🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Maddelerin birbiri içinde çözünürlüğü Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Polar maddeler genellikle apolar çözücülerde çok iyi çözünür.

2. Su (\(H_2O\)) polar bir çözücü iken, karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) apolar bir çözücüdür.

3. Yemek tuzu (\(NaCl\)) suda çözünürken su molekülleri ile tuz iyonları arasında iyon-dipol etkileşimleri kurulur.

4. Apolar bir molekül olan iyot (\(I_2\)), polar bir çözücü olan suda çok iyi çözünür.

5. Hem su (\(H_2O\)) hem de etil alkol (\(C_2H_5OH\)) molekülleri kendi aralarında hidrojen bağı oluşturabildiği için birbiri içinde her oranda çözünür.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Kimyada maddelerin birbiri içinde çözünmesini açıklayan genel kurala "" ilkesi denir.
2. Sodyum klorürün (\(NaCl\)) suda çözünmesi sırasında oluşan en etkin zayıf etkileşim türü etkileşimidir.
3. Su molekülleri ile etil alkol molekülleri arasında çözünme sürecinde etkin olan zayıf etkileşim türü bağıdır.
4. Karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) molekülü apolar yapıda olduğu için polar bir çözücü olan sıvısında çözünmesi beklenmez.
5. İki apolar molekül bir araya geldiğinde aralarında oluşan geçici çekim kuvvetlerine kuvvetleri denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Hidrojen bağı etkileşimi içeren homojen çözelti
« İyon-dipol etkileşimi içeren homojen çözelti
« Yalnızca London kuvvetleri etkin olan apolar çözelti
« Molekül yapısında kalıcı dipoller bulunduran, yük dağılımı simetrik olmayan çözücü
« Molekül yapısında geçici dipoller bulunduran, yük dağılımı simetrik olan çözücü

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. "Benzer benzeri çözer" ilkesini kısaca açıklayınız.

2. \(HCl\) molekülünün polar, \(CH_4\) molekülünün apolar olduğu bilinmektedir. Buna göre hangisinin suda (\(H_2O\)) daha iyi çözünmesi beklenir? Nedenini belirtiniz.

3. \(I_2\) katısının \(H_2O\) sıvısındaki çözünürlüğü çok az iken, \(CCl_4\) sıvısındaki çözünürlüğü neden çok fazladır? Etkileşim türlerini belirterek açıklayınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde çözünmesi beklenmez?

2. Yemek tuzunun (\(NaCl\)) suda çözünmesi sürecinde;
I. Su moleküllerinin kısmi negatif ucu (oksijen), sodyum (\(Na^+\)) iyonlarını sarar.
II. Su molekülleri ile tuz iyonları arasında iyon-dipol etkileşimi kurulur.
III. Çözünme olayı fiziksel bir değişimdir.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Aşağıdaki etkileşim türlerinden hangisi polar bir çözücü olan su (\(H_2O\)) ile apolar bir madde olan karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) arasında oluşan zayıf etkileşim türüdür?

4. Hidrojen bağları, maddelerin birbiri içindeki çözünürlüğünü önemli ölçüde artırır. Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin birbiri içinde çözünmesinde moleküller arası hidrojen bağları en etkin rolü oynar?

5. Çözünme süreci ile ilgili;
I. Çözücü taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir.
II. Çözünen taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir.
III. Çözücü ve çözünen taneciklerinin bir araya gelerek etkileşmesi her zaman endotermiktir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Su (\(H_2O\)) polar bir bileşiktir. Karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) ise apolar bir bileşiktir. Bu iki sıvı karıştırıldığında homojen bir karışım (çözelti) oluştururlar mı? Nedenini tanecikler arası etkileşimler ve "benzer benzeri çözer" ilkesi çerçevesinde detaylıca açıklayınız.

2. İyonik bir katı olan potasyum klorürün (\(KCl\)) polar bir çözücü olan suda (\(H_2O\)) çözünme mekanizmasını basamaklar halinde yazarak, bu süreçte etkin olan etkileşim türünü belirtiniz.

3. Hidrojen bağı nedir? \(NH_3\) (amonyak) gazının suda (\(H_2O\)) çok yüksek oranda çözünmesini hidrojen bağları üzerinden açıklayınız.