🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Matematik
💡 11. Sınıf Matematik: Dairede alan ve çevre Çözümlü Örnekler
11. Sınıf Matematik: Dairede alan ve çevre Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Yarıçapı 7 cm olan bir dairenin çevresi kaç cm'dir? (π = 3 alınız)
Çözüm:
- Dairenin çevresi formülü: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Verilenler: \( r = 7 \) cm, \( \pi = 3 \)
- Formülde yerine koyalım: \( Ç = 2 \cdot 3 \cdot 7 \)
- Hesaplama: \( Ç = 42 \) cm
👉 Sonuç olarak, dairenin çevresi 42 cm'dir. ✅
Örnek 2:
Alanı \( 75 \pi \) cm² olan bir dairenin yarıçapı kaç cm'dir?
Çözüm:
- Dairenin alanı formülü: \( A = \pi \cdot r^2 \)
- Verilenler: \( A = 75\pi \) cm²
- Formülde yerine koyalım: \( 75\pi = \pi \cdot r^2 \)
- \( \pi \) 'leri sadeleştirelim: \( 75 = r^2 \)
- Her iki tarafın karekökünü alalım: \( r = \sqrt{75} \)
- Karekökü sadeleştirelim: \( r = \sqrt{25 \cdot 3} = 5\sqrt{3} \) cm
👉 Dairenin yarıçapı \( 5\sqrt{3} \) cm'dir. 💡
Örnek 3:
Çapı 10 metre olan dairesel bir havuzun etrafına 2 sıra tel çekilecektir. Kaç metre tel gereklidir? (π = 3.14 alınız)
Çözüm:
- Önce havuzun yarıçapını bulalım: Çap \( d = 10 \) m ise, yarıçap \( r = d/2 = 10/2 = 5 \) m'dir.
- Havuzun çevresini hesaplayalım: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Verilenleri yerine koyalım: \( Ç = 2 \cdot 3.14 \cdot 5 \)
- Hesaplama: \( Ç = 31.4 \) metre
- 2 sıra tel çekileceği için toplam tel uzunluğu: \( 2 \cdot 31.4 = 62.8 \) metre
👉 Toplamda 62.8 metre tel gereklidir. 📌
Örnek 4:
Bir dairenin alanı \( 100 \) cm² ise, bu dairenin yarıçapı \( r \) ve çevresi \( Ç \) arasındaki ilişkiyi \( \pi \) cinsinden bulunuz.
Çözüm:
- Dairenin alanı: \( A = \pi \cdot r^2 = 100 \) cm²
- Buradan yarıçapı \( r \) çekelim: \( r^2 = \frac{100}{\pi} \implies r = \sqrt{\frac{100}{\pi}} = \frac{10}{\sqrt{\pi}} \) cm
- Dairenin çevresi: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Bulduğumuz \( r \) değerini yerine koyalım: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot \frac{10}{\sqrt{\pi}} \)
- Sadeleştirme yapalım: \( Ç = 2 \cdot \sqrt{\pi} \cdot 10 = 20\sqrt{\pi} \) cm
👉 Dairenin yarıçapı \( r = \frac{10}{\sqrt{\pi}} \) cm ve çevresi \( Ç = 20\sqrt{\pi} \) cm'dir. ✍️
Örnek 5:
Bir bisikletin tekerleğinin yarıçapı 35 cm'dir. Bu bisiklet 110 metre yol gittiğinde tekerlek kaç tam tur atmış olur? (π = 22/7 alınız)
Çözüm:
- Önce tekerleğin bir tam turda aldığı yolu (çevresini) hesaplayalım: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Verilenler: \( r = 35 \) cm, \( \pi = 22/7 \)
- Çevre hesaplaması: \( Ç = 2 \cdot \frac{22}{7} \cdot 35 \)
- Sadeleştirme: \( Ç = 2 \cdot 22 \cdot 5 = 220 \) cm
- Yolun tamamı metre cinsinden verilmiş, tekerlek çevresini de metreye çevirelim: \( 220 \) cm \( = 2.2 \) metre
- Toplam yol: \( 110 \) metre
- Atılan tur sayısı: \( \text{Tur Sayısı} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Tekerlek Çevresi}} = \frac{110 \text{ m}}{2.2 \text{ m}} \)
- Hesaplama: \( \frac{110}{2.2} = \frac{1100}{22} = 50 \) tur
👉 Tekerlek 50 tam tur atmıştır. 🚀
Örnek 6:
Yuvarlak bir masa örtüsünün kenarına dantel dikilecektir. Masanın çapı 120 cm olduğuna göre, kaç cm dantel gereklidir? (π = 3 alınız)
Çözüm:
- Burada dantel, masanın çevresine dikileceği için dairenin çevresini hesaplamamız gerekiyor.
- Masanın yarıçapı: \( r = \frac{\text{Çap}}{2} = \frac{120 \text{ cm}}{2} = 60 \) cm
- Dairenin çevresi formülü: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Verilenleri yerine koyalım: \( Ç = 2 \cdot 3 \cdot 60 \)
- Hesaplama: \( Ç = 360 \) cm
👉 Masanın kenarına dikilecek dantel miktarı 360 cm'dir. 🧵
Örnek 7:
Bir dairenin alanı, çevresinin 3 katına eşittir. Bu dairenin yarıçapı kaç birimdir?
Çözüm:
- Dairenin alanı: \( A = \pi \cdot r^2 \)
- Dairenin çevresi: \( Ç = 2 \cdot \pi \cdot r \)
- Soruda verilen ilişki: \( A = 3 \cdot Ç \)
- Formülleri yerine koyalım: \( \pi \cdot r^2 = 3 \cdot (2 \cdot \pi \cdot r) \)
- Denklemi sadeleştirelim: \( \pi \cdot r^2 = 6 \cdot \pi \cdot r \)
- Her iki tarafı \( \pi \) 'ye bölelim: \( r^2 = 6r \)
- \( r \) sıfırdan farklı olduğu için her iki tarafı \( r \) 'ye bölebiliriz: \( r = 6 \)
👉 Dairenin yarıçapı 6 birimdir. 🎯
Örnek 8:
Bir parkın ortasında dairesel bir süs havuzu bulunmaktadır. Havuzun alanı \( 144\pi \) metrekaredir. Havuzun etrafına, havuzun kenarından 2 metre uzaklıkta dairesel bir yürüyüş yolu yapılacaktır. Yürüyüş yolunun alanı kaç metrekaredir? (π = 3 alınız)
Çözüm:
- Önce havuzun yarıçapını bulalım:
- Havuzun alanı: \( A_{havuz} = \pi \cdot r_{havuz}^2 = 144\pi \) m²
- \( r_{havuz}^2 = 144 \implies r_{havuz} = \sqrt{144} = 12 \) m
- Yürüyüş yolu havuzun kenarından 2 metre uzakta olduğuna göre, yürüyüş yolunun dış yarıçapı:
- \( r_{yol} = r_{havuz} + 2 = 12 + 2 = 14 \) m
- Yürüyüş yolunun alanı, büyük dairenin (yol dahil) alanından küçük dairenin (havuzun) alanının çıkarılmasıyla bulunur:
- Büyük dairenin alanı: \( A_{büyük} = \pi \cdot r_{yol}^2 = 3 \cdot (14)^2 = 3 \cdot 196 = 588 \) m²
- Yürüyüş yolunun alanı: \( A_{yol} = A_{büyük} - A_{havuz} = 588 - 144\pi \)
- \( A_{yol} = 588 - 144 \cdot 3 = 588 - 432 = 156 \) m²
👉 Yürüyüş yolunun alanı 156 metrekaredir. 🌳
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-matematik-dairede-alan-ve-cevre/sorular