🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Gazların farklı ortamda yayılmasına ilişkin deney yapabilme Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Gazların birbiri içerisinde yayılması (difüzyon), gaz taneciklerinin sürekli ve rastgele hareket etmesinin bir sonucudur.

2. Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin ortalama kinetik enerjisi artacağından, farklı bir ortamda yayılma hızları da artar.

3. Gazlar sadece boşlukta yayılabilir, hava gibi başka bir gaz ortamında yayılmaları mümkün değildir.

4. Aynı sıcaklıkta, tanecik kütlesi daha büyük olan gazların yayılma hızı, hafif olan gazlara göre daha fazladır.

5. Gazların birbiri içinde tamamen yayılması sonucu her zaman homojen bir karışım (çözelti) oluşur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir gazın başka bir gaz ortamı içerisinde taneciklerinin düzensiz hareketiyle yayılmasına adı verilir.
2. Gaz taneciklerinin yüksek basınçlı bir kaptan küçük bir delikten boşluğa doğru yayılmasına denir.
3. Sıcaklık gaz taneciklerinin yayılma hızı da artar.
4. Gazların yayılma hızı, yayıldıkları ortamın yoğunluğu arttıkça .
5. Parfüm kokusunun odanın diğer ucuna ulaşması, gazların özelliğine günlük hayattan bir örnektir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Bir gazın başka bir gaz içinde kendiliğinden homojen olarak dağılması.
« Sıkıştırılmış bir gazın küçük bir delikten boşluğa doğru çıkması.
« Sıcaklıkla doğru orantılı olarak değişen, taneciklerin hareket enerjisi.
« Gazların birbiri içinde her oranda yayılmasıyla oluşan tek fazlı sistem.
« Gaz taneciklerinin ortalama hızını doğrudan etkileyen, Kelvin cinsinden sıcaklık değeri.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Gazların yayılma hızını etkileyen iki temel fiziksel faktör nedir?

2. Sıcak bir odada mı yoksa soğuk bir odada mı parfüm kokusu daha hızlı yayılır? Nedenini kısaca yazınız.

3. Gaz taneciklerinin yaptığı gelişigüzel, sürekli ve zikzaklı hareketlere ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Gazların farklı ortamlarda yayılması ile ilgili;
I. Sıcaklık arttıkça yayılma hızı artar.
II. Yoğunluğu fazla olan ortamlarda yayılma hızı azalır.
III. Gaz moleküllerinin kütlesi arttıkça yayılma hızı artar.
yargılarından hangileri doğrudur?

2. Bir odanın köşesinde açılan kolonya şişesinden çıkan alkol buharının odanın diğer köşesinden hissedilmesi olayına ne ad verilir?

3. Gazların yayılma hızı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

4. Bir deneyde özdeş iki cam borunun bir ucundan \(X\) gazı, diğer ucundan \(Y\) gazı aynı anda gönderiliyor. Gazların borunun tam ortasında değil de, \(X\) gazının gönderildiği uca daha yakın bir noktada karşılaştıkları gözleniyor. Bu deney sonucuna göre;
I. \(Y\) gazı, \(X\) gazından daha hızlıdır.
II. \(X\) gazının molekül kütlesi \(Y\) gazından daha büyüktür.
III. Sıcaklık artırılırsa karşılaşma noktası değişmez.
yargılarından hangileri doğrudur?

5. Gazların yayılma hızını gözlemlemek için yapılan bir deneyde, yayılan gazın hızı aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Gazların yayılma hızının sıcaklıkla olan ilişkisini açıklamak için evde yapabileceğimiz basit bir deney tasarlayınız. Deneyin aşamalarını ve beklenen sonucunu kısaca yazınız.

2. Günlük hayatta karşılaştığımız 'gazların yayılması' olayına 3 adet örnek vererek bu olayların neden gerçekleştiğini tanecikli yapı modeliyle açıklayınız.

3. Bir cam borunun iki ucundan aynı sıcaklıkta hafif bir gaz olan helyum (\(He\)) ile daha ağır bir gaz olan karbondioksit (\(CO_2\)) aynı anda bırakılıyor. Hangi gaz borunun diğer ucuna daha önce ulaşır? Nedenini kinetik teori prensiplerine göre (formül kullanmadan) açıklayınız.