🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Matematik

💡 10. Sınıf Matematik: Gerçek sayılarda karesel fonksiyonlar nitel özellikleri Çözümlü Örnekler

1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye

Bir karesel fonksiyonun grafiği, parabol denilen bir eğridir. \( f(x) = x^2 \) fonksiyonunun grafiğini inceleyelim.

Bu fonksiyonun grafiği orijinden geçen ve yukarı doğru açılan bir paraboldür.

Fonksiyonun tepe noktası orijindedir, yani \( (0,0) \) noktasıdır.

Simetri ekseni y-eksenidir, yani \( x=0 \) doğrusudur.

Fonksiyonun en küçük değeri (minimum değer) 0'dır.

Bu fonksiyonun reel kökleri sadece \( x=0 \) noktasıdır.

👉 Bu temel parabol, diğer tüm karesel fonksiyon grafiklerinin temelini oluşturur.

2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye

Şimdi kaydırılmış bir parabolü inceleyelim: \( g(x) = (x-2)^2 \).

Bu fonksiyon, \( f(x) = x^2 \) fonksiyonunun grafiğinin x-ekseni boyunca sağa doğru 2 birim kaydırılmış halidir.

📌 Grafiğin şekli aynı kalır, ancak konumu değişir.

3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye

Bir de yukarı doğru kaydırılmış bir parabol düşünelim: \( h(x) = x^2 + 3 \).

Bu fonksiyon, \( f(x) = x^2 \) fonksiyonunun grafiğinin y-ekseni boyunca yukarı doğru 3 birim kaydırılmış halidir.

4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye

Şimdi aşağı doğru açılan bir parabol inceleyelim: \( k(x) = -x^2 \).

Bu fonksiyon, \( f(x) = x^2 \) fonksiyonunun grafiğinin x-eksenine göre simetriğidir.

Grafik aşağı doğru açılır.

5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye

Genel bir karesel fonksiyon olan \( p(x) = 2x^2 - 4x + 5 \) fonksiyonunun özelliklerini bulalım.

Bu fonksiyonun grafiği de bir paraboldür.

Katsayılar: \( a=2 \), \( b=-4 \), \( c=5 \).

a'nın işareti (2 > 0) parabolün yukarı doğru açıldığını gösterir. 💡

6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru

Bir sporcu, basketbol topunu yerden h = -0.5t^2 + 3t formülü ile verilen yükseklikte (metre cinsinden) t saniye sonra havada olduğunu göstermektedir.

Bu formül, topun hareketini bir karesel fonksiyon ile modellemektedir.

Bu topun ulaşabileceği en yüksek yükseklik ne kadardır ve bu yüksekliğe kaç saniye sonra ulaşır?

👉 Bu soruyu çözmek için tepe noktasının özelliklerini kullanacağız.

7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek

Bir köprünün eğimli kablolarının veya bir su sıçramasının izlediği yol, genellikle bir parabol şeklindedir.

Örneğin, bir fıskiyeden çıkan suyun havada izlediği yolun denklemi \( y = -x^2 + 4x \) şeklinde verilebilir. Burada x, yatay mesafeyi (metre) ve y, dikey yüksekliği (metre) temsil etmektedir.

Bu su sıçramasının ulaşabileceği en yüksek noktanın yerden yüksekliği nedir?

📌 Bu, karesel fonksiyonların günlük hayattaki bir uygulamasıdır.

8
Çözümlü Örnek
Zor Seviye

\( f(x) = x^2 - 6x + 5 \) karesel fonksiyonunun grafiği çizildiğinde:

  • Grafiğin tepe noktası hangi koordinatlarda bulunur?
  • Grafiğin x-eksenini kestiği noktalar (kökler) nelerdir?
  • Grafiğin y-eksenini kestiği nokta neresidir?

Bu bilgileri kullanarak grafiğin nitel özelliklerini belirleyebiliriz.

9
Çözümlü Örnek
Zor Seviye

Bir fırlatılan cismin (örneğin bir top) havada izlediği yolun yüksekliği h(t) = -5t^2 + 40t + 10 formülü ile verilmektedir. Burada t saniye cinsinden zaman ve h metre cinsinden yüksekliktir.

Bu cismin en fazla kaç metre yüksekliğe ulaşabileceğini ve bu yüksekliğe kaç saniye sonra ulaşacağını bulunuz.

Bu, karesel fonksiyonların fiziksel hareketleri modellemesindeki bir örnektir.

İçerik Hazırlanıyor...

Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.