Bu savaş \( 1828 \) - \( 1829 \) Osmanlı-Rus Savaşı olarak bilinir.
• Antlaşma: Savaşta başarısız olan Osmanlı Devleti, \( 1829 \) yılında Edirne Antlaşması'nı imzalamak zorunda kalmıştır.
• Kritik Madde: Edirne Antlaşması ile Yunanistan bağımsız olmuştur.

Bu olay, Osmanlı Devleti'nin yenileşme çabalarına büyük bir darbe vurmuştur.

• Savunmasızlık: \( 1826 \)'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldıran (Vaka-i Hayriye) II. Mahmut, henüz ordusunu tam kuramamışken donanmasını da kaybetmiştir.
• Mali Yük: Donanmanın yeniden inşası için gereken büyük maliyet, ekonomik reformları sekteye uğratmıştır.
• Dış Bağımlılık: Deniz gücü kalmayan Osmanlı, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa karşısında ve Rusya'ya karşı dış desteğe muhtaç hale gelmiştir.

Boş bırakılan yere Navarin Olayı (veya Navarin Baskını) gelmelidir.

• Yunanlılar isyan etti.
• Avrupalı devletler Londra'da toplanıp Osmanlı'ya ültimatom verdi (Londra Protokolü).
• Osmanlı reddedince donanması yakıldı (Navarin Olayı).
• Donanmasız kalan Osmanlı, Rusya ile yaptığı savaşı kaybedince Yunanistan'ın bağımsızlığını tanıdı (Edirne Antlaşması).

Günümüz hukukunda bu durum "egemenlik haklarının ihlali" ve "saldırı suçu" olarak kabul edilir.

• Diplomasi: Navarin Olayı'nda İngiltere, Fransa ve Rusya; Osmanlı'nın bir iç meselesi olan Yunan isyanına müdahale etmiştir.
• Modern Karşılık: Bugün bir devletin limanındaki gemilerin yakılması, doğrudan bir savaş sebebidir (Casus Belli).
• Uluslararası Etik: Navarin Olayı, "güçlü olanın haklı sayıldığı" ve uluslararası hukukun büyük devletlerin çıkarlarına göre şekillendiği bir dönemin örneğidir.

Navarin'de Osmanlı donanması ile birlikte Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın donanması da yakılmıştır.

• Zarar: Mehmet Ali Paşa, Yunan isyanını bastırmak için gönderdiği güçlü donanmasını kaybetmiştir.
• Tazminat Talebi: Paşa, kaybettiği donanmasına karşılık Osmanlı padişahından Suriye valiliğini talep etmiştir.
• İç Savaş: Padişah bu talebi reddedince, Navarin Olayı dolaylı yoldan Mısır Meselesi'ne (Kavalalı isyanına) zemin hazırlamıştır.