📄 10. Sınıf Kimya: Kalıtsal özellikler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir canlının dış görünüşünde ortaya çıkan özelliklere genotip denir.
2. Homozigot durumda etkisini gösteren ancak heterozigot durumda gösteremeyen gene çekinik (resesif) gen denir.
3. AB kan grubuna sahip bir bireyde, A ve B alelleri arasında eş baskınlık ilişkisi vardır.
4. Hemofili hastalığı, Y kromozomu üzerinde taşınan ve sadece erkeklerde görülen kalıtsal bir hastalıktır.
5. Fenotipinde baskın özelliği gösteren bir bireyin genotipini belirlemek amacıyla yapılan çaprazlamaya kontrol çaprazlaması denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. "Aa" genotipli bir bireyin kendileştirilmesi (Aa x Aa) sonucunda fenotipik ayrışım oranı kaç olur?
2. İnsanlarda kırmızı-yeşil renk körlüğü geni hangi kromozom üzerinde taşınır?
3. "AaBb" genotipli bir birey, genler bağımsız olduğunda kaç farklı çeşit gamet oluşturabilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. AaBb x AaBb çaprazlaması sonucunda fenotipte her iki karakter bakımından da çekinik (aabb) özellik gösteren bir bireyin oluşma olasılığı kaçtır? (Genler bağımsızdır.)
2. Aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip bir birey, kendisiyle aynı genotipteki başka bir bireyle çaprazlandığında fenotipik olarak tek çeşit yavru oluşturabilir?
3. Kırmızı-yeşil renk körü bir dişi birey ile normal görüşlü bir erkek bireyin evliliğinden doğacak erkek çocukların renk körü olma olasılığı yüzde kaçtır?
4. Soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre taralı bireyin anne ve babasının genotipleri hakkında ne söylenebilir?
5. Kan grupları fenotipi A olan bir anne ile B olan bir babanın ilk çocukları O kan grubuna sahip olmuştur. Buna göre bu anne ve babanın ikinci çocuklarının AB kan grubuna sahip olma olasılığı kaçtır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Genotipleri AaBbDdee olan bir bireyde tüm genler bağımsızdır. Bu bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısını formülüyle birlikte hesaplayarak yazınız.
2. Renk körlüğü taşıyıcısı bir anne ile renk körü bir babanın doğacak çocuklarının fenotip ve genotip oranlarını çaprazlama yaparak açıklayınız.
3. Kontrol çaprazlaması nedir? Hangi amaçla ve nasıl yapılır? Bir örnekle açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Kalıtsal özellikler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir canlının dış görünüşünde ortaya çıkan özelliklere genotip denir. |
| ( .... ) | Homozigot durumda etkisini gösteren ancak heterozigot durumda gösteremeyen gene çekinik (resesif) gen denir. |
| ( .... ) | AB kan grubuna sahip bir bireyde, A ve B alelleri arasında eş baskınlık ilişkisi vardır. |
| ( .... ) | Hemofili hastalığı, Y kromozomu üzerinde taşınan ve sadece erkeklerde görülen kalıtsal bir hastalıktır. |
| ( .... ) | Fenotipinde baskın özelliği gösteren bir bireyin genotipini belirlemek amacıyla yapılan çaprazlamaya kontrol çaprazlaması denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir karakterin kalıtımından sorumlu olan ve homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunan gen çiftlerine .................... denir. |
| 2) | Bireyin sahip olduğu genlerin tümüne .................... adı verilir. |
| 3) | Heterozigot durumda fenotipte etkisini her zaman gösteren gene .................... gen denir. |
| 4) | Dişi bireylerde gonozomlar .................... şeklinde gösterilirken, erkek bireylerde XY şeklinde gösterilir. |
| 5) | Kalıtsal özelliklerin nesiller boyu geçişini şematik olarak gösteren diyagramlara .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | "Aa" genotipli bir bireyin kendileştirilmesi (Aa x Aa) sonucunda fenotipik ayrışım oranı kaç olur? |
| 2) | İnsanlarda kırmızı-yeşil renk körlüğü geni hangi kromozom üzerinde taşınır? |
| 3) | "AaBb" genotipli bir birey, genler bağımsız olduğunda kaç farklı çeşit gamet oluşturabilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
AaBb x AaBb çaprazlaması sonucunda fenotipte her iki karakter bakımından da çekinik (aabb) özellik gösteren bir bireyin oluşma olasılığı kaçtır? (Genler bağımsızdır.)
A) 1/16
B) 3/16
C) 9/16
D) 1/4
E) 1/2
|
| 2) |
Aşağıdaki genotiplerden hangisine sahip bir birey, kendisiyle aynı genotipteki başka bir bireyle çaprazlandığında fenotipik olarak tek çeşit yavru oluşturabilir?
A) AaBB
B) AAbb
C) AaBb
D) aaBb
E) AABb
|
| 3) |
Kırmızı-yeşil renk körü bir dişi birey ile normal görüşlü bir erkek bireyin evliliğinden doğacak erkek çocukların renk körü olma olasılığı yüzde kaçtır?
A) 0
B) 25
C) 50
D) 75
E) 100
|
| 4) |
Soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. Buna göre taralı bireyin anne ve babasının genotipleri hakkında ne söylenebilir?
A) Her ikisi de homozigot baskındır.
B) Her ikisi de heterozigottur.
C) Biri homozigot çekinik, diğeri homozigot baskındır.
D) Her ikisi de homozigot çekiniktir.
E) Biri heterozigot, diğeri homozigot baskındır.
|
| 5) |
Kan grupları fenotipi A olan bir anne ile B olan bir babanın ilk çocukları O kan grubuna sahip olmuştur. Buna göre bu anne ve babanın ikinci çocuklarının AB kan grubuna sahip olma olasılığı kaçtır?
A) 1/16
B) 1/8
C) 1/4
D) 1/2
E) 3/4
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Genotipleri AaBbDdee olan bir bireyde tüm genler bağımsızdır. Bu bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısını formülüyle birlikte hesaplayarak yazınız. |
| 2) | Renk körlüğü taşıyıcısı bir anne ile renk körü bir babanın doğacak çocuklarının fenotip ve genotip oranlarını çaprazlama yaparak açıklayınız. |
| 3) | Kontrol çaprazlaması nedir? Hangi amaçla ve nasıl yapılır? Bir örnekle açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-kalitsal-ozellikler/etkinlikler