🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Matematik
💡 10. Sınıf Matematik: Veriden olasılığa ve istatistik Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Matematik: Veriden olasılığa ve istatistik Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir torbada 3 kırmızı, 5 mavi ve 2 yeşil top bulunmaktadır. Torbadan rastgele çekilen bir topun mavi olma olasılığı nedir? 🔵
Çözüm:
Bu tür olasılık sorularını çözmek için temel olasılık formülünü kullanırız:
Şimdi adımları inceleyelim:
Olasılık = (İstenen Durum Sayısı) / (Tüm Olası Durum Sayısı)
Şimdi adımları inceleyelim:
- Adım 1: Tüm Olası Durumları Belirleme
Torbadaki toplam top sayısını bulalım. - Toplam Top Sayısı = Kırmızı Top + Mavi Top + Yeşil Top
- Toplam Top Sayısı = \( 3 + 5 + 2 = 10 \)
- Yani, torbadan çekilebilecek toplam 10 farklı top vardır. Bu, tüm olası durumlarımızın sayısıdır.
- Adım 2: İstenen Durumu Belirleme
Soruda bizden mavi top çekme olasılığı isteniyor. - Torbadaki mavi top sayısı 5'tir. Bu, istenen durumumuzdur.
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Şimdi formülü uygulayalım. - Mavi Top Çekme Olasılığı = (Mavi Top Sayısı) / (Toplam Top Sayısı)
- Mavi Top Çekme Olasılığı = \( \frac{5}{10} \)
- Bu kesri sadeleştirebiliriz: \( \frac{5}{10} = \frac{1}{2} \)
Örnek 2:
Bir zar atıldığında üst yüze gelen sayının tek sayı olma olasılığı kaçtır? 🎲
Çözüm:
Zar atma deneyinde olası sonuçları ve istenen sonuçları belirleyerek olasılığı hesaplayacağız.
İşte adımlar:
İşte adımlar:
- Adım 1: Tüm Olası Durumları Belirleme
Standart bir zarın 6 yüzü vardır ve her yüzünde farklı bir sayı bulunur. - Olası Durumlar = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}
- Toplam Olası Durum Sayısı = 6
- Adım 2: İstenen Durumu Belirleme
Soruda üst yüze gelen sayının tek sayı olması isteniyor. - Tek Sayılar = \{1, 3, 5\}
- İstenen Durum Sayısı = 3
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Olasılık formülünü kullanarak sonucu bulalım. - Tek Sayı Gelme Olasılığı = (Tek Sayı Sayısı) / (Toplam Olası Durum Sayısı)
- Tek Sayı Gelme Olasılığı = \( \frac{3}{6} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{3}{6} = \frac{1}{2} \)
Örnek 3:
50 kişilik bir sınıfta, öğrencilerin göz renklerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir: 20 öğrenci mavi gözlü, 15 öğrenci kahverengi gözlü, 10 öğrenci yeşil gözlü ve 5 öğrenci ela gözlüdür. Bu sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin kahverengi gözlü olma olasılığı nedir? 👀
Çözüm:
Bu soruda, belirli bir özelliğe sahip bir öğrenciyi rastgele seçme olasılığını hesaplayacağız.
Adım adım çözüm:
Adım adım çözüm:
- Adım 1: Toplam Öğrenci Sayısını Kontrol Etme
Verilen öğrenci sayılarını toplayarak toplam öğrenci sayısını teyit edelim. - Toplam Öğrenci = Mavi + Kahverengi + Yeşil + Ela
- Toplam Öğrenci = \( 20 + 15 + 10 + 5 = 50 \)
- Bu, tüm olası durumlarımızın sayısıdır.
- Adım 2: İstenen Durumu Belirleme
Soruda kahverengi gözlü bir öğrenci seçme olasılığı soruluyor. - Kahverengi Gözlü Öğrenci Sayısı = 15
- Bu, istenen durumumuzdur.
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Olasılık formülünü kullanarak sonucu bulalım. - Kahverengi Gözlü Öğrenci Seçme Olasılığı = (Kahverengi Gözlü Öğrenci Sayısı) / (Toplam Öğrenci Sayısı)
- Kahverengi Gözlü Öğrenci Seçme Olasılığı = \( \frac{15}{50} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{15}{50} = \frac{3 \times 5}{10 \times 5} = \frac{3}{10} \)
Örnek 4:
Bir madeni para ve bir zar aynı anda atılıyor. Gelen ikililerden (para sonucu, zar sonucu) kaç tanesi 'Yazı' ve 'tek sayı' ikilisini oluşturur? 🪙🎲
Çözüm:
Bu soruda, iki farklı olayın birlikte gerçekleştiği durumları inceliyoruz. Olasılık hesaplamadan önce olası tüm ikilileri ve istenen ikiliyi belirlemeliyiz.
İşte çözüm adımları:
İşte çözüm adımları:
- Adım 1: Madeni Paranın Olası Sonuçları
Bir madeni paranın iki yüzü vardır: 'Tura' ve 'Yazı'. - Paranın Olası Sonuçları = \{Tura, Yazı\}
- Toplam Paranın Sonuç Sayısı = 2
- Adım 2: Zarın Olası Sonuçları
Bir zarın 6 yüzü vardır. - Zarın Olası Sonuçları = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}
- Toplam Zarın Sonuç Sayısı = 6
- Adım 3: Oluşturulabilecek Tüm İkililer
Paranın sonucu ile zarın sonucunu birleştirerek tüm olası ikilileri bulabiliriz. - Toplam İkili Sayısı = (Paranın Sonuç Sayısı) \( \times \) (Zarın Sonuç Sayısı)
- Toplam İkili Sayısı = \( 2 \times 6 = 12 \)
- Bu 12 olası ikili şunlardır: (Tura,1), (Tura,2), ..., (Yazı,6).
- Adım 4: İstenen İkiliyi Belirleme
Soruda 'Yazı' ve 'tek sayı' ikilisi isteniyor. - Paranın sonucu 'Yazı' olmalı.
- Zarın sonucu tek sayı olmalı. Tek sayılar \{1, 3, 5\}'tir.
- Bu koşulları sağlayan ikililer: (Yazı, 1), (Yazı, 3), (Yazı, 5).
- İstenen İkili Sayısı = 3
- Adım 5: Olasılığı Hesaplama (İstenen Durum Sayısı)
Soruda kaç tane ikili olduğu soruluyor, olasılık değil.
Örnek 5:
Bir markette satılan 100 adet ürünün türlerine göre dağılımı şöyledir: 40 adet ekmek, 30 adet süt, 20 adet peynir ve 10 adet yoğurt. Raf ömrü dolmak üzere olan ve rastgele seçilen bir ürünün ekmek olma olasılığı nedir? 🍞🥛🧀
Çözüm:
Bu, günlük hayatta karşılaştığımız stok yönetimi ve rastgele seçim senaryolarına benzer bir olasılık problemidir.
Çözüm adımları:
Çözüm adımları:
- Adım 1: Toplam Ürün Sayısını Belirleme
Marketin elindeki toplam ürün sayısını bulalım. - Toplam Ürün Sayısı = Ekmek + Süt + Peynir + Yoğurt
- Toplam Ürün Sayısı = \( 40 + 30 + 20 + 10 = 100 \)
- Bu, rastgele seçilebilecek tüm ürünlerin sayısıdır.
- Adım 2: İstenen Ürün Türünü Belirleme
Soruda ekmek seçme olasılığı soruluyor. - Ekmek Sayısı = 40
- Bu, istenen durumumuzdur.
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Olasılık formülünü uygulayalım. - Ekmek Seçme Olasılığı = (Ekmek Sayısı) / (Toplam Ürün Sayısı)
- Ekmek Seçme Olasılığı = \( \frac{40}{100} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{40}{100} = \frac{4}{10} = \frac{2}{5} \)
Örnek 6:
Bir torbada 4 mavi ve 6 kırmızı bilye vardır. Torbadan rastgele iki bilye çekiliyor. Çekilen iki bilyenin de mavi olma olasılığı nedir? 🔵🔴
Çözüm:
Bu soruda, ardışık iki olayın olasılığını hesaplamamız gerekiyor. İlk çekilen bilyenin rengi, ikinci çekilen bilyenin olasılığını etkiler. Bu tür durumlarda "bağımlı olaylar" söz konusudur.
Adım adım çözüm:
Adım adım çözüm:
- Adım 1: İlk Çekilen Bilyenin Mavi Olma Olasılığı
Başlangıçta torbada toplam \( 4 + 6 = 10 \) bilye var. - İlk Mavi Bilye Çekme Olasılığı = (Mavi Bilye Sayısı) / (Toplam Bilye Sayısı)
- İlk Mavi Bilye Çekme Olasılığı = \( \frac{4}{10} \)
- Adım 2: İkinci Çekilen Bilyenin Mavi Olma Olasılığı (İlk Bilye Mavi İse)
İlk bilye mavi çekildiyse, torbada artık 3 mavi ve 6 kırmızı bilye kalmıştır. Toplam bilye sayısı 9 olur. - İkinci Mavi Bilye Çekme Olasılığı = (Kalan Mavi Bilye Sayısı) / (Kalan Toplam Bilye Sayısı)
- İkinci Mavi Bilye Çekme Olasılığı = \( \frac{3}{9} \)
- Adım 3: İki Mavi Bilye Çekme Olasılığının Hesaplanması
İki olayın birlikte gerçekleşme olasılığını bulmak için olasılıkları çarparız. - Her İki Bilyenin de Mavi Olma Olasılığı = (İlk Mavi Olasılığı) \( \times \) (İkinci Mavi Olasılığı)
- Her İki Bilyenin de Mavi Olma Olasılığı = \( \frac{4}{10} \times \frac{3}{9} \)
- Bu çarpımı yapalım: \( \frac{4 \times 3}{10 \times 9} = \frac{12}{90} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{12}{90} = \frac{6 \times 2}{6 \times 15} = \frac{2}{15} \)
Örnek 7:
Bir hedef tahtasına atılan okların %70'i hedefi vurmaktadır. Bir atışta hedefin vurulma olasılığı nedir? Eğer bir atışta hedef vurulmazsa, ikinci atışta hedefin vurulma olasılığı hala aynı mıdır? 🎯
Çözüm:
Bu soru, olasılığın temel prensiplerini ve bağımsız olay kavramını anlamak için önemlidir.
Çözüm adımları:
Çözüm adımları:
- Adım 1: Bir Atışta Hedefi Vurma Olasılığı
Soruda doğrudan bu bilgi verilmiş. - Hedefi Vurma Olasılığı = %70
- Bu olasılığı kesir olarak ifade edersek: \( \frac{70}{100} = \frac{7}{10} \)
- Adım 2: Bir Atışta Hedefi Vurmama Olasılığı
Eğer vurma olasılığı %70 ise, vurmama olasılığı %100 - %70 = %30'dur. - Hedefi Vurmama Olasılığı = \( \frac{30}{100} = \frac{3}{10} \)
- Adım 3: İkinci Atışın Olasılığı
Sorunun ikinci kısmı, ilk atışta hedef vurulmazsa ikinci atışın olasılığının değişip değişmediğini soruyor. - Eğer her atış birbirinden bağımsızsa (yani ilk atışın sonucu ikinci atışı etkilemiyorsa), ikinci atışta hedefi vurma olasılığı yine aynı kalır.
- Bu tür durumlarda, her bir atış bağımsız bir olaydır.
- Dolayısıyla, ilk atışta hedef vurulmasa bile, ikinci atışta hedefi vurma olasılığı yine \( \frac{7}{10} \) veya %70'tir.
Örnek 8:
Bir destede 52 kart vardır. Bu desteden rastgele çekilen bir kartın As olma olasılığı nedir? 🃏
Çözüm:
Klasik kart olasılık sorularından biri! Destedeki kartların yapısını ve As kartlarının sayısını bilmek yeterli.
Adım adım çözüm:
Adım adım çözüm:
- Adım 1: Toplam Kart Sayısı
Standart bir iskambil destasında 52 kart bulunur. - Toplam Kart Sayısı = 52
- Bu, tüm olası durumlarımızın sayısıdır.
- Adım 2: As Kartlarının Sayısı
Bir destada her renkten (kupa, maça, karo, sinek) birer tane olmak üzere toplam 4 As kartı bulunur. - As Kartı Sayısı = 4
- Bu, istenen durumumuzdur.
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Olasılık formülünü uygulayalım. - As Çekme Olasılığı = (As Kartı Sayısı) / (Toplam Kart Sayısı)
- As Çekme Olasılığı = \( \frac{4}{52} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{4}{52} = \frac{1 \times 4}{13 \times 4} = \frac{1}{13} \)
Örnek 9:
Bir sınıfta 25 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrencilerin 15'i kız ve 10'u erkektir. Öğretmen, sınıftan rastgele bir öğrenciyi tahtaya kaldıracaktır. Kaldırılan öğrencinin erkek olma olasılığı nedir? 🧑🏫
Çözüm:
Bu, sınıf içi seçimlerde veya gruplama yaparken karşılaşılabilecek basit bir olasılık örneğidir.
Çözüm adımları:
Çözüm adımları:
- Adım 1: Toplam Öğrenci Sayısı
Sınıftaki toplam öğrenci sayısını belirleyelim. - Toplam Öğrenci Sayısı = Kız Öğrenci + Erkek Öğrenci
- Toplam Öğrenci Sayısı = \( 15 + 10 = 25 \)
- Bu, tahtaya kaldırılacak tüm olası öğrencilerdir.
- Adım 2: İstenen Durum (Erkek Öğrenci)
Soruda erkek öğrenci seçilme olasılığı soruluyor. - Erkek Öğrenci Sayısı = 10
- Bu, istenen durumumuzdur.
- Adım 3: Olasılığı Hesaplama
Olasılık formülünü uygulayalım. - Erkek Öğrenci Kaldırma Olasılığı = (Erkek Öğrenci Sayısı) / (Toplam Öğrenci Sayısı)
- Erkek Öğrenci Kaldırma Olasılığı = \( \frac{10}{25} \)
- Kesri sadeleştirelim: \( \frac{10}{25} = \frac{2 \times 5}{5 \times 5} = \frac{2}{5} \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-matematik-veriden-olasiliga-ve-istatistik/sorular