🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Tarih / Osmanlı ordusu, toprak sistemi, tımar sistemi, Fatih Sultan Mehmet dönemi, İstanbul'un fethi, kuşatması, Kanunname-i Âli Osman ve yazılı kanunlar / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Tarih

📄 10. Sınıf Tarih: Osmanlı ordusu, toprak sistemi, tımar sistemi, Fatih Sultan Mehmet dönemi, İstanbul'un fethi, kuşatması, Kanunname-i Âli Osman ve yazılı kanunlar Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Tımar sisteminde toprakların mülkiyeti devlete, kullanım hakkı ise köylüye aittir.

2. Kapıkulu askerleri eyalet ordusunun en kalabalık kısmını oluşturur ve devletten maaş almazlar.

3. İstanbul'un fethi sırasında Bizans'a kuzeyden gelebilecek yardımları önlemek amacıyla Anadolu Hisarı, Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır.

4. Kanunname-i Âli Osman, Osmanlı devlet teşkilatını ve örfi hukuk kurallarını yazılı hale getiren ilk önemli kanunnamedir.

5. Tımar sahipleri (sipahiler), topladıkları vergiler karşılığında cebelü adı verilen atlı askerleri yetiştirmekle yükümlüdür.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Osmanlı Devleti'nde doğrudan padişaha bağlı olan, üç ayda bir ulufe adı verilen maaş alan profesyonel orduya ordusu denir.
2. Fatih Sultan Mehmet döneminde devletin bekası için tahta çıkan padişaha kardeşlerini öldürme yetkisi veren uygulama olarak Kanunname-i Âli Osman'da yer almıştır.
3. Osmanlı toprak sisteminde geliri doğrudan devlet hazinesine giden ve iltizam usulüyle işletilen topraklara topraklar denir.
4. İstanbul'un fethinde Bizans surlarını yıkmak amacıyla dökülen devasa boyutlardaki toplara adı verilir.
5. Tımar sisteminde, dirlik sahiplerinin yetiştirmek zorunda olduğu her bir atlı askere denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Padişaha bağlı, üç ayda bir ulufe alan, devşirme kökenli piyade askerleridir.
« Devlete ait miri toprakların vergi gelirlerinin hizmet karşılığı asker ve memurlara bırakılması sistemidir.
« İstanbul'un fethi için Fatih Sultan Mehmet tarafından özel olarak döktürülen büyük toplardır.
« Fatih döneminde yasallaşan, devlet görevlilerinin haksız kazançla elde ettiği mallarına devletçe el konulması usulüdür.
« Tımar sisteminin uygulanmadığı, vergilerin iltizam usulüyle peşin toplandığı yıllıklı eyaletlerdir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. İstanbul'un fethi için Fatih Sultan Mehmet tarafından Boğaz'ın kuzeyinden gelecek yardımları engellemek amacıyla yaptırılan hisarın adı nedir?

2. Osmanlı ordusunda eyalet askerlerinin en önemli kısmını oluşturan, tımar sahiplerinin yetiştirdiği atlı askerlere ne ad verilir?

3. Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanan, devlet teşkilatını, protokol kurallarını ve kardeş katli gibi örfi hukuk kurallarını düzenleyen yazılı kanunnamenin adı nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar Sistemi'nin askeri, ekonomik ve idari birçok faydası bulunmaktaydı. Aşağıdakilerden hangisi Tımar Sistemi'nin Osmanlı Devleti'ne sağladığı faydalardan biri değildir?

2. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethi için çok yönlü hazırlıklar yapmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu hazırlıklar arasında yer almaz?

3. Osmanlı toprak sisteminde mülkiyeti devlete ait olan topraklara 'Miri Topraklar' denirdi. Miri topraklar kullanım amaçlarına göre bölümlere ayrılırdı. Buna göre, geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan ve iltizam sistemiyle işletilen toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?

4. I. Devşirme sisteminin kanunlaşması
II. Kardeş katli uygulamasının yasallaşması
III. Müsadere usulünün devlet politikası haline gelmesi

Yukarıdaki gelişmelerden hangileri Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanan 'Kanunname-i Âli Osman' ile resmiyet kazanarak doğrudan merkezi otoriteyi güçlendirmeyi amaçlamıştır?

5. Osmanlı ordusu temel olarak Kapıkulu Askerleri ve Eyalet Askerleri olmak üzere iki ana gruba ayrılırdı. Aşağıdaki askeri sınıflardan hangisi Eyalet Askerleri (Eyalet Ordusu) içerisinde yer almaz?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Tımar sisteminin bozulmasının Osmanlı Devleti'nin askeri ve ekonomik yapısı üzerindeki olumsuz etkilerini açıklayınız.

2. İstanbul'un fethinin dünya tarihi açısından doğurduğu siyasi ve ekonomik sonuçlardan ikişer tanesini yazınız.

3. Fatih Sultan Mehmet'in 'Kanunname-i Âli Osman'ı hazırlatarak örfi hukuku yazılı hale getirmesinin ve 'müsadere' ile 'kardeş katli' gibi uygulamaları yasallaştırmasının temel amacı nedir? Açıklayınız.