🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Mol sayisi ve kaynama noktasi hesaplama Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Mol sayisi ve kaynama noktasi hesaplama Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Soru: \( 80 \) gram \( NaOH \) (Sodyum Hidroksit) bileşiği kaç moldür?
(Atom kütleleri: Na = \( 23 \), O = \( 16 \), H = \( 1 \)) 🧪
(Atom kütleleri: Na = \( 23 \), O = \( 16 \), H = \( 1 \)) 🧪
Çözüm:
Mol sayısını hesaplamak için şu adımları takip edelim:
- 1. Adım: Bileşiğin mol kütlesini (\( MA \)) hesaplayalım.
\( MA = 23 + 16 + 1 = 40 \) g/mol - 2. Adım: Mol sayısı formülünü uygulayalım.
\[ n = \frac{m}{MA} \] - 3. Adım: Verilen değerleri yerine koyalım.
\[ n = \frac{80}{40} = 2 \] mol
Örnek 2:
Soru: Normal koşullar altında (NKA) \( 11.2 \) litre hacim kaplayan \( CH_4 \) (Metan) gazı kaç gramdır?
(Atom kütleleri: C = \( 12 \), H = \( 1 \)) 🎈
(Atom kütleleri: C = \( 12 \), H = \( 1 \)) 🎈
Çözüm:
Hacimden kütleye geçmek için önce mol sayısını bulmalıyız:
- 1. Adım: NKA'da mol sayısını bulalım. (NKA'da \( 1 \) mol gaz \( 22.4 \) litredir)
\[ n = \frac{V}{22.4} \] \[ n = \frac{11.2}{22.4} = 0.5 \] mol - 2. Adım: \( CH_4 \) bileşiğinin mol kütlesini hesaplayalım.
\( MA = 12 + (4 \times 1) = 16 \) g/mol - 3. Adım: Kütleyi hesaplayalım.
\[ m = n \times MA \] \[ m = 0.5 \times 16 = 8 \] gram
Örnek 3:
Soru: \( 3.01 \times 10^{23} \) tane \( CO_2 \) molekülü kaç moldür ve toplam kaç tane atom içerir?
(Avogadro sayısı: \( 6.02 \times 10^{23} \)) 🔬
(Avogadro sayısı: \( 6.02 \times 10^{23} \)) 🔬
Çözüm:
Tanecik sayısından mol hesabına gidelim:
- 1. Adım: Molekülün mol sayısını bulalım.
\[ n = \frac{N}{N_A} \] \[ n = \frac{3.01 \times 10^{23}}{6.02 \times 10^{23}} = 0.5 \] mol \( CO_2 \) - 2. Adım: Toplam atom sayısını hesaplayalım.
\( 1 \) tane \( CO_2 \) molekülünde \( 1 \) karbon ve \( 2 \) oksijen olmak üzere toplam \( 3 \) atom vardır.
Toplam atom sayısı = \( n \times 3 \times N_A \)
Toplam atom sayısı = \( 0.5 \times 3 = 1.5 \) mol atom. - 3. Adım: Tane cinsinden değer:
\( 1.5 \times 6.02 \times 10^{23} = 9.03 \times 10^{23} \) tane atom.
Örnek 4:
Bilgi: Mutfakta makarna haşlarken suya tuz (\( NaCl \)) eklediğimizde suyun daha geç kaynadığını fark ederiz.
Soru: Aynı miktar su içeren iki tencereden birine \( 1 \) mol yemek tuzu, diğerine \( 2 \) mol yemek tuzu eklenirse hangisinin kaynamaya başlama sıcaklığı daha yüksek olur? Neden? 🍝
Soru: Aynı miktar su içeren iki tencereden birine \( 1 \) mol yemek tuzu, diğerine \( 2 \) mol yemek tuzu eklenirse hangisinin kaynamaya başlama sıcaklığı daha yüksek olur? Neden? 🍝
Çözüm:
Bu durum 10. sınıf kimya müfredatındaki koligatif özellikler ile açıklanır:
- 1. Kural: Saf bir sıvıda uçucu olmayan bir katı (tuz, şeker vb.) çözülürse sıvının kaynama noktası yükselir.
- 2. Kural: Kaynama noktasındaki artış, çözeltideki toplam tanecik (iyon veya molekül) derişimi ile doğru orantılıdır.
- Karşılaştırma:
- 1. Tencere: \( 1 \) mol tuz eklenmiş.
- 2. Tencere: \( 2 \) mol tuz eklenmiş. - Sonuç: 2. tencerede çözünen madde miktarı (mol sayısı) daha fazla olduğu için, bu tenceredeki suyun kaynama noktası 1. tencereye göre daha yüksek olur.
Örnek 5:
Soru: \( 0.2 \) mol \( Al_2(SO_4)_3 \) bileşiği toplam kaç mol atom içerir?
(Bileşiğin formülündeki parantez dışındaki sayıya dikkat ediniz.) 📐
(Bileşiğin formülündeki parantez dışındaki sayıya dikkat ediniz.) 📐
Çözüm:
Bileşik formülünü analiz ederek atom sayılarını bulalım:
- 1. Adım: Bir formül birimindeki atom sayılarını sayalım.
- Alüminyum (Al): \( 2 \) tane
- Kükürt (S): \( 1 \times 3 = 3 \) tane
- Oksijen (O): \( 4 \times 3 = 12 \) tane - 2. Adım: Toplam atom sayısını bulalım.
Toplam = \( 2 + 3 + 12 = 17 \) tane atom (bir formül biriminde). - 3. Adım: Mol miktarını hesaplayalım.
Toplam atom molü = Bileşiğin molü \(\times\) Formüldeki toplam atom sayısı
\[ n = 0.2 \times 17 = 3.4 \] mol atom
Örnek 6:
Soru: Bir laboratuvar ortamında üç farklı kapta bulunan sulara şu maddeler ekleniyor:
- A kabı: \( 100 \) g su + \( 0.1 \) mol şeker
- B kabı: \( 100 \) g su + \( 0.3 \) mol şeker
- C kabı: \( 100 \) g su (Saf su)
Bu kaplardaki sıvıların aynı dış basınç altında kaynamaya başlama sıcaklıklarını büyükten küçüğe sıralayınız. 🌡️
- A kabı: \( 100 \) g su + \( 0.1 \) mol şeker
- B kabı: \( 100 \) g su + \( 0.3 \) mol şeker
- C kabı: \( 100 \) g su (Saf su)
Bu kaplardaki sıvıların aynı dış basınç altında kaynamaya başlama sıcaklıklarını büyükten küçüğe sıralayınız. 🌡️
Çözüm:
Çözeltilerin kaynama noktalarını karşılaştırırken çözünen tanecik yoğunluğuna bakılır:
- Analiz: Şeker suda moleküler olarak çözünür. Su miktarları eşit olduğu için direkt mol sayılarını karşılaştırabiliriz.
- Sıralama Mantığı: Çözünen madde miktarı ne kadar çoksa, kaynama noktası o kadar yükselir. Saf suyun kaynama noktası en düşüktür.
- Karşılaştırma:
- B kabında \( 0.3 \) mol şeker var (En yoğun).
- A kabında \( 0.1 \) mol şeker var (Orta yoğun).
- C kabı saf su (En az yoğun).
Örnek 7:
Soru: \( 0.4 \) mol \( H_2O \) molekülü kaç gramdır?
(H = \( 1 \), O = \( 16 \)) 💧
(H = \( 1 \), O = \( 16 \)) 💧
Çözüm:
Basit kütle-mol dönüşümü yapalım:
- 1. Adım: \( H_2O \) mol kütlesini bulalım.
\( MA = (2 \times 1) + 16 = 18 \) g/mol - 2. Adım: Kütle formülünü uygulayalım.
\[ m = n \times MA \] - 3. Adım: Hesaplayalım.
\[ m = 0.4 \times 18 = 7.2 \] gram
Örnek 8:
Soru: Bir kapta \( 1.204 \times 10^{23} \) tane \( He \) (Helyum) atomu bulunmaktadır. Bu gazın NKA'daki hacmi kaç litredir?
(Avogadro sayısı: \( 6.02 \times 10^{23} \)) 🎈
(Avogadro sayısı: \( 6.02 \times 10^{23} \)) 🎈
Çözüm:
Tanecik sayısından hacme geçmek için molü köprü olarak kullanalım:
- 1. Adım: Mol sayısını bulalım.
\[ n = \frac{1.204 \times 10^{23}}{6.02 \times 10^{23}} = 0.2 \] mol - 2. Adım: NKA hacim formülünü uygulayalım.
\[ V = n \times 22.4 \] - 3. Adım: Hesaplayalım.
\[ V = 0.2 \times 22.4 = 4.48 \] litre
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-mol-sayisi-ve-kaynama-noktasi-hesaplama/sorular