🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Matematik
💡 10. Sınıf Matematik: Gerçek sayılarda fonksiyonlar Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Matematik: Gerçek sayılarda fonksiyonlar Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir fonksiyonun tanım kümesi \( A = \{1, 2, 3\} \) ve değer kümesi \( B = \{a, b, c, d\} \) olarak verilmiştir.
\( f: A \to B \) fonksiyonu \( f(1) = a, f(2) = c, f(3) = a \) şeklinde tanımlanmıştır.
Bu fonksiyonun grafiğini çizmeden, görüntü kümesini bulunuz. 🎨
Çözüm:
Fonksiyonun tanım kümesindeki her elemanın değer kümesindeki karşılıklarına görüntü denir.
Fonksiyonun görüntü kümesi, tanım kümesindeki elemanların eşleştiği değerler kümesidir.
Verilenlere göre:
Dolayısıyla, fonksiyonun görüntü kümesi \( G(f) = \{a, c\} \) olur. ✅
Fonksiyonun görüntü kümesi, tanım kümesindeki elemanların eşleştiği değerler kümesidir.
Verilenlere göre:
- \( f(1) = a \)
- \( f(2) = c \)
- \( f(3) = a \)
Dolayısıyla, fonksiyonun görüntü kümesi \( G(f) = \{a, c\} \) olur. ✅
Örnek 2:
\( f(x) = 3x - 5 \) fonksiyonu veriliyor.
Buna göre, \( f(4) \) değerini hesaplayınız. 🤔
Buna göre, \( f(4) \) değerini hesaplayınız. 🤔
Çözüm:
Fonksiyonun kuralı \( f(x) = 3x - 5 \) şeklindedir.
Bize \( f(4) \) değeri soruluyor. Bu, fonksiyonda \( x \) yerine 4 yazmamız gerektiği anlamına gelir.
Bize \( f(4) \) değeri soruluyor. Bu, fonksiyonda \( x \) yerine 4 yazmamız gerektiği anlamına gelir.
- \( f(4) = 3 \times 4 - 5 \)
- \( f(4) = 12 - 5 \)
- \( f(4) = 7 \)
Örnek 3:
\( f: \mathbb{R} \to \mathbb{R} \) olmak üzere, \( f(x) = \frac{x+1}{2} \) fonksiyonu veriliyor.
\( f(a) = 5 \) olduğuna göre, \( a \) kaçtır? 🧐
\( f(a) = 5 \) olduğuna göre, \( a \) kaçtır? 🧐
Çözüm:
Fonksiyonun kuralı \( f(x) = \frac{x+1}{2} \) şeklindedir.
Bize \( f(a) = 5 \) olduğu bilgisi verilmiş.
Bu, fonksiyonda \( x \) yerine \( a \) yazdığımızda sonucun 5'e eşit olması demektir.
Bize \( f(a) = 5 \) olduğu bilgisi verilmiş.
Bu, fonksiyonda \( x \) yerine \( a \) yazdığımızda sonucun 5'e eşit olması demektir.
- \( f(a) = \frac{a+1}{2} = 5 \)
- Denklemi çözmek için her iki tarafı 2 ile çarparız: \( a+1 = 5 \times 2 \)
- \( a+1 = 10 \)
- \( a = 10 - 1 \)
- \( a = 9 \)
Örnek 4:
\( f(x) = x^2 + 1 \) ve \( g(x) = 2x - 3 \) fonksiyonları veriliyor.
\( (f \circ g)(2) \) bileşke fonksiyonunun değerini hesaplayınız. 🚀
\( (f \circ g)(2) \) bileşke fonksiyonunun değerini hesaplayınız. 🚀
Çözüm:
Bileşke fonksiyon \( (f \circ g)(x) \) demek, \( f(g(x)) \) demektir.
Önce \( g(2) \) değerini bulmalıyız:
Önce \( g(2) \) değerini bulmalıyız:
- \( g(2) = 2 \times 2 - 3 \)
- \( g(2) = 4 - 3 \)
- \( g(2) = 1 \)
- \( (f \circ g)(2) = f(g(2)) = f(1) \)
- \( f(1) = 1^2 + 1 \)
- \( f(1) = 1 + 1 \)
- \( f(1) = 2 \)
Örnek 5:
Bir yazılım firması, geliştirdiği bir uygulamanın aylık gelirini (TL cinsinden) \( G(x) = -x^2 + 20x \) fonksiyonu ile modellemiştir. Burada \( x \), uygulamanın satıldığı mağaza sayısıdır.
Uygulamanın 5 mağazada satıldığında elde edeceği aylık geliri hesaplayınız. 📈
Uygulamanın 5 mağazada satıldığında elde edeceği aylık geliri hesaplayınız. 📈
Çözüm:
Fonksiyonumuz \( G(x) = -x^2 + 20x \) olup, \( x \) mağaza sayısını göstermektedir.
Bizden 5 mağazada satıldığında elde edilecek geliri bulmamız isteniyor. Yani \( G(5) \) değerini hesaplayacağız.
Bizden 5 mağazada satıldığında elde edilecek geliri bulmamız isteniyor. Yani \( G(5) \) değerini hesaplayacağız.
- \( G(5) = -(5)^2 + 20 \times 5 \)
- \( G(5) = -25 + 100 \)
- \( G(5) = 75 \)
Örnek 6:
Bir matbaa, bir kitabın basım maliyetini \( M(n) = 5n + 1000 \) TL olarak hesaplamaktadır. Burada \( n \), basılacak kitap sayısıdır.
Eğer matbaa 200 kitap basarsa, toplam maliyet ne kadar olur? 🖨️
Eğer matbaa 200 kitap basarsa, toplam maliyet ne kadar olur? 🖨️
Çözüm:
Basım maliyeti fonksiyonu \( M(n) = 5n + 1000 \) şeklindedir.
\( n \) basılacak kitap sayısını temsil eder.
Bizden 200 kitap basıldığında toplam maliyet isteniyor, yani \( M(200) \) hesaplanmalıdır.
\( n \) basılacak kitap sayısını temsil eder.
Bizden 200 kitap basıldığında toplam maliyet isteniyor, yani \( M(200) \) hesaplanmalıdır.
- \( M(200) = 5 \times 200 + 1000 \)
- \( M(200) = 1000 + 1000 \)
- \( M(200) = 2000 \)
Örnek 7:
Bir taksicinin açılış ücreti 5 TL'dir ve kilometre başına 3 TL almaktadır.
Bu taksicinin gideceği mesafeye göre ödeyeceği ücreti veren fonksiyonu tanımlayınız ve 10 km'lik bir yolculuk için ödenecek ücreti hesaplayınız. 🚕
Bu taksicinin gideceği mesafeye göre ödeyeceği ücreti veren fonksiyonu tanımlayınız ve 10 km'lik bir yolculuk için ödenecek ücreti hesaplayınız. 🚕
Çözüm:
Gideceği mesafeye göre ödenecek ücreti \( Ü(x) \) ile gösterelim, burada \( x \) gidilen mesafeyi kilometre cinsinden temsil etsin.
Açılış ücreti sabit olduğu için bu, fonksiyonun sabit terimi olacaktır.
Kilometre başına alınan ücret ise değişken terimi oluşturur.
Fonksiyonun kuralı şu şekilde olur:
Açılış ücreti sabit olduğu için bu, fonksiyonun sabit terimi olacaktır.
Kilometre başına alınan ücret ise değişken terimi oluşturur.
Fonksiyonun kuralı şu şekilde olur:
- \( Ü(x) = 3x + 5 \)
- \( Ü(10) = 3 \times 10 + 5 \)
- \( Ü(10) = 30 + 5 \)
- \( Ü(10) = 35 \)
Örnek 8:
Bir internet servis sağlayıcısı, kullanıcılarına iki farklı tarife sunmaktadır.
Tarife A: Aylık sabit 50 TL + her GB kullanım için 2 TL.
Tarife B: Aylık sabit 80 TL (sınırsız kullanım).
Hangi tarifeyi kullanmanın daha ekonomik olacağını belirlemek için, 15 GB kullanım için iki tarifeyi de hesaplayınız. 🌐
Tarife A: Aylık sabit 50 TL + her GB kullanım için 2 TL.
Tarife B: Aylık sabit 80 TL (sınırsız kullanım).
Hangi tarifeyi kullanmanın daha ekonomik olacağını belirlemek için, 15 GB kullanım için iki tarifeyi de hesaplayınız. 🌐
Çözüm:
Her iki tarifeyi de ayrı ayrı hesaplayalım:
Tarife A için fonksiyon:
Aylık ücreti \( T_A(x) \) ile gösterelim, burada \( x \) GB cinsinden veri kullanımıdır.
Tarife B'nin sabit bir ücreti vardır ve kullanım miktarına bağlı değildir.
Tarife A için fonksiyon:
Aylık ücreti \( T_A(x) \) ile gösterelim, burada \( x \) GB cinsinden veri kullanımıdır.
- \( T_A(x) = 2x + 50 \)
- \( T_A(15) = 2 \times 15 + 50 \)
- \( T_A(15) = 30 + 50 \)
- \( T_A(15) = 80 \) TL
Tarife B'nin sabit bir ücreti vardır ve kullanım miktarına bağlı değildir.
- \( T_B(x) = 80 \) TL
- \( T_B(15) = 80 \) TL
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-matematik-gercek-sayilarda-fonksiyonlar/sorular