Navein olayı Ders Notu

📌 Navein (Navarin) Olayı ve Sonuçları

19. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti, iç isyanlar ve dış müdahalelerle uğraşırken Yunan İsyanı, devletin en büyük dış sorunlarından biri haline gelmiştir. 1821 yılında başlayan Mora İsyanı, bölgedeki dengeleri değiştirmiş ve Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasına zemin hazırlamıştır. Bu sürecin en kritik kırılma noktalarından biri, 1827 yılında gerçekleşen Navarin Olayı'dır.

🔍 Navarin Olayı'nın Gelişimi

Yunan isyanının bastırılamaması üzerine Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan yardım istemiştir. Kavalalı'nın oğlu İbrahim Paşa, Mora'ya çıkarak isyanı büyük ölçüde kontrol altına almıştır. Ancak bu durum, Yunanistan'ın bağımsızlığını destekleyen İngiltere, Fransa ve Rusya'yı rahatsız etmiştir. Bu üç devlet, Osmanlı Devleti'ne Yunanistan'a özerklik verilmesi yönünde baskı yapmış, ancak Osmanlı Devleti bunu iç işlerine müdahale olarak görerek reddetmiştir.

Önemli Not: Navarin Olayı, Osmanlı donanmasının "yakıldığı" bir baskın olarak tarihe geçmiştir. Bu olay, Osmanlı Devleti'nin deniz gücünün zayıfladığını ve Avrupa'nın "Şark Meselesi" çerçevesinde Osmanlı topraklarını paylaşma niyetini açıkça göstermiştir.

⚓ Baskın ve Sonuçları

İngiltere, Fransa ve Rusya'dan oluşan müttefik donanma, 20 Ekim 1827 tarihinde Mora Yarımadası'ndaki Navarin Limanı'nda demirlemiş olan Osmanlı ve Mısır donanmalarını ani bir baskınla yakmıştır. Bu olay, savaş ilan edilmeden gerçekleşmiş bir saldırıdır.

• Askeri Sonuç: Osmanlı donanması büyük oranda imha edilmiştir.
• Siyasi Sonuç: Rusya, bu olayı fırsat bilerek Osmanlı Devleti'ne savaş açmış ve 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı başlamıştır.
• Diplomatik Sonuç: Yunanistan'ın bağımsızlığına giden süreç hızlanmış ve Avrupa devletlerinin Osmanlı üzerindeki baskısı artmıştır.

📊 Dönem Analizi: Osmanlı'nın Deniz Gücü

Navarin Olayı öncesinde Osmanlı donanmasının durumu, devletin merkezi otoritesinin zayıflığı ile doğrudan ilişkilidir. Aşağıdaki tablo, 19. yüzyılda Osmanlı donanmasının uğradığı büyük kayıpları özetlemektedir:

Olay	Yıl	Sonuç
İnebahtı	1571	Donanma yakıldı
Çeşme	1770	Donanma yakıldı
Navarin	1827	Donanma yakıldı
Sinop	1853	Donanma yakıldı

📝 Çözümlü Örnek

Soru: Navarin Olayı'nın ardından Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş açmasının temel nedeni nedir?

Çözüm: Rusya, tarihsel olarak "Sıcak denizlere inme" ve "Ortodoksları koruma" politikalarını izlemiştir. Navarin'de Osmanlı donanmasının yakılması, Osmanlı'nın savunma gücünü zayıflattığı için Rusya, Balkanlar'daki nüfuzunu artırmak ve boğazlar üzerindeki emellerine ulaşmak için bu durumu stratejik bir fırsat olarak kullanmıştır.

Navarin Olayı, Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyılda toprak bütünlüğünü korumakta ne kadar zorlandığını gösteren bir "denge siyaseti" krizidir. Devlet, bu dönemde İngiltere ve Fransa gibi devletlerin desteğini alarak Rusya'ya karşı durmaya çalışsa da, Navarin'de müttefiklerin bizzat Osmanlı donanmasını yakması, diplomasideki güven kaybının en somut örneğidir.