💡 10. Sınıf Matematik: Sayıma stratejisi kullanarak problem çözme Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Soru: Bir kafeteryada 4 farklı çeşit meyve suyu ve 5 farklı çeşit pasta bulunmaktadır. Bir kişi bu kafeteryadan bir meyve suyu veya bir pasta almak isterse kaç farklı seçim yapabilir? 🥤🍰
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda toplama yoluyla sayma stratejisi kullanılır. Çünkü "veya" bağlacı, seçenekler arasından yalnızca bir tanesinin seçileceğini ifade eder.
Meyve suyu seçeneklerinin sayısı: \( 4 \)
Pasta seçeneklerinin sayısı: \( 5 \)
Toplam seçim sayısı: \( 4 + 5 = 9 \) farklı şekilde yapılabilir. ✅
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru: Bir okulun 10. sınıfında okuyan 12 öğrenci arasından bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçilecektir. Bu seçim kaç farklı şekilde sonuçlanabilir? 🎓
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda seçim sırası önemli olduğu için permütasyon veya çarpma yoluyla sayma stratejisi kullanılır.
1. Adım: Başkan seçimi için \( 12 \) farklı aday vardır.
2. Adım: Başkan seçildikten sonra, kalan \( 11 \) öğrenci arasından bir başkan yardımcısı seçilir.
İşlem: \( 12 \times 11 = 132 \)
Sonuç olarak, bu seçim \( 132 \) farklı şekilde yapılabilir. 🚀
Şimdi ifadeyi yerine yazalım: \[ \frac{8 \times 7 \times 6!}{8 \times 6!} \]
Pay ve paydadaki \( 8 \) ve \( 6! \) değerleri birbirini sadeleştirir.
Geriye kalan sonuç: \( 7 \) olur. ✅
4
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Soru: Bir banka, müşterilerinin internet bankacılığına giriş yapabilmesi için 4 haneli ve rakamlardan oluşan bir şifre belirlemelerini istemektedir. Şifrenin ilk hanesinin sıfır olmaması ve rakamlarının birbirinden farklı olması şartıyla kaç farklı şifre oluşturulabilir? 📱🔐
Çözüm ve Açıklama
Çarpma yoluyla sayma yöntemini basamaklara uygulayalım:
Soru: Bir restoranın menüsünde 3 çeşit çorba, 4 çeşit ana yemek ve 2 çeşit tatlı bulunmaktadır. Bir müşteri her kategoriden en çok bir tane seçmek şartıyla (hiç seçmeme hakkı da dahil), kaç farklı sipariş kombinasyonu oluşturabilir? 🍽️
Çözüm ve Açıklama
Müşterinin her kategori için seçeneklerini inceleyelim:
Çorba: 3 çeşit çorba var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 4 seçenek.
Ana Yemek: 4 çeşit yemek var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 5 seçenek.
Tatlı: 2 çeşit tatlı var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 3 seçenek.
Toplam Durum: \( 4 \times 5 \times 3 = 60 \)
Ancak müşteri hiçbir şey sipariş etmezse bu bir "sipariş" sayılmayabilir. Eğer en az bir ürün seçmesi gerekiyorsa sonuç \( 60 - 1 = 59 \) olur.
Genel seçim ihtimali sorulduğu için cevap \( 60 \) olarak kabul edilir. 🥗
7
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Soru: Bir çember üzerinde birbirinden farklı 6 nokta işaretlenmiştir. Köşeleri bu noktalardan seçilen kaç farklı üçgen çizilebilir? ⭕🔺
Çözüm ve Açıklama
Geometrik şekiller oluştururken noktaların seçilme sırası önemli değildir, bu yüzden kombinasyon kullanılır.
Bir üçgen oluşturmak için doğrusal olmayan \( 3 \) noktaya ihtiyaç vardır.
Çember üzerindeki herhangi üç nokta asla doğrusal olamaz.
Soru: "ADANA" kelimesindeki harflerin yerleri değiştirilerek 5 harfli anlamlı ya da anlamsız kaç farklı kelime yazılabilir? ✍️
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda bazı harfler tekrar ettiği için tekrarlı permütasyon stratejisi uygulanır.
Toplam harf sayısı: \( 5 \)
Tekrar eden harfler: "A" harfi \( 3 \) kez tekrar etmektedir.
Diğer harfler (D ve N) birer kez bulunmaktadır.
Formül: \[ \frac{5!}{3!} \]
Hesaplama: \[ \frac{120}{6} = 20 \]
Sonuç olarak \( 20 \) farklı kelime yazılabilir. 🎯
10. Sınıf Matematik: Sayıma stratejisi kullanarak problem çözme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Soru: Bir kafeteryada 4 farklı çeşit meyve suyu ve 5 farklı çeşit pasta bulunmaktadır. Bir kişi bu kafeteryadan bir meyve suyu veya bir pasta almak isterse kaç farklı seçim yapabilir? 🥤🍰
Çözüm:
Bu soruda toplama yoluyla sayma stratejisi kullanılır. Çünkü "veya" bağlacı, seçenekler arasından yalnızca bir tanesinin seçileceğini ifade eder.
Meyve suyu seçeneklerinin sayısı: \( 4 \)
Pasta seçeneklerinin sayısı: \( 5 \)
Toplam seçim sayısı: \( 4 + 5 = 9 \) farklı şekilde yapılabilir. ✅
Örnek 2:
Soru: Bir okulun 10. sınıfında okuyan 12 öğrenci arasından bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçilecektir. Bu seçim kaç farklı şekilde sonuçlanabilir? 🎓
Çözüm:
Bu soruda seçim sırası önemli olduğu için permütasyon veya çarpma yoluyla sayma stratejisi kullanılır.
1. Adım: Başkan seçimi için \( 12 \) farklı aday vardır.
2. Adım: Başkan seçildikten sonra, kalan \( 11 \) öğrenci arasından bir başkan yardımcısı seçilir.
İşlem: \( 12 \times 11 = 132 \)
Sonuç olarak, bu seçim \( 132 \) farklı şekilde yapılabilir. 🚀
Şimdi ifadeyi yerine yazalım: \[ \frac{8 \times 7 \times 6!}{8 \times 6!} \]
Pay ve paydadaki \( 8 \) ve \( 6! \) değerleri birbirini sadeleştirir.
Geriye kalan sonuç: \( 7 \) olur. ✅
Örnek 4:
Soru: Bir banka, müşterilerinin internet bankacılığına giriş yapabilmesi için 4 haneli ve rakamlardan oluşan bir şifre belirlemelerini istemektedir. Şifrenin ilk hanesinin sıfır olmaması ve rakamlarının birbirinden farklı olması şartıyla kaç farklı şifre oluşturulabilir? 📱🔐
Çözüm:
Çarpma yoluyla sayma yöntemini basamaklara uygulayalım:
Soru: Bir restoranın menüsünde 3 çeşit çorba, 4 çeşit ana yemek ve 2 çeşit tatlı bulunmaktadır. Bir müşteri her kategoriden en çok bir tane seçmek şartıyla (hiç seçmeme hakkı da dahil), kaç farklı sipariş kombinasyonu oluşturabilir? 🍽️
Çözüm:
Müşterinin her kategori için seçeneklerini inceleyelim:
Çorba: 3 çeşit çorba var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 4 seçenek.
Ana Yemek: 4 çeşit yemek var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 5 seçenek.
Tatlı: 2 çeşit tatlı var + 1 (hiç seçmeme durumu) = 3 seçenek.
Toplam Durum: \( 4 \times 5 \times 3 = 60 \)
Ancak müşteri hiçbir şey sipariş etmezse bu bir "sipariş" sayılmayabilir. Eğer en az bir ürün seçmesi gerekiyorsa sonuç \( 60 - 1 = 59 \) olur.
Genel seçim ihtimali sorulduğu için cevap \( 60 \) olarak kabul edilir. 🥗
Örnek 7:
Soru: Bir çember üzerinde birbirinden farklı 6 nokta işaretlenmiştir. Köşeleri bu noktalardan seçilen kaç farklı üçgen çizilebilir? ⭕🔺
Çözüm:
Geometrik şekiller oluştururken noktaların seçilme sırası önemli değildir, bu yüzden kombinasyon kullanılır.
Bir üçgen oluşturmak için doğrusal olmayan \( 3 \) noktaya ihtiyaç vardır.
Çember üzerindeki herhangi üç nokta asla doğrusal olamaz.