🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Matematik
💡 10. Sınıf Matematik: Sinüs ve Kosinüs Teoremleri: Üçgende Açı-Kenar Bağlantısı Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Matematik: Sinüs ve Kosinüs Teoremleri: Üçgende Açı-Kenar Bağlantısı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde \( a = 6 \), \( b = 8 \) ve \( C \) açısı \( 60^\circ \) olarak veriliyor. \( c \) kenarının uzunluğunu bulunuz. 💡
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız. Kosinüs Teoremi'ne göre:
\[ c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos(C) \]
Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
- \( a = 6 \), \( b = 8 \), \( C = 60^\circ \)
- \( \cos(60^\circ) = \frac{1}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( c^2 = 6^2 + 8^2 - 2 \cdot 6 \cdot 8 \cdot \cos(60^\circ) \)
- \( c^2 = 36 + 64 - 2 \cdot 48 \cdot \frac{1}{2} \)
- \( c^2 = 100 - 48 \)
- \( c^2 = 52 \)
- \( c = \sqrt{52} = \sqrt{4 \cdot 13} = 2\sqrt{13} \)
Örnek 2:
Bir üçgende kenar uzunlukları \( x = 5 \), \( y = 7 \) ve \( z = 8 \) olarak verilmiştir. \( z \) kenarının karşısındaki açının ölçüsünü ( \( Z \) açısı) bulunuz. 📌
Çözüm:
Bu problemi Kosinüs Teoremi'ni kullanarak çözeceğiz. Kosinüs Teoremi'nin \( z \) kenarı için düzenlenmiş hali şöyledir:
\[ z^2 = x^2 + y^2 - 2xy \cos(Z) \]
Şimdi verilen değerleri yerine yerleştirelim ve \( \cos(Z) \) değerini yalnız bırakalım:
- \( x = 5 \), \( y = 7 \), \( z = 8 \)
- \( 8^2 = 5^2 + 7^2 - 2 \cdot 5 \cdot 7 \cdot \cos(Z) \)
- \( 64 = 25 + 49 - 70 \cos(Z) \)
- \( 64 = 74 - 70 \cos(Z) \)
- \( 70 \cos(Z) = 74 - 64 \)
- \( 70 \cos(Z) = 10 \)
- \( \cos(Z) = \frac{10}{70} = \frac{1}{7} \)
Örnek 3:
Bir ABC üçgeninde \( A \) açısı \( 45^\circ \), \( B \) açısı \( 60^\circ \) ve \( b \) kenarı \( 10 \) birimdir. \( a \) kenarının uzunluğunu bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu tür bir soruda, iki açı ve bir kenar verildiğinde Sinüs Teoremi en kullanışlı araçtır. Sinüs Teoremi'ne göre:
\[ \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} = \frac{c}{\sin(C)} \]
Bizim ihtiyacımız olan \( a \) ve \( b \) kenarları ile \( A \) ve \( B \) açıları arasındaki ilişki:
\[ \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \]
Şimdi verilen değerleri yerine koyalım:
- \( A = 45^\circ \), \( B = 60^\circ \), \( b = 10 \)
- \( \sin(45^\circ) = \frac{\sqrt{2}}{2} \) ve \( \sin(60^\circ) = \frac{\sqrt{3}}{2} \)
- \( \frac{a}{\frac{\sqrt{2}}{2}} = \frac{10}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \)
- \( a \cdot \frac{2}{\sqrt{2}} = 10 \cdot \frac{2}{\sqrt{3}} \)
- \( \frac{2a}{\sqrt{2}} = \frac{20}{\sqrt{3}} \)
- \( a = \frac{20}{\sqrt{3}} \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \)
- \( a = \frac{10\sqrt{2}}{\sqrt{3}} \)
- Paydayı rasyonel yapmak için \( \sqrt{3} \) ile genişletelim: \( a = \frac{10\sqrt{2} \cdot \sqrt{3}}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}} = \frac{10\sqrt{6}}{3} \)
Örnek 4:
Bir ABC üçgeninde \( a = 7 \), \( b = 5 \) ve \( c = 8 \) olarak verilmiştir. \( A \) açısının kosinüsünü bulunuz. 🧮
Çözüm:
Bu soruda, üç kenar uzunluğu verildiğinde bir açının kosinüsünü bulmak için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız. \( A \) açısı için Kosinüs Teoremi'nin ilgili formu şöyledir:
\[ a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos(A) \]
Şimdi \( \cos(A) \) değerini yalnız bırakacak şekilde formülü düzenleyelim:
\[ 2bc \cos(A) = b^2 + c^2 - a^2 \]
\[ \cos(A) = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} \]
Verilen değerleri yerine koyalım:
- \( a = 7 \), \( b = 5 \), \( c = 8 \)
- \( \cos(A) = \frac{5^2 + 8^2 - 7^2}{2 \cdot 5 \cdot 8} \)
- \( \cos(A) = \frac{25 + 64 - 49}{80} \)
- \( \cos(A) = \frac{89 - 49}{80} \)
- \( \cos(A) = \frac{40}{80} \)
- \( \cos(A) = \frac{1}{2} \)
Örnek 5:
Bir parkta, iki bank \( A \) ve \( B \) noktalarında bulunmaktadır. Parkın merkezindeki bir ağaç \( C \) noktasındadır. \( AC \) mesafesi 15 metre, \( BC \) mesafesi 20 metre ve \( ACB \) açısı \( 120^\circ \) olarak ölçülmüştür. İki bank arasındaki \( AB \) mesafesini hesaplayınız. 🌳
Çözüm:
Bu senaryo, gerçek hayatta uzaklıkları veya mesafeleri hesaplamak için Sinüs ve Kosinüs Teoremleri'nin nasıl kullanılabileceğini gösteren harika bir örnektir. Burada, \( A, B, C \) noktaları bir üçgen oluşturur ve bizden \( AB \) kenarını bulmamız isteniyor. Kenar uzunlukları ve aralarındaki açı verildiği için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız.
- Üçgenimiz ABC, kenarlar \( a = BC = 20 \), \( b = AC = 15 \) ve \( c = AB \) (bulmak istediğimiz).
- Aramızdaki açı \( C = 120^\circ \).
- Kosinüs Teoremi: \( c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos(C) \)
- Değerleri yerine koyalım: \( c^2 = 20^2 + 15^2 - 2 \cdot 20 \cdot 15 \cdot \cos(120^\circ) \)
- \( \cos(120^\circ) = -\frac{1}{2} \) olduğunu hatırlayalım.
- \( c^2 = 400 + 225 - 2 \cdot 300 \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) \)
- \( c^2 = 625 - (-300) \)
- \( c^2 = 625 + 300 \)
- \( c^2 = 925 \)
- \( c = \sqrt{925} = \sqrt{25 \cdot 37} = 5\sqrt{37} \)
Örnek 6:
Bir harita üzerinde, Ali'nin evi \( A \) noktasında, okul \( B \) noktasında ve park \( C \) noktasındadır. Ali, evinden parka \( 10 \) km yürüyor. Parktan okula ise \( 12 \) km yürüyor. Ev ile okul arasındaki kuş uçuşu mesafe \( 16 \) km'dir. Ali'nin evinde olduğu \( A \) noktasındaki açının ölçüsünü bulunuz. 🗺️
Çözüm:
Bu problem, harita üzerindeki yerlerin bir üçgen oluşturduğu ve kenar uzunlukları bilindiğinde açıları hesaplayabileceğimiz bir senaryodur. Burada Ali'nin evindeki açıyı bulmak için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız.
- Üçgenimiz ABC.
- Kenarlar: \( a = BC = 12 \) km (Parktan okula), \( b = AC = 10 \) km (Evden parka), \( c = AB = 16 \) km (Evden okula).
- Bulmak istediğimiz açı \( A \).
- Kosinüs Teoremi'nin \( A \) açısı için düzenlenmiş hali: \( \cos(A) = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} \)
- Değerleri yerine koyalım: \( \cos(A) = \frac{10^2 + 16^2 - 12^2}{2 \cdot 10 \cdot 16} \)
- \( \cos(A) = \frac{100 + 256 - 144}{320} \)
- \( \cos(A) = \frac{356 - 144}{320} \)
- \( \cos(A) = \frac{212}{320} \)
- Bu kesri sadeleştirelim. Her iki tarafı 4'e bölelim: \( \cos(A) = \frac{53}{80} \)
Örnek 7:
Bir ABC üçgeninde \( \sin(A) = \frac{3}{5} \) ve \( \sin(B) = \frac{4}{5} \) olarak verilmiştir. \( a \) kenarının \( b \) kenarına oranı kaçtır? 🧮
Çözüm:
Bu soruda, açılar yerine sinüs değerleri verilmiş ve kenarlar arasındaki oran soruluyor. Bu durumda Sinüs Teoremi doğrudan kullanılabilir.
- Sinüs Teoremi'ne göre: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} \)
- Bizden istenen \( \frac{a}{b} \) oranıdır. Bu oranı elde etmek için teoremi yeniden düzenleyelim:
- \( a \cdot \sin(B) = b \cdot \sin(A) \)
- \( \frac{a}{b} = \frac{\sin(A)}{\sin(B)} \)
- Şimdi verilen sinüs değerlerini yerine koyalım:
- \( \frac{a}{b} = \frac{\frac{3}{5}}{\frac{4}{5}} \)
- Kesirleri bölerken, birinci kesri ikinci kesrin tersiyle çarparız:
- \( \frac{a}{b} = \frac{3}{5} \cdot \frac{5}{4} \)
- \( \frac{a}{b} = \frac{3}{4} \)
Örnek 8:
Bir gemi, A noktasından B noktasına doğru hareket ediyor. Gözlem kulesi C noktasındadır. Geminin ilk konumu \( A \), hedefi \( B \) ve gözlem kulesi \( C \). \( AC \) mesafesi 8 km, \( BC \) mesafesi 10 km ve \( ACB \) açısı \( 30^\circ \) olarak ölçülmüştür. Gemi A noktasından B noktasına doğru kaç km yol almıştır? 🚢
Çözüm:
Bu senaryoda, geminin hareket ettiği mesafeyi (yani \( AB \) kenarını) hesaplamak için Kosinüs Teoremi'ni kullanacağız. Bu, navigasyonda veya haritalama uygulamalarında mesafeleri hesaplamak için kullanılan bir yöntemdir.
- Üçgenimiz ABC.
- Kenarlar: \( a = BC = 10 \) km, \( b = AC = 8 \) km.
- Aramızdaki açı \( C = 30^\circ \).
- Bulmak istediğimiz kenar \( c = AB \).
- Kosinüs Teoremi: \( c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos(C) \)
- Değerleri yerine koyalım: \( c^2 = 10^2 + 8^2 - 2 \cdot 10 \cdot 8 \cdot \cos(30^\circ) \)
- \( \cos(30^\circ) = \frac{\sqrt{3}}{2} \) olduğunu biliyoruz.
- \( c^2 = 100 + 64 - 2 \cdot 80 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} \)
- \( c^2 = 164 - 80\sqrt{3} \)
- \( c = \sqrt{164 - 80\sqrt{3}} \)
Örnek 9:
Bir ABC üçgeninde \( a = 3 \), \( b = 4 \) ve \( c = 5 \) olarak verilmiştir. \( A \) açısının sinüsünü bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruda, kenar uzunlukları \( 3, 4, 5 \) olan bir üçgen görüyoruz. Bu, özel bir üçgendir: bir dik üçgendir çünkü \( 3^2 + 4^2 = 9 + 16 = 25 = 5^2 \) eşitliği sağlanır. Bu durumda, en uzun kenar \( c = 5 \) hipotenüstür ve \( C \) açısı \( 90^\circ \) olur. Ancak bizden \( A \) açısının sinüsü isteniyor.
İki farklı yolla çözebiliriz:
Yöntem 1: Dik Üçgen Özelliği ile
İki farklı yolla çözebiliriz:
Yöntem 1: Dik Üçgen Özelliği ile
- \( C \) açısı \( 90^\circ \) olduğundan, \( A \) açısının karşısındaki kenar \( a = 3 \) ve hipotenüs \( c = 5 \)'tir.
- Sinüs tanımına göre: \( \sin(A) = \frac{\text{karşı dik kenar}}{\text{hipotenüs}} \)
- \( \sin(A) = \frac{a}{c} = \frac{3}{5} \)
- Sinüs Teoremi: \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{b}{\sin(B)} = \frac{c}{\sin(C)} \)
- \( C = 90^\circ \) olduğundan \( \sin(C) = \sin(90^\circ) = 1 \).
- \( \frac{a}{\sin(A)} = \frac{c}{\sin(C)} \) ilişkisini kullanalım.
- \( \frac{3}{\sin(A)} = \frac{5}{1} \)
- \( 3 = 5 \sin(A) \)
- \( \sin(A) = \frac{3}{5} \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-matematik-sinus-ve-kosinus-teoremleri-ucgende-aci-kenar-baglantisi/sorular