✨
Aradığın Konu Yok mu?
Hiç dert etme! İstediğin ders notunu, testini ve çalışma kağıdını saniyeler içinde hazırlayalım.
🚀 Hemen Hazırla!
🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Molarite Çözümlü Örnekler
Molarite Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
200 gram NaOH (sodyum hidroksit) katısı, saf suda çözülerek toplam hacmi 2 Litre olan bir çözelti hazırlanıyor.
Buna göre, hazırlanan bu NaOH çözeltisinin molar derişimi (molaritesi) kaç M'dir? 🤔
(Na: 23 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
200 gram NaOH (sodyum hidroksit) katısı, saf suda çözülerek toplam hacmi 2 Litre olan bir çözelti hazırlanıyor.
Buna göre, hazırlanan bu NaOH çözeltisinin molar derişimi (molaritesi) kaç M'dir? 🤔
(Na: 23 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Çözüm:
Bu soruda molar derişimi bulmak için öncelikle NaOH'ın mol sayısını hesaplamamız gerekiyor. 💡
Bu soruda molar derişimi bulmak için öncelikle NaOH'ın mol sayısını hesaplamamız gerekiyor. 💡
- 👉 Adım 1: NaOH'ın mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(NaOH) = Na + O + H = \( 23 + 16 + 1 = 40 \) g/mol - 👉 Adım 2: NaOH'ın mol sayısını (n) bulalım.
Mol sayısı (n) = Kütle (m) / Mol Kütlesi (MA)
\( n = \frac{200 \text{ g}}{40 \text{ g/mol}} = 5 \) mol - 👉 Adım 3: Çözeltinin hacmini (V) Litre cinsinden kontrol edelim.
Soruda hacim zaten 2 Litre olarak verilmiş. ✅ - 👉 Adım 4: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
\[ M = \frac{n}{V} = \frac{5 \text{ mol}}{2 \text{ L}} = 2.5 \text{ M} \]
Örnek 2:
0.4 M derişimli 3 Litre H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisi hazırlamak için kaç gram H₂SO₄ katısı gereklidir? 🤔
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
0.4 M derişimli 3 Litre H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisi hazırlamak için kaç gram H₂SO₄ katısı gereklidir? 🤔
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
Bu soruda belirli bir molaritede çözelti hazırlamak için gerekli olan madde miktarını bulacağız. 📌
Bu soruda belirli bir molaritede çözelti hazırlamak için gerekli olan madde miktarını bulacağız. 📌
- 👉 Adım 1: H₂SO₄'ün mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(H₂SO₄) = \( (2 \times 1) + 32 + (4 \times 16) = 2 + 32 + 64 = 98 \) g/mol - 👉 Adım 2: Çözeltideki H₂SO₄'ün mol sayısını (n) bulalım.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
Bu durumda, Mol sayısı (n) = Molar derişim (M) \( \times \) Hacim (V)
\( n = 0.4 \text{ mol/L} \times 3 \text{ L} = 1.2 \) mol - 👉 Adım 3: Gerekli H₂SO₄ kütlesini (m) hesaplayalım.
Kütle (m) = Mol sayısı (n) \( \times \) Mol Kütlesi (MA)
\( m = 1.2 \text{ mol} \times 98 \text{ g/mol} = 117.6 \) g
Örnek 3:
2 Litre 0.6 M \( AlCl_3 \) (alüminyum klorür) çözeltisinde bulunan \( Al^{3+} \) ve \( Cl^- \) iyonlarının molar derişimlerini bulunuz. 🧪
2 Litre 0.6 M \( AlCl_3 \) (alüminyum klorür) çözeltisinde bulunan \( Al^{3+} \) ve \( Cl^- \) iyonlarının molar derişimlerini bulunuz. 🧪
Çözüm:
İyonik bileşikler suda çözündüğünde iyonlarına ayrışır. Bu ayrışmayı dikkate alarak iyon derişimlerini hesaplayacağız.
İyonik bileşikler suda çözündüğünde iyonlarına ayrışır. Bu ayrışmayı dikkate alarak iyon derişimlerini hesaplayacağız.
- 👉 Adım 1: \( AlCl_3 \) bileşiğinin suda nasıl iyonlaştığını yazalım.
\( AlCl_3 (k) \xrightarrow{su} Al^{3+}(suda) + 3Cl^-(suda) \) Bu denklemden anlıyoruz ki, 1 mol \( AlCl_3 \) çözündüğünde 1 mol \( Al^{3+} \) ve 3 mol \( Cl^- \) iyonu oluşur. - 👉 Adım 2: \( AlCl_3 \) çözeltisinin molar derişimini kullanalım.
\( AlCl_3 \) çözeltisinin derişimi 0.6 M'dir. - 👉 Adım 3: \( Al^{3+} \) iyonunun molar derişimini hesaplayalım.
Denklemden görüldüğü gibi, 1 mol \( AlCl_3 \) için 1 mol \( Al^{3+} \) oluşur. Bu nedenle \( Al^{3+} \) iyonunun derişimi \( AlCl_3 \) derişimiyle aynıdır.
\( [Al^{3+}] = 0.6 \text{ M} \) - 👉 Adım 4: \( Cl^- \) iyonunun molar derişimini hesaplayalım.
Denklemden görüldüğü gibi, 1 mol \( AlCl_3 \) için 3 mol \( Cl^- \) oluşur. Bu nedenle \( Cl^- \) iyonunun derişimi, \( AlCl_3 \) derişiminin 3 katı olacaktır.
\( [Cl^-] = 3 \times 0.6 \text{ M} = 1.8 \text{ M} \)
Örnek 4:
500 mL 0.8 M \( KNO_3 \) (potasyum nitrat) çözeltisi, saf su eklenerek 2 Litreye seyreltiliyor. 💧
Buna göre, seyreltme işlemi sonunda elde edilen yeni \( KNO_3 \) çözeltisinin molar derişimi kaç M olur?
500 mL 0.8 M \( KNO_3 \) (potasyum nitrat) çözeltisi, saf su eklenerek 2 Litreye seyreltiliyor. 💧
Buna göre, seyreltme işlemi sonunda elde edilen yeni \( KNO_3 \) çözeltisinin molar derişimi kaç M olur?
Çözüm:
Seyreltme işlemlerinde, çözeltideki çözünen maddenin mol sayısı değişmez, sadece hacim artar ve derişim azalır. Bu tür durumlarda M1V1 = M2V2 formülünü kullanabiliriz.
Seyreltme işlemlerinde, çözeltideki çözünen maddenin mol sayısı değişmez, sadece hacim artar ve derişim azalır. Bu tür durumlarda M1V1 = M2V2 formülünü kullanabiliriz.
- 👉 Adım 1: Başlangıç ve son durumdaki değerleri belirleyelim.
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = 0.8 M
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = 500 mL = 0.5 L (Hacmi Litreye çevirmeyi unutmayalım!)
Son hacim (\( V_2 \)) = 2 L
Son derişim (\( M_2 \)) = ? - 👉 Adım 2: Seyreltme formülünü kullanalım.
\( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
\( 0.8 \text{ M} \times 0.5 \text{ L} = M_2 \times 2 \text{ L} \) - 👉 Adım 3: \( M_2 \) değerini hesaplayalım.
\( 0.4 = M_2 \times 2 \)
\[ M_2 = \frac{0.4}{2} = 0.2 \text{ M} \]
Örnek 5:
Aşağıdaki iki çözelti karıştırılıyor:
I. 200 mL 0.5 M NaCl çözeltisi
II. 300 mL 0.2 M NaCl çözeltisi
Karışım sonunda elde edilen yeni NaCl çözeltisinin molar derişimi kaç M olur? 🤔 (Hacim değişimi ihmal edilecektir.)
Aşağıdaki iki çözelti karıştırılıyor:
I. 200 mL 0.5 M NaCl çözeltisi
II. 300 mL 0.2 M NaCl çözeltisi
Karışım sonunda elde edilen yeni NaCl çözeltisinin molar derişimi kaç M olur? 🤔 (Hacim değişimi ihmal edilecektir.)
Çözüm:
Aynı tür çözünenleri içeren çözeltiler karıştırıldığında, toplam mol sayısı ve toplam hacim üzerinden yeni derişim hesaplanır.
Aynı tür çözünenleri içeren çözeltiler karıştırıldığında, toplam mol sayısı ve toplam hacim üzerinden yeni derişim hesaplanır.
- 👉 Adım 1: Birinci çözeltideki NaCl'in mol sayısını (\( n_1 \)) hesaplayalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 200 mL = 0.2 L
\( n_1 = M_1 \times V_1 = 0.5 \text{ mol/L} \times 0.2 \text{ L} = 0.1 \) mol - 👉 Adım 2: İkinci çözeltideki NaCl'in mol sayısını (\( n_2 \)) hesaplayalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 300 mL = 0.3 L
\( n_2 = M_2 \times V_2 = 0.2 \text{ mol/L} \times 0.3 \text{ L} = 0.06 \) mol - 👉 Adım 3: Karışımın toplam mol sayısını (\( n_{toplam} \)) bulalım.
\( n_{toplam} = n_1 + n_2 = 0.1 \text{ mol} + 0.06 \text{ mol} = 0.16 \) mol - 👉 Adım 4: Karışımın toplam hacmini (\( V_{toplam} \)) bulalım.
\( V_{toplam} = V_1 + V_2 = 0.2 \text{ L} + 0.3 \text{ L} = 0.5 \) L - 👉 Adım 5: Karışımın son molar derişimini (\( M_{son} \)) hesaplayalım.
\( M_{son} = \frac{n_{toplam}}{V_{toplam}} = \frac{0.16 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \) \[ M_{son} = 0.32 \text{ M} \]
Örnek 6:
Yoğunluğu 1.2 g/mL olan kütlece %49'luk bir H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisinin molar derişimi kaç M'dir? 🤯
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
Yoğunluğu 1.2 g/mL olan kütlece %49'luk bir H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisinin molar derişimi kaç M'dir? 🤯
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
Bu tür sorularda yoğunluk ve kütlece yüzde derişim bilgileri kullanılarak molar derişime geçiş yapılır. Genellikle 1 Litre çözelti üzerinden hesap yapmak işleri kolaylaştırır.
Bu tür sorularda yoğunluk ve kütlece yüzde derişim bilgileri kullanılarak molar derişime geçiş yapılır. Genellikle 1 Litre çözelti üzerinden hesap yapmak işleri kolaylaştırır.
- 👉 Adım 1: H₂SO₄'ün mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(H₂SO₄) = \( (2 \times 1) + 32 + (4 \times 16) = 2 + 32 + 64 = 98 \) g/mol - 👉 Adım 2: 1 Litre (1000 mL) çözeltinin kütlesini bulalım.
Yoğunluk (d) = Kütle (m) / Hacim (V)
Kütle (m) = Yoğunluk (d) \( \times \) Hacim (V)
\( m_{çözelti} = 1.2 \text{ g/mL} \times 1000 \text{ mL} = 1200 \) g Yani, 1 Litre çözelti 1200 gramdır. - 👉 Adım 3: Bu 1200 gram çözeltideki H₂SO₄'ün kütlesini bulalım.
Çözelti kütlece %49 H₂SO₄ içeriyor.
\( m_{H_2SO_4} = 1200 \text{ g} \times \frac{49}{100} = 588 \) g - 👉 Adım 4: H₂SO₄'ün mol sayısını (n) hesaplayalım.
Mol sayısı (n) = Kütle (m) / Mol Kütlesi (MA)
\( n = \frac{588 \text{ g}}{98 \text{ g/mol}} = 6 \) mol - 👉 Adım 5: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Biz başlangıçta 1 Litre çözelti almıştık. Bu çözeltide 6 mol H₂SO₄ bulundu.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
\[ M = \frac{6 \text{ mol}}{1 \text{ L}} = 6 \text{ M} \]
Örnek 7:
Evimizde temizlik amacıyla kullandığımız çamaşır suyu, aslında sodyum hipoklorit (NaClO) çözeltisidir. 🧺 Bir şişe çamaşır suyu üzerinde "Aktif klor %5" yazmaktadır. Bu, yaklaşık olarak kütlece %5 NaClO içerdiği anlamına gelir.
Eğer çamaşır suyunun yoğunluğu yaklaşık 1.1 g/mL ise, bu çamaşır suyunun molar derişimi (NaClO cinsinden) yaklaşık olarak kaç M'dir?
(Na: 23 g/mol, Cl: 35.5 g/mol, O: 16 g/mol)
Evimizde temizlik amacıyla kullandığımız çamaşır suyu, aslında sodyum hipoklorit (NaClO) çözeltisidir. 🧺 Bir şişe çamaşır suyu üzerinde "Aktif klor %5" yazmaktadır. Bu, yaklaşık olarak kütlece %5 NaClO içerdiği anlamına gelir.
Eğer çamaşır suyunun yoğunluğu yaklaşık 1.1 g/mL ise, bu çamaşır suyunun molar derişimi (NaClO cinsinden) yaklaşık olarak kaç M'dir?
(Na: 23 g/mol, Cl: 35.5 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
Bu örnek, kimyasal derişim kavramlarının günlük hayattaki ürünlerde nasıl kullanıldığını gösteriyor. Yoğunluk ve kütlece yüzde derişimden molar derişime geçeceğiz.
Bu örnek, kimyasal derişim kavramlarının günlük hayattaki ürünlerde nasıl kullanıldığını gösteriyor. Yoğunluk ve kütlece yüzde derişimden molar derişime geçeceğiz.
- 👉 Adım 1: NaClO'nun mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(NaClO) = Na + Cl + O = \( 23 + 35.5 + 16 = 74.5 \) g/mol - 👉 Adım 2: 1 Litre (1000 mL) çamaşır suyunun kütlesini bulalım.
\( m_{çamaşır suyu} = 1.1 \text{ g/mL} \times 1000 \text{ mL} = 1100 \) g - 👉 Adım 3: Bu 1100 gram çamaşır suyundaki NaClO'nun kütlesini bulalım.
Çamaşır suyu kütlece %5 NaClO içeriyor.
\( m_{NaClO} = 1100 \text{ g} \times \frac{5}{100} = 55 \) g - 👉 Adım 4: NaClO'nun mol sayısını (n) hesaplayalım.
\( n = \frac{55 \text{ g}}{74.5 \text{ g/mol}} \approx 0.738 \) mol - 👉 Adım 5: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Biz başlangıçta 1 Litre çamaşır suyu almıştık.
\[ M = \frac{0.738 \text{ mol}}{1 \text{ L}} \approx 0.738 \text{ M} \]
Örnek 8:
Bir laboratuvarda, öğretmen öğrencilerden 250 mL 0.4 M \( CuSO_4 \) (bakır(II) sülfat) çözeltisi hazırlamalarını istiyor. Ancak öğrencilerin elinde sadece katı \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) (bakır(II) sülfat pentahidrat) tuzu bulunmaktadır. 🔬
Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tuzu tartmaları gerekir?
(Cu: 63.5 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Bir laboratuvarda, öğretmen öğrencilerden 250 mL 0.4 M \( CuSO_4 \) (bakır(II) sülfat) çözeltisi hazırlamalarını istiyor. Ancak öğrencilerin elinde sadece katı \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) (bakır(II) sülfat pentahidrat) tuzu bulunmaktadır. 🔬
Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tuzu tartmaları gerekir?
(Cu: 63.5 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Çözüm:
Bu soru, hidratlı tuzların molarite hesaplamalarına dahil edilmesini gerektiren, gerçek laboratuvar koşullarına yakın bir senaryo sunar. Çözeltide sadece \( CuSO_4 \) iyonları etkili olsa da, tartılan madde hidratlı formdadır.
Bu soru, hidratlı tuzların molarite hesaplamalarına dahil edilmesini gerektiren, gerçek laboratuvar koşullarına yakın bir senaryo sunar. Çözeltide sadece \( CuSO_4 \) iyonları etkili olsa da, tartılan madde hidratlı formdadır.
- 👉 Adım 1: \( CuSO_4 \)'ün mol kütlesini hesaplayalım.
MA(\( CuSO_4 \)) = Cu + S + (4 \( \times \) O) = \( 63.5 + 32 + (4 \times 16) = 63.5 + 32 + 64 = 159.5 \) g/mol - 👉 Adım 2: \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)'nun mol kütlesini hesaplayalım.
MA(\( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)) = MA(\( CuSO_4 \)) + 5 \( \times \) MA(\( H_2O \))
MA(\( H_2O \)) = \( (2 \times 1) + 16 = 18 \) g/mol
MA(\( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)) = \( 159.5 + (5 \times 18) = 159.5 + 90 = 249.5 \) g/mol - 👉 Adım 3: Hazırlanacak çözeltideki \( CuSO_4 \)'ün mol sayısını (n) bulalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 250 mL = 0.25 L
\( n_{CuSO_4} = M \times V = 0.4 \text{ mol/L} \times 0.25 \text{ L} = 0.1 \) mol - 👉 Adım 4: Gerekli \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) kütlesini (m) hesaplayalım.
Çözeltide 0.1 mol \( CuSO_4 \) olması gerekiyor. Bu 0.1 mol \( CuSO_4 \), hidratlı tuzun içinden gelecek. Yani 0.1 mol \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tartmalıyız.
Kütle (m) = Mol sayısı (n) \( \times \) Mol Kütlesi (MA)
\( m_{CuSO_4 \cdot 5H_2O} = 0.1 \text{ mol} \times 249.5 \text{ g/mol} = 24.95 \) g
Örnek 9:
Bir öğrenci, elindeki bilinmeyen bir X katısının molar kütlesini (MA) belirlemek için bir deney yapıyor. 🧪
Deneyde, 15 gram X katısını saf suda çözerek 500 mL'lik bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiden 100 mL alıp üzerine saf su ekleyerek hacmini 200 mL'ye tamamlıyor. Bu son çözeltinin molar derişimini 0.15 M olarak ölçüyor.
Buna göre, X katısının mol kütlesi kaç g/mol'dür?
Bir öğrenci, elindeki bilinmeyen bir X katısının molar kütlesini (MA) belirlemek için bir deney yapıyor. 🧪
Deneyde, 15 gram X katısını saf suda çözerek 500 mL'lik bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiden 100 mL alıp üzerine saf su ekleyerek hacmini 200 mL'ye tamamlıyor. Bu son çözeltinin molar derişimini 0.15 M olarak ölçüyor.
Buna göre, X katısının mol kütlesi kaç g/mol'dür?
Çözüm:
Bu problemde, seyreltme işlemi tersine gidilerek başlangıç çözeltisinin derişimi bulunacak, ardından mol kütlesi hesaplanacaktır.
Bu problemde, seyreltme işlemi tersine gidilerek başlangıç çözeltisinin derişimi bulunacak, ardından mol kütlesi hesaplanacaktır.
- 👉 Adım 1: Seyreltme sonrası elde edilen çözeltinin mol sayısını bulalım.
Son çözeltinin hacmi 200 mL = 0.2 L ve derişimi 0.15 M'dir.
\( n_{son} = M_{son} \times V_{son} = 0.15 \text{ mol/L} \times 0.2 \text{ L} = 0.03 \) mol - 👉 Adım 2: Bu 0.03 mol, başlangıçtaki 500 mL'lik çözeltiden alınan 100 mL'de bulunan mol sayısıdır.
Çünkü seyreltme sırasında çözünenin mol sayısı değişmez. - 👉 Adım 3: Başlangıçtaki 500 mL'lik çözeltinin tamamındaki X'in mol sayısını bulalım.
Oran orantı kuralım:
100 mL çözeltide 0.03 mol X varsa,
500 mL çözeltide \( n_{başlangıç} \) mol X vardır.
\( n_{başlangıç} = \frac{0.03 \text{ mol} \times 500 \text{ mL}}{100 \text{ mL}} = 0.15 \) mol - 👉 Adım 4: X katısının mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
Başlangıçta 15 gram X katısı kullanılmış ve bunun 0.15 mol olduğu bulunmuştur.
Mol kütlesi (MA) = Kütle (m) / Mol sayısı (n)
\[ MA = \frac{15 \text{ g}}{0.15 \text{ mol}} = 100 \text{ g/mol} \]
1
Çözümlü Örnek
200 gram NaOH (sodyum hidroksit) katısı, saf suda çözülerek toplam hacmi 2 Litre olan bir çözelti hazırlanıyor.
Buna göre, hazırlanan bu NaOH çözeltisinin molar derişimi (molaritesi) kaç M'dir? 🤔
(Na: 23 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Buna göre, hazırlanan bu NaOH çözeltisinin molar derişimi (molaritesi) kaç M'dir? 🤔
(Na: 23 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda molar derişimi bulmak için öncelikle NaOH'ın mol sayısını hesaplamamız gerekiyor. 💡
- 👉 Adım 1: NaOH'ın mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(NaOH) = Na + O + H = \( 23 + 16 + 1 = 40 \) g/mol - 👉 Adım 2: NaOH'ın mol sayısını (n) bulalım.
Mol sayısı (n) = Kütle (m) / Mol Kütlesi (MA)
\( n = \frac{200 \text{ g}}{40 \text{ g/mol}} = 5 \) mol - 👉 Adım 3: Çözeltinin hacmini (V) Litre cinsinden kontrol edelim.
Soruda hacim zaten 2 Litre olarak verilmiş. ✅ - 👉 Adım 4: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
\[ M = \frac{n}{V} = \frac{5 \text{ mol}}{2 \text{ L}} = 2.5 \text{ M} \]
2
Çözümlü Örnek
0.4 M derişimli 3 Litre H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisi hazırlamak için kaç gram H₂SO₄ katısı gereklidir? 🤔
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda belirli bir molaritede çözelti hazırlamak için gerekli olan madde miktarını bulacağız. 📌
- 👉 Adım 1: H₂SO₄'ün mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(H₂SO₄) = \( (2 \times 1) + 32 + (4 \times 16) = 2 + 32 + 64 = 98 \) g/mol - 👉 Adım 2: Çözeltideki H₂SO₄'ün mol sayısını (n) bulalım.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
Bu durumda, Mol sayısı (n) = Molar derişim (M) \( \times \) Hacim (V)
\( n = 0.4 \text{ mol/L} \times 3 \text{ L} = 1.2 \) mol - 👉 Adım 3: Gerekli H₂SO₄ kütlesini (m) hesaplayalım.
Kütle (m) = Mol sayısı (n) \( \times \) Mol Kütlesi (MA)
\( m = 1.2 \text{ mol} \times 98 \text{ g/mol} = 117.6 \) g
3
Çözümlü Örnek
2 Litre 0.6 M \( AlCl_3 \) (alüminyum klorür) çözeltisinde bulunan \( Al^{3+} \) ve \( Cl^- \) iyonlarının molar derişimlerini bulunuz. 🧪
Çözüm ve Açıklama
İyonik bileşikler suda çözündüğünde iyonlarına ayrışır. Bu ayrışmayı dikkate alarak iyon derişimlerini hesaplayacağız.
- 👉 Adım 1: \( AlCl_3 \) bileşiğinin suda nasıl iyonlaştığını yazalım.
\( AlCl_3 (k) \xrightarrow{su} Al^{3+}(suda) + 3Cl^-(suda) \) Bu denklemden anlıyoruz ki, 1 mol \( AlCl_3 \) çözündüğünde 1 mol \( Al^{3+} \) ve 3 mol \( Cl^- \) iyonu oluşur. - 👉 Adım 2: \( AlCl_3 \) çözeltisinin molar derişimini kullanalım.
\( AlCl_3 \) çözeltisinin derişimi 0.6 M'dir. - 👉 Adım 3: \( Al^{3+} \) iyonunun molar derişimini hesaplayalım.
Denklemden görüldüğü gibi, 1 mol \( AlCl_3 \) için 1 mol \( Al^{3+} \) oluşur. Bu nedenle \( Al^{3+} \) iyonunun derişimi \( AlCl_3 \) derişimiyle aynıdır.
\( [Al^{3+}] = 0.6 \text{ M} \) - 👉 Adım 4: \( Cl^- \) iyonunun molar derişimini hesaplayalım.
Denklemden görüldüğü gibi, 1 mol \( AlCl_3 \) için 3 mol \( Cl^- \) oluşur. Bu nedenle \( Cl^- \) iyonunun derişimi, \( AlCl_3 \) derişiminin 3 katı olacaktır.
\( [Cl^-] = 3 \times 0.6 \text{ M} = 1.8 \text{ M} \)
4
Çözümlü Örnek
500 mL 0.8 M \( KNO_3 \) (potasyum nitrat) çözeltisi, saf su eklenerek 2 Litreye seyreltiliyor. 💧
Buna göre, seyreltme işlemi sonunda elde edilen yeni \( KNO_3 \) çözeltisinin molar derişimi kaç M olur?
Buna göre, seyreltme işlemi sonunda elde edilen yeni \( KNO_3 \) çözeltisinin molar derişimi kaç M olur?
Çözüm ve Açıklama
Seyreltme işlemlerinde, çözeltideki çözünen maddenin mol sayısı değişmez, sadece hacim artar ve derişim azalır. Bu tür durumlarda M1V1 = M2V2 formülünü kullanabiliriz.
- 👉 Adım 1: Başlangıç ve son durumdaki değerleri belirleyelim.
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = 0.8 M
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = 500 mL = 0.5 L (Hacmi Litreye çevirmeyi unutmayalım!)
Son hacim (\( V_2 \)) = 2 L
Son derişim (\( M_2 \)) = ? - 👉 Adım 2: Seyreltme formülünü kullanalım.
\( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
\( 0.8 \text{ M} \times 0.5 \text{ L} = M_2 \times 2 \text{ L} \) - 👉 Adım 3: \( M_2 \) değerini hesaplayalım.
\( 0.4 = M_2 \times 2 \)
\[ M_2 = \frac{0.4}{2} = 0.2 \text{ M} \]
5
Çözümlü Örnek
Aşağıdaki iki çözelti karıştırılıyor:
I. 200 mL 0.5 M NaCl çözeltisi
II. 300 mL 0.2 M NaCl çözeltisi
Karışım sonunda elde edilen yeni NaCl çözeltisinin molar derişimi kaç M olur? 🤔 (Hacim değişimi ihmal edilecektir.)
I. 200 mL 0.5 M NaCl çözeltisi
II. 300 mL 0.2 M NaCl çözeltisi
Karışım sonunda elde edilen yeni NaCl çözeltisinin molar derişimi kaç M olur? 🤔 (Hacim değişimi ihmal edilecektir.)
Çözüm ve Açıklama
Aynı tür çözünenleri içeren çözeltiler karıştırıldığında, toplam mol sayısı ve toplam hacim üzerinden yeni derişim hesaplanır.
- 👉 Adım 1: Birinci çözeltideki NaCl'in mol sayısını (\( n_1 \)) hesaplayalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 200 mL = 0.2 L
\( n_1 = M_1 \times V_1 = 0.5 \text{ mol/L} \times 0.2 \text{ L} = 0.1 \) mol - 👉 Adım 2: İkinci çözeltideki NaCl'in mol sayısını (\( n_2 \)) hesaplayalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 300 mL = 0.3 L
\( n_2 = M_2 \times V_2 = 0.2 \text{ mol/L} \times 0.3 \text{ L} = 0.06 \) mol - 👉 Adım 3: Karışımın toplam mol sayısını (\( n_{toplam} \)) bulalım.
\( n_{toplam} = n_1 + n_2 = 0.1 \text{ mol} + 0.06 \text{ mol} = 0.16 \) mol - 👉 Adım 4: Karışımın toplam hacmini (\( V_{toplam} \)) bulalım.
\( V_{toplam} = V_1 + V_2 = 0.2 \text{ L} + 0.3 \text{ L} = 0.5 \) L - 👉 Adım 5: Karışımın son molar derişimini (\( M_{son} \)) hesaplayalım.
\( M_{son} = \frac{n_{toplam}}{V_{toplam}} = \frac{0.16 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \) \[ M_{son} = 0.32 \text{ M} \]
6
Çözümlü Örnek
Yoğunluğu 1.2 g/mL olan kütlece %49'luk bir H₂SO₄ (sülfürik asit) çözeltisinin molar derişimi kaç M'dir? 🤯
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
(H: 1 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm ve Açıklama
Bu tür sorularda yoğunluk ve kütlece yüzde derişim bilgileri kullanılarak molar derişime geçiş yapılır. Genellikle 1 Litre çözelti üzerinden hesap yapmak işleri kolaylaştırır.
- 👉 Adım 1: H₂SO₄'ün mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(H₂SO₄) = \( (2 \times 1) + 32 + (4 \times 16) = 2 + 32 + 64 = 98 \) g/mol - 👉 Adım 2: 1 Litre (1000 mL) çözeltinin kütlesini bulalım.
Yoğunluk (d) = Kütle (m) / Hacim (V)
Kütle (m) = Yoğunluk (d) \( \times \) Hacim (V)
\( m_{çözelti} = 1.2 \text{ g/mL} \times 1000 \text{ mL} = 1200 \) g Yani, 1 Litre çözelti 1200 gramdır. - 👉 Adım 3: Bu 1200 gram çözeltideki H₂SO₄'ün kütlesini bulalım.
Çözelti kütlece %49 H₂SO₄ içeriyor.
\( m_{H_2SO_4} = 1200 \text{ g} \times \frac{49}{100} = 588 \) g - 👉 Adım 4: H₂SO₄'ün mol sayısını (n) hesaplayalım.
Mol sayısı (n) = Kütle (m) / Mol Kütlesi (MA)
\( n = \frac{588 \text{ g}}{98 \text{ g/mol}} = 6 \) mol - 👉 Adım 5: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Biz başlangıçta 1 Litre çözelti almıştık. Bu çözeltide 6 mol H₂SO₄ bulundu.
Molar derişim (M) = Mol sayısı (n) / Hacim (V)
\[ M = \frac{6 \text{ mol}}{1 \text{ L}} = 6 \text{ M} \]
7
Çözümlü Örnek
Evimizde temizlik amacıyla kullandığımız çamaşır suyu, aslında sodyum hipoklorit (NaClO) çözeltisidir. 🧺 Bir şişe çamaşır suyu üzerinde "Aktif klor %5" yazmaktadır. Bu, yaklaşık olarak kütlece %5 NaClO içerdiği anlamına gelir.
Eğer çamaşır suyunun yoğunluğu yaklaşık 1.1 g/mL ise, bu çamaşır suyunun molar derişimi (NaClO cinsinden) yaklaşık olarak kaç M'dir?
(Na: 23 g/mol, Cl: 35.5 g/mol, O: 16 g/mol)
Eğer çamaşır suyunun yoğunluğu yaklaşık 1.1 g/mL ise, bu çamaşır suyunun molar derişimi (NaClO cinsinden) yaklaşık olarak kaç M'dir?
(Na: 23 g/mol, Cl: 35.5 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm ve Açıklama
Bu örnek, kimyasal derişim kavramlarının günlük hayattaki ürünlerde nasıl kullanıldığını gösteriyor. Yoğunluk ve kütlece yüzde derişimden molar derişime geçeceğiz.
- 👉 Adım 1: NaClO'nun mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
MA(NaClO) = Na + Cl + O = \( 23 + 35.5 + 16 = 74.5 \) g/mol - 👉 Adım 2: 1 Litre (1000 mL) çamaşır suyunun kütlesini bulalım.
\( m_{çamaşır suyu} = 1.1 \text{ g/mL} \times 1000 \text{ mL} = 1100 \) g - 👉 Adım 3: Bu 1100 gram çamaşır suyundaki NaClO'nun kütlesini bulalım.
Çamaşır suyu kütlece %5 NaClO içeriyor.
\( m_{NaClO} = 1100 \text{ g} \times \frac{5}{100} = 55 \) g - 👉 Adım 4: NaClO'nun mol sayısını (n) hesaplayalım.
\( n = \frac{55 \text{ g}}{74.5 \text{ g/mol}} \approx 0.738 \) mol - 👉 Adım 5: Molar derişimi (M) hesaplayalım.
Biz başlangıçta 1 Litre çamaşır suyu almıştık.
\[ M = \frac{0.738 \text{ mol}}{1 \text{ L}} \approx 0.738 \text{ M} \]
8
Çözümlü Örnek
Bir laboratuvarda, öğretmen öğrencilerden 250 mL 0.4 M \( CuSO_4 \) (bakır(II) sülfat) çözeltisi hazırlamalarını istiyor. Ancak öğrencilerin elinde sadece katı \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) (bakır(II) sülfat pentahidrat) tuzu bulunmaktadır. 🔬
Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tuzu tartmaları gerekir?
(Cu: 63.5 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tuzu tartmaları gerekir?
(Cu: 63.5 g/mol, S: 32 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Çözüm ve Açıklama
Bu soru, hidratlı tuzların molarite hesaplamalarına dahil edilmesini gerektiren, gerçek laboratuvar koşullarına yakın bir senaryo sunar. Çözeltide sadece \( CuSO_4 \) iyonları etkili olsa da, tartılan madde hidratlı formdadır.
- 👉 Adım 1: \( CuSO_4 \)'ün mol kütlesini hesaplayalım.
MA(\( CuSO_4 \)) = Cu + S + (4 \( \times \) O) = \( 63.5 + 32 + (4 \times 16) = 63.5 + 32 + 64 = 159.5 \) g/mol - 👉 Adım 2: \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)'nun mol kütlesini hesaplayalım.
MA(\( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)) = MA(\( CuSO_4 \)) + 5 \( \times \) MA(\( H_2O \))
MA(\( H_2O \)) = \( (2 \times 1) + 16 = 18 \) g/mol
MA(\( CuSO_4 \cdot 5H_2O \)) = \( 159.5 + (5 \times 18) = 159.5 + 90 = 249.5 \) g/mol - 👉 Adım 3: Hazırlanacak çözeltideki \( CuSO_4 \)'ün mol sayısını (n) bulalım.
Hacmi Litreye çevirelim: 250 mL = 0.25 L
\( n_{CuSO_4} = M \times V = 0.4 \text{ mol/L} \times 0.25 \text{ L} = 0.1 \) mol - 👉 Adım 4: Gerekli \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) kütlesini (m) hesaplayalım.
Çözeltide 0.1 mol \( CuSO_4 \) olması gerekiyor. Bu 0.1 mol \( CuSO_4 \), hidratlı tuzun içinden gelecek. Yani 0.1 mol \( CuSO_4 \cdot 5H_2O \) tartmalıyız.
Kütle (m) = Mol sayısı (n) \( \times \) Mol Kütlesi (MA)
\( m_{CuSO_4 \cdot 5H_2O} = 0.1 \text{ mol} \times 249.5 \text{ g/mol} = 24.95 \) g
9
Çözümlü Örnek
Bir öğrenci, elindeki bilinmeyen bir X katısının molar kütlesini (MA) belirlemek için bir deney yapıyor. 🧪
Deneyde, 15 gram X katısını saf suda çözerek 500 mL'lik bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiden 100 mL alıp üzerine saf su ekleyerek hacmini 200 mL'ye tamamlıyor. Bu son çözeltinin molar derişimini 0.15 M olarak ölçüyor.
Buna göre, X katısının mol kütlesi kaç g/mol'dür?
Deneyde, 15 gram X katısını saf suda çözerek 500 mL'lik bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiden 100 mL alıp üzerine saf su ekleyerek hacmini 200 mL'ye tamamlıyor. Bu son çözeltinin molar derişimini 0.15 M olarak ölçüyor.
Buna göre, X katısının mol kütlesi kaç g/mol'dür?
Çözüm ve Açıklama
Bu problemde, seyreltme işlemi tersine gidilerek başlangıç çözeltisinin derişimi bulunacak, ardından mol kütlesi hesaplanacaktır.
- 👉 Adım 1: Seyreltme sonrası elde edilen çözeltinin mol sayısını bulalım.
Son çözeltinin hacmi 200 mL = 0.2 L ve derişimi 0.15 M'dir.
\( n_{son} = M_{son} \times V_{son} = 0.15 \text{ mol/L} \times 0.2 \text{ L} = 0.03 \) mol - 👉 Adım 2: Bu 0.03 mol, başlangıçtaki 500 mL'lik çözeltiden alınan 100 mL'de bulunan mol sayısıdır.
Çünkü seyreltme sırasında çözünenin mol sayısı değişmez. - 👉 Adım 3: Başlangıçtaki 500 mL'lik çözeltinin tamamındaki X'in mol sayısını bulalım.
Oran orantı kuralım:
100 mL çözeltide 0.03 mol X varsa,
500 mL çözeltide \( n_{başlangıç} \) mol X vardır.
\( n_{başlangıç} = \frac{0.03 \text{ mol} \times 500 \text{ mL}}{100 \text{ mL}} = 0.15 \) mol - 👉 Adım 4: X katısının mol kütlesini (MA) hesaplayalım.
Başlangıçta 15 gram X katısı kullanılmış ve bunun 0.15 mol olduğu bulunmuştur.
Mol kütlesi (MA) = Kütle (m) / Mol sayısı (n)
\[ MA = \frac{15 \text{ g}}{0.15 \text{ mol}} = 100 \text{ g/mol} \]
İçerik Hazırlanıyor...
Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.