🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Matematik
💡 11. Sınıf Matematik: Sin Ve Cos Teoremi Çözümlü Örnekler
11. Sınıf Matematik: Sin Ve Cos Teoremi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde \( a = 5 \) cm, \( b = 7 \) cm ve \( C \) açısı \( 60^\circ \) olarak veriliyor. Buna göre \( c \) kenarının uzunluğunu bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız.
Kosinüs Teoremi'nin formülü şöyledir: \( c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos(C) \)
Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
Kosinüs Teoremi'nin formülü şöyledir: \( c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos(C) \)
Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
- \( a = 5 \), \( b = 7 \), \( C = 60^\circ \)
- \( \cos(60^\circ) = \frac{1}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( c^2 = 5^2 + 7^2 - 2 \cdot 5 \cdot 7 \cdot \cos(60^\circ) \)
- \( c^2 = 25 + 49 - 2 \cdot 35 \cdot \frac{1}{2} \)
- \( c^2 = 74 - 35 \)
- \( c^2 = 39 \)
- \( c = \sqrt{39} \) cm
Örnek 2:
Bir ABC üçgeninde \( a = 8 \) cm, \( b = 10 \) cm ve \( c = 12 \) cm olarak veriliyor. Buna göre \( A \) açısının kosinüsünü bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruda da Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız, ancak bu sefer bir kenarı değil, bir açının kosinüsünü bulacağız.
Kosinüs Teoremi'nin \( A \) açısı için düzenlenmiş hali şöyledir: \( a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A) \)
Buradan \( \cos(A) \) yalnız bırakırsak: \( \cos(A) = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} \)
Verilen değerleri formülde yerine koyalım:
Kosinüs Teoremi'nin \( A \) açısı için düzenlenmiş hali şöyledir: \( a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A) \)
Buradan \( \cos(A) \) yalnız bırakırsak: \( \cos(A) = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} \)
Verilen değerleri formülde yerine koyalım:
- \( a = 8 \), \( b = 10 \), \( c = 12 \)
- \( \cos(A) = \frac{10^2 + 12^2 - 8^2}{2 \cdot 10 \cdot 12} \)
- \( \cos(A) = \frac{100 + 144 - 64}{240} \)
- \( \cos(A) = \frac{244 - 64}{240} \)
- \( \cos(A) = \frac{180}{240} \)
- \( \cos(A) = \frac{3}{4} \)
Örnek 3:
Bir ABC üçgeninde \( a = 6 \) cm, \( b = 8 \) cm ve \( A \) açısı \( 30^\circ \) olarak veriliyor. Buna göre \( \sin(B) \) değerini bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruda Sinüs Teoremi'ni kullanmamız gerekiyor.
Sinüs Teoremi'nin formülü şöyledir: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} = \frac{c}{\sin(C)} \)
Bize verilen \( a, b \) kenarları ve \( A \) açısı ile \( \sin(B) \) değerini bulabiliriz.
Formülün ilgili kısmını kullanalım: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Değerleri yerine koyalım:
Sinüs Teoremi'nin formülü şöyledir: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} = \frac{c}{\sin(C)} \)
Bize verilen \( a, b \) kenarları ve \( A \) açısı ile \( \sin(B) \) değerini bulabiliriz.
Formülün ilgili kısmını kullanalım: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Değerleri yerine koyalım:
- \( a = 6 \), \( b = 8 \), \( A = 30^\circ \)
- \( \sin(30^\circ) = \frac{1}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( \frac{6}{\frac{1}{2}} = \frac{8}{\sin(B)} \)
- \( 12 = \frac{8}{\sin(B)} \)
- \( \sin(B) = \frac{8}{12} \)
- \( \sin(B) = \frac{2}{3} \)
Örnek 4:
Bir ABC üçgeninde \( a = 4\sqrt{2} \) cm, \( b = 6 \) cm ve \( B \) açısı \( 45^\circ \) olarak veriliyor. Buna göre \( \sin(A) \) değerini bulunuz. 📐
Çözüm:
Yine Sinüs Teoremi'ni kullanacağız.
Formülümüz: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Bu formülde \( \sin(A) \) değerini bulmak için gerekli tüm bilgilere sahibiz.
Verilen değerleri formüle yerleştirelim:
Formülümüz: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Bu formülde \( \sin(A) \) değerini bulmak için gerekli tüm bilgilere sahibiz.
Verilen değerleri formüle yerleştirelim:
- \( a = 4\sqrt{2} \), \( b = 6 \), \( B = 45^\circ \)
- \( \sin(45^\circ) = \frac{\sqrt{2}}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( \frac{4\sqrt{2}}{\sin(A)} = \frac{6}{\frac{\sqrt{2}}{2}} \)
- \( \frac{4\sqrt{2}}{\sin(A)} = 6 \cdot \frac{2}{\sqrt{2}} \)
- \( \frac{4\sqrt{2}}{\sin(A)} = \frac{12}{\sqrt{2}} \)
- \( \sin(A) = \frac{4\sqrt{2} \cdot \sqrt{2}}{12} \)
- \( \sin(A) = \frac{4 \cdot 2}{12} \)
- \( \sin(A) = \frac{8}{12} \)
- \( \sin(A) = \frac{2}{3} \)
Örnek 5:
Bir harita üzerinde A, B ve C noktaları işaretlenmiştir. A noktasından B noktasına olan uzaklık 8 km, B noktasından C noktasına olan uzaklık ise 10 km'dir. A noktasındaki açı \( 50^\circ \) olarak ölçülmüştür. Buna göre, A ve C noktaları arasındaki uzaklığı (km cinsinden) yaklaşık olarak bulunuz. (İpucu: \( \cos(50^\circ) \approx 0.64 \)) 🗺️
Çözüm:
Bu bir Kosinüs Teoremi uygulamasıdır. Bir üçgenin iki kenarı ve arasındaki açının verildiği durumda üçüncü kenarı bulmak için kullanılır.
Soruda verilenler:
Değerleri yerine koyarak hesaplayalım:
Soruda verilenler:
- \( c = 8 \) km (A'dan B'ye uzaklık)
- \( a = 10 \) km (B'den C'ye uzaklık)
- \( B = 50^\circ \) (A noktasındaki açı, yani \( B \) açısı)
- Bulmamız gereken: \( b \) (A'dan C'ye uzaklık)
Değerleri yerine koyarak hesaplayalım:
- \( b^2 = 10^2 + 8^2 - 2 \cdot 10 \cdot 8 \cdot \cos(50^\circ) \)
- \( b^2 = 100 + 64 - 160 \cdot \cos(50^\circ) \)
- \( b^2 = 164 - 160 \cdot 0.64 \)
- \( b^2 = 164 - 102.4 \)
- \( b^2 = 61.6 \)
- \( b = \sqrt{61.6} \)
- \( b \approx 7.85 \) km
Örnek 6:
Bir gölün iki yakasında bulunan A ve B noktaları arasındaki mesafeyi ölçmek isteyen bir mühendis, gölün kenarında bir C noktası seçiyor. C noktasından A noktasına olan uzaklık 150 metre, C noktasından B noktasına olan uzaklık ise 200 metredir. C noktasında ölçülen açı \( 70^\circ \) olarak bulunmuştur. A ve B noktaları arasındaki mesafeyi (metre cinsinden) yaklaşık olarak hesaplayınız. (İpucu: \( \cos(70^\circ) \approx 0.34 \)) 🏞️
Çözüm:
Bu problem, Kosinüs Teoremi'nin pratik bir uygulamasıdır. Göl gibi engeller olduğunda mesafeleri bu şekilde hesaplayabiliriz.
Soruda verilenler:
Verilen değerleri yerine koyarak hesaplayalım:
Soruda verilenler:
- \( b = 150 \) m (C'den A'ya uzaklık)
- \( a = 200 \) m (C'den B'ye uzaklık)
- \( C = 70^\circ \) (C noktasındaki açı)
- Bulmamız gereken: \( c \) (A'dan B'ye uzaklık)
Verilen değerleri yerine koyarak hesaplayalım:
- \( c^2 = 200^2 + 150^2 - 2 \cdot 200 \cdot 150 \cdot \cos(70^\circ) \)
- \( c^2 = 40000 + 22500 - 60000 \cdot \cos(70^\circ) \)
- \( c^2 = 62500 - 60000 \cdot 0.34 \)
- \( c^2 = 62500 - 20400 \)
- \( c^2 = 42100 \)
- \( c = \sqrt{42100} \)
- \( c \approx 205.18 \) m
Örnek 7:
Bir futbol maçında, top kaleye \( 12 \) metre uzaklıktaki bir noktada ve \( 30^\circ \) açıyla durmaktadır. Kalenin genişliği \( 7.32 \) metredir. Topun kalenin tam ortasına olan uzaklığı \( 15 \) metre olarak verilmiştir. Topun kalenin sol direğine olan uzaklığını (metre cinsinden) yaklaşık olarak bulunuz. (İpucu: \( \cos(30^\circ) = \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 0.866 \), \( \sin(30^\circ) = \frac{1}{2} = 0.5 \)) ⚽
Çözüm:
Bu problemde, topun konumu ve kalenin boyutları ile ilgili bir Sinüs Teoremi uygulaması söz konusudur.
Soruyu basitleştirelim: Topun bulunduğu noktayı T, kalenin sol direğini L ve kalenin sağ direğini R ile gösterelim. Kalenin ortası O olsun.
Verilenler:
Soruyu basitleştirelim: Topun bulunduğu noktayı T, kalenin sol direğini L ve kalenin sağ direğini R ile gösterelim. Kalenin ortası O olsun.
Verilenler:
- \( TO = 15 \) m (Topun kalenin ortasına uzaklığı)
- \( TL = TR \) (Topun kalenin direklerine olan uzaklığı eşit değil, bu bilgi yanıltıcı olabilir. Asıl önemli olan topun kaleye olan açısı ve mesafesidir.)
- Topun bulunduğu açı \( 30^\circ \) (Bu açı, topun bulunduğu yerden kaleye doğru çizilen doğru ile yan çizgi arasındaki açıdır. Soruda bu açının kalenin ortasına göre mi yoksa kalenin bir kenarına göre mi olduğu net değil. Ancak genellikle bu tür sorularda, topun bulunduğu yerden kalenin ortasına olan doğru ile yan kenar arasındaki açı kastedilir. Soruda "top kaleye 12 metre uzaklıkta ve 30 derece açıyla durmaktadır" ifadesi, topun bulunduğu noktanın kaleye olan uzaklığının 12m olduğunu ve bu noktanın kaleye göre konumunu belirtiyor. Ancak daha sonra "topun kalenin ortasına olan uzaklığı 15 metre" denmesi kafa karıştırıcı. En makul yorum, topun bulunduğu noktadan kaleye doğru çizilen bir çizginin, yan çizgiyle \( 30^\circ \) açı yaptığını ve topun bu çizgi üzerindeki bir noktada olduğunu varsaymaktır. Ancak "12 metre uzaklıkta" ifadesiyle "kalenin ortasına olan uzaklığı 15 metre" çelişiyor. Soruyu daha anlaşılır hale getirmek için, topun bulunduğu noktadan kalenin ortasına olan uzaklığın 15 metre olduğunu ve topun bulunduğu yerden kaleye doğru çizilen çizginin, kalenin yan kenarı ile \( 30^\circ \) açı yaptığını varsayalım. Bu durumda, kalenin genişliği \( 7.32 \) m ise, kalenin ortasından her bir direğe olan uzaklık \( \frac{7.32}{2} = 3.66 \) metredir. Bizden istenen, topun sol direğe olan uzaklığıdır.
- \( TO = 15 \) m (Topun kalenin ortasına uzaklığı)
- \( \angle(TOL) = 30^\circ \) (Topun bulunduğu noktadan kalenin ortasına ve sol direğine çizilen doğrular arasındaki açı)
- Kalenin genişliği \( LR = 7.32 \) m, dolayısıyla \( OL = OR = \frac{7.32}{2} = 3.66 \) m.
- \( TL^2 = TO^2 + OL^2 - 2 \cdot TO \cdot OL \cdot \cos(\angle(TOL)) \)
- \( TL^2 = 15^2 + 3.66^2 - 2 \cdot 15 \cdot 3.66 \cdot \cos(30^\circ) \)
- \( TL^2 = 225 + 13.3956 - 2 \cdot 15 \cdot 3.66 \cdot 0.866 \)
- \( TL^2 = 238.3956 - 109.716 \)
- \( TL^2 = 128.6796 \)
- \( TL = \sqrt{128.6796} \approx 11.34 \) m
Örnek 8:
Bir yamaç paraşütü pilotu, yerden \( 500 \) metre yükseklikte uçmaktadır. Pilotun göz hizasından, aşağıdaki bir köy evine olan bakış açısı \( 40^\circ \) (aşağı doğru) olarak ölçülüyor. Köy evinin yerden yüksekliği \( 50 \) metre olduğuna göre, pilot ile köy evi arasındaki kuş uçuşu mesafeyi yaklaşık olarak bulunuz. (İpucu: \( \sin(40^\circ) \approx 0.64 \)) 🪂
Çözüm:
Bu problemde, pilotun konumu, köy evinin konumu ve aralarındaki açı kullanılarak bir Sinüs Teoremi veya trigonometrik ilişki kurulabilir.
Soruyu görselleştirelim:
Şimdi bir dik üçgen oluşturalım: Pilotun göz hizasından, köy evinin bulunduğu dikey hizaya inen bir dikme ve bu dikme ile görüş çizgisi arasındaki ilişki.
Bu dik üçgende, \( 40^\circ \) açısının karşısındaki kenar \( 450 \) metredir (dikey mesafe). Bizim bulmak istediğimiz, bu dik üçgenin hipotenüsü olan pilot ile köy evi arasındaki kuş uçuşu mesafedir.
Bu durumda, sinüs fonksiyonunu kullanabiliriz:
Soruyu görselleştirelim:
- Pilotun yüksekliği = \( 500 \) m
- Köy evinin yüksekliği = \( 50 \) m
- Pilotun göz hizasından köye olan bakış açısı (aşağı doğru) = \( 40^\circ \)
Şimdi bir dik üçgen oluşturalım: Pilotun göz hizasından, köy evinin bulunduğu dikey hizaya inen bir dikme ve bu dikme ile görüş çizgisi arasındaki ilişki.
Bu dik üçgende, \( 40^\circ \) açısının karşısındaki kenar \( 450 \) metredir (dikey mesafe). Bizim bulmak istediğimiz, bu dik üçgenin hipotenüsü olan pilot ile köy evi arasındaki kuş uçuşu mesafedir.
Bu durumda, sinüs fonksiyonunu kullanabiliriz:
- \( \sin(\text{açı}) = \frac{\text{karşı dik kenar}}{\text{hipotenüs}} \)
- \( \sin(40^\circ) = \frac{450}{\text{mesafe}} \)
- Mesafe \( = \frac{450}{\sin(40^\circ)} \)
- Mesafe \( = \frac{450}{0.64} \)
- Mesafe \( \approx 703.125 \) metre
Örnek 9:
Bir ABC üçgeninde \( b = 10 \) cm, \( c = 12 \) cm ve \( A \) açısı \( 45^\circ \) olarak verilmiştir. Buna göre \( a \) kenarının uzunluğunu bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruda Kosinüs Teoremi'ni kullanarak \( a \) kenarının uzunluğunu bulacağız.
Kosinüs Teoremi'nin ilgili formülü şöyledir: \( a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A) \)
Verilen değerleri formülde yerine koyalım:
Kosinüs Teoremi'nin ilgili formülü şöyledir: \( a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A) \)
Verilen değerleri formülde yerine koyalım:
- \( b = 10 \), \( c = 12 \), \( A = 45^\circ \)
- \( \cos(45^\circ) = \frac{\sqrt{2}}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( a^2 = 10^2 + 12^2 - 2 \cdot 10 \cdot 12 \cdot \cos(45^\circ) \)
- \( a^2 = 100 + 144 - 240 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \)
- \( a^2 = 244 - 120\sqrt{2} \)
- \( a = \sqrt{244 - 120\sqrt{2}} \) cm
Örnek 10:
Bir ABC üçgeninde \( a = 7 \) cm, \( b = 5 \) cm ve \( B \) açısı \( 30^\circ \) olarak veriliyor. \( \sin(A) \) değerini bulunuz. Birden fazla olası değer varsa, tüm olası değerleri belirtiniz. 📐
Çözüm:
Bu soruda Sinüs Teoremi'ni kullanacağız. Ancak bu tür durumlarda birden fazla olası açı değeri olabileceğini unutmamalıyız.
Sinüs Teoremi'nin formülü: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Verilen değerleri yerine koyalım:
Bu durumda, \( A \) açısı için iki olası değer vardır:
Sinüs Teoremi'nin formülü: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
Verilen değerleri yerine koyalım:
- \( a = 7 \), \( b = 5 \), \( B = 30^\circ \)
- \( \sin(30^\circ) = \frac{1}{2} \)
- \( \frac{7}{\sin(A)} = \frac{5}{\frac{1}{2}} \)
- \( \frac{7}{\sin(A)} = 10 \)
- \( \sin(A) = \frac{7}{10} \)
Bu durumda, \( A \) açısı için iki olası değer vardır:
- Birinci Olasılık (Dar Açı): \( A_1 = \arcsin\left(\frac{7}{10}\right) \). Bu yaklaşık olarak \( 44.4^\circ \)'dir.
- İkinci Olasılık (Geniş Açı): \( A_2 = 180^\circ - A_1 \). Bu durumda \( A_2 = 180^\circ - \arcsin\left(\frac{7}{10}\right) \). Bu yaklaşık olarak \( 180^\circ - 44.4^\circ = 135.6^\circ \)'dir.
- Durum 1: \( A_1 \approx 44.4^\circ \), \( B = 30^\circ \). Toplam \( 74.4^\circ < 180^\circ \). Bu durum geçerlidir.
- Durum 2: \( A_2 \approx 135.6^\circ \), \( B = 30^\circ \). Toplam \( 165.6^\circ < 180^\circ \). Bu durum da geçerlidir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-matematik-sin-ve-cos-teoremi/sorular