🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Derişim Birimleri Molarite Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Derişim Birimleri Molarite Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
👉 Bir çözeltide 0,5 mol sodyum klorür (NaCl) 250 mL suda tamamen çözülerek bir çözelti hazırlanmıştır. Buna göre, bu çözeltinin molar derişimi kaçtır?
(Çözeltinin hacmini suyun hacmi olarak kabul ediniz.)
(Çözeltinin hacmini suyun hacmi olarak kabul ediniz.)
Çözüm:
✅ Çözeltinin molar derişimini bulmak için molarite formülünü kullanacağız.
- 📌 Adım 1: Verilen mol sayısını ve hacmi belirleyelim.
Çözünen mol sayısı \( (n) = 0,5 \) mol
Çözelti hacmi \( (V) = 250 \) mL - 📌 Adım 2: Hacmi mililitreden litreye çevirelim.
\( 1 \) litre \( = 1000 \) mL olduğundan,
\( V = 250 \text{ mL} = 250 / 1000 = 0,25 \text{ L} \) - 📌 Adım 3: Molarite formülünü uygulayalım: \( \text{Molarite (M)} = \frac{\text{mol sayısı (n)}}{\text{hacim (V, L)}} \)
\[ M = \frac{0,5 \text{ mol}}{0,25 \text{ L}} \]
\[ M = 2 \text{ mol/L} \]
Örnek 2:
🧪 40 gram sodyum hidroksit (NaOH) katısı, 200 mL çözelti oluşturacak şekilde suda tamamen çözülmüştür. Buna göre, bu çözeltinin molar derişimi kaç M'dir?
(NaOH için molar kütle \( M_A = 40 \text{ g/mol} \))
(NaOH için molar kütle \( M_A = 40 \text{ g/mol} \))
Çözüm:
✅ Molariteyi bulmak için öncelikle çözünen maddenin mol sayısını hesaplamalıyız.
- 📌 Adım 1: Verilen kütle ve molar kütleden mol sayısını hesaplayalım.
Çözünen kütlesi \( (m) = 40 \) g
Molar kütle \( (M_A) = 40 \text{ g/mol} \)
\[ n = \frac{m}{M_A} = \frac{40 \text{ g}}{40 \text{ g/mol}} = 1 \text{ mol} \] - 📌 Adım 2: Çözelti hacmini litreye çevirelim.
Çözelti hacmi \( (V) = 200 \text{ mL} = 200 / 1000 = 0,2 \text{ L} \) - 📌 Adım 3: Molarite formülünü uygulayalım: \( M = \frac{n}{V} \)
\[ M = \frac{1 \text{ mol}}{0,2 \text{ L}} \]
\[ M = 5 \text{ mol/L} \]
Örnek 3:
🔬 Laboratuvarda 0,4 M derişiminde 500 mL potasyum nitrat \( (\text{KNO}_3) \) çözeltisi hazırlamak için kaç gram \( \text{KNO}_3 \) katısı gereklidir?
(K: 39 g/mol, N: 14 g/mol, O: 16 g/mol)
(K: 39 g/mol, N: 14 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
✅ Gerekli katı kütlesini bulmak için önce çözünenin mol sayısını, sonra kütlesini hesaplamalıyız.
- 📌 Adım 1: \( \text{KNO}_3 \) bileşiğinin molar kütlesini \( (M_A) \) hesaplayalım.
\( M_A (\text{KNO}_3) = 1 \cdot (\text{K}) + 1 \cdot (\text{N}) + 3 \cdot (\text{O}) \)
\( M_A (\text{KNO}_3) = 1 \cdot (39) + 1 \cdot (14) + 3 \cdot (16) \)
\( M_A (\text{KNO}_3) = 39 + 14 + 48 = 101 \text{ g/mol} \) - 📌 Adım 2: Çözeltinin hacmini litreye çevirelim.
\( V = 500 \text{ mL} = 500 / 1000 = 0,5 \text{ L} \) - 📌 Adım 3: Gerekli mol sayısını \( (n) \) molarite formülünden çekelim.
\( M = \frac{n}{V} \Rightarrow n = M \cdot V \)
\( n = 0,4 \text{ mol/L} \cdot 0,5 \text{ L} = 0,2 \text{ mol} \) - 📌 Adım 4: Hesaplanan mol sayısından gerekli kütleyi \( (m) \) bulalım.
\( n = \frac{m}{M_A} \Rightarrow m = n \cdot M_A \)
\( m = 0,2 \text{ mol} \cdot 101 \text{ g/mol} = 20,2 \text{ g} \)
Örnek 4:
💧 0,8 M derişiminde kalsiyum klorür \( (\text{CaCl}_2) \) çözeltisinden 0,16 mol \( \text{CaCl}_2 \) elde etmek için kaç mililitre çözelti alınmalıdır?
Çözüm:
✅ Gerekli çözelti hacmini bulmak için molarite formülünü kullanacağız.
- 📌 Adım 1: Verilen molariteyi ve mol sayısını belirleyelim.
Çözeltinin molar derişimi \( (M) = 0,8 \text{ mol/L} \)
Gerekli mol sayısı \( (n) = 0,16 \text{ mol} \) - 📌 Adım 2: Molarite formülünden hacmi \( (V) \) çekelim.
\( M = \frac{n}{V} \Rightarrow V = \frac{n}{M} \)
\[ V = \frac{0,16 \text{ mol}}{0,8 \text{ mol/L}} \]
\[ V = 0,2 \text{ L} \] - 📌 Adım 3: Hacmi litreden mililitreye çevirelim.
\( 1 \) litre \( = 1000 \) mL olduğundan,
\( V = 0,2 \text{ L} = 0,2 \cdot 1000 = 200 \text{ mL} \)
Örnek 5:
✨ 0,2 M derişiminde 500 mL sodyum sülfat \( (\text{Na}_2\text{SO}_4) \) çözeltisi bulunmaktadır. Bu çözeltideki \( \text{Na}^+ \) ve \( \text{SO}_4^{2-} \) iyonlarının derişimleri kaç M'dir?
Çözüm:
✅ İyon derişimlerini bulmak için \( \text{Na}_2\text{SO}_4 \) bileşiğinin suda nasıl iyonlaştığını bilmemiz gerekir.
- 📌 Adım 1: \( \text{Na}_2\text{SO}_4 \) bileşiğinin suda iyonlaşma denklemini yazalım.
\[ \text{Na}_2\text{SO}_4 \text{(k)} \xrightarrow{\text{su}} 2\text{Na}^+\text{(suda)} + \text{SO}_4^{2-}\text{(suda)} \]
Bu denklemden görüldüğü gibi, 1 mol \( \text{Na}_2\text{SO}_4 \) çözündüğünde 2 mol \( \text{Na}^+ \) iyonu ve 1 mol \( \text{SO}_4^{2-} \) iyonu oluşur. - 📌 Adım 2: Çözeltinin \( \text{Na}_2\text{SO}_4 \) derişimi \( 0,2 \text{ M} \) olduğuna göre, iyon derişimlerini belirleyelim.
Eğer \( [\text{Na}_2\text{SO}_4] = 0,2 \text{ M} \) ise,
\( [\text{Na}^+] = 2 \cdot [\text{Na}_2\text{SO}_4] = 2 \cdot 0,2 \text{ M} = 0,4 \text{ M} \)
\( [\text{SO}_4^{2-}] = 1 \cdot [\text{Na}_2\text{SO}_4] = 1 \cdot 0,2 \text{ M} = 0,2 \text{ M} \)
Örnek 6:
💡 Bir kimya öğrencisi, hazırladığı 1,5 M derişiminde glikoz \( (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) \) çözeltisinden 150 mL alıyor. Öğrencinin aldığı bu örnekte kaç gram glikoz bulunmaktadır?
(C: 12 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)
(C: 12 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
✅ Alınan örnekteki glikoz kütlesini bulmak için öncelikle glikozun molar kütlesini ve örnekteki mol sayısını hesaplamalıyız.
- 📌 Adım 1: Glikoz \( (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) \) bileşiğinin molar kütlesini \( (M_A) \) hesaplayalım.
\( M_A (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) = 6 \cdot (\text{C}) + 12 \cdot (\text{H}) + 6 \cdot (\text{O}) \)
\( M_A (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) = 6 \cdot (12) + 12 \cdot (1) + 6 \cdot (16) \)
\( M_A (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) = 72 + 12 + 96 = 180 \text{ g/mol} \) - 📌 Adım 2: Alınan çözelti hacmini litreye çevirelim.
\( V = 150 \text{ mL} = 150 / 1000 = 0,15 \text{ L} \) - 📌 Adım 3: Alınan örnekteki glikozun mol sayısını \( (n) \) bulalım.
\( M = \frac{n}{V} \Rightarrow n = M \cdot V \)
\( n = 1,5 \text{ mol/L} \cdot 0,15 \text{ L} = 0,225 \text{ mol} \) - 📌 Adım 4: Hesaplanan mol sayısından glikozun kütlesini \( (m) \) bulalım.
\( n = \frac{m}{M_A} \Rightarrow m = n \cdot M_A \)
\( m = 0,225 \text{ mol} \cdot 180 \text{ g/mol} = 40,5 \text{ g} \)
Örnek 7:
🧪 Bir kimyager, bitkiler için özel bir besin çözeltisi hazırlamak istemektedir. Bunun için elinde 250 gram amonyum nitrat \( (\text{NH}_4\text{NO}_3) \) katısı bulunmaktadır. Kimyager, bu katının tamamını kullanarak 5 litrelik bir besin çözeltisi hazırlıyor. Ancak bitkilerin daha hassas olduğunu fark ederek, bu 5 litrelik çözeltiden sadece 500 mL alıp, bu 500 mL'ye saf su ekleyerek toplam hacmi 1 litreye tamamlıyor.
Buna göre, bitkiler için hazırlanan son çözeltinin molar derişimi kaç M'dir?
(N: 14 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)
Buna göre, bitkiler için hazırlanan son çözeltinin molar derişimi kaç M'dir?
(N: 14 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
✅ Bu çok adımlı soruyu çözmek için önce ilk çözeltinin derişimini, ardından seyreltme işlemini dikkate almalıyız.
- 📌 Adım 1: \( \text{NH}_4\text{NO}_3 \) bileşiğinin molar kütlesini \( (M_A) \) hesaplayalım.
\( M_A (\text{NH}_4\text{NO}_3) = 2 \cdot (\text{N}) + 4 \cdot (\text{H}) + 3 \cdot (\text{O}) \)
\( M_A (\text{NH}_4\text{NO}_3) = 2 \cdot (14) + 4 \cdot (1) + 3 \cdot (16) \)
\( M_A (\text{NH}_4\text{NO}_3) = 28 + 4 + 48 = 80 \text{ g/mol} \) - 📌 Adım 2: 250 g \( \text{NH}_4\text{NO}_3 \) katısının mol sayısını \( (n) \) bulalım.
\[ n = \frac{m}{M_A} = \frac{250 \text{ g}}{80 \text{ g/mol}} = 3,125 \text{ mol} \] - 📌 Adım 3: İlk hazırlanan 5 litrelik çözeltinin molar derişimini \( (M_1) \) hesaplayalım.
\[ M_1 = \frac{n}{V_1} = \frac{3,125 \text{ mol}}{5 \text{ L}} = 0,625 \text{ M} \] - 📌 Adım 4: Bu 0,625 M'lik çözeltiden 500 mL \( (0,5 \text{ L}) \) alındığında, alınan örnekteki \( \text{NH}_4\text{NO}_3 \) mol sayısını bulalım.
\( n_{\text{alınan}} = M_1 \cdot V_{\text{alınan}} \)
\( n_{\text{alınan}} = 0,625 \text{ mol/L} \cdot 0,5 \text{ L} = 0,3125 \text{ mol} \) - 📌 Adım 5: Alınan bu mol sayısı, hacmi 1 litreye tamamlanan son çözeltideki mol sayısı olacaktır. Son çözeltinin hacmi \( (V_2) = 1 \text{ L} \) olduğuna göre, son derişimi \( (M_2) \) hesaplayalım.
\[ M_2 = \frac{n_{\text{alınan}}}{V_2} = \frac{0,3125 \text{ mol}}{1 \text{ L}} = 0,3125 \text{ M} \]
Örnek 8:
🏡 Evlerimizde kullandığımız bazı temizlik ürünleri (örneğin; çamaşır suyu, lavabo açıcı) belirli derişimlerde kimyasal maddeler içerir. Bir lavabo açıcı ürününde ana etken madde olarak potasyum hidroksit \( (\text{KOH}) \) bulunmaktadır. Bu ürünün etiketinde, 500 mL'lik şişede 28 gram \( \text{KOH} \) içerdiği yazmaktadır.
Buna göre, bu lavabo açıcıdaki \( \text{KOH} \) derişimi kaç M'dir?
(K: 39 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Buna göre, bu lavabo açıcıdaki \( \text{KOH} \) derişimi kaç M'dir?
(K: 39 g/mol, O: 16 g/mol, H: 1 g/mol)
Çözüm:
✅ Günlük hayatta karşılaştığımız ürünlerin etken madde derişimini molarite cinsinden hesaplamak, ürünün gücü hakkında bize bilgi verir.
- 📌 Adım 1: \( \text{KOH} \) bileşiğinin molar kütlesini \( (M_A) \) hesaplayalım.
\( M_A (\text{KOH}) = 1 \cdot (\text{K}) + 1 \cdot (\text{O}) + 1 \cdot (\text{H}) \)
\( M_A (\text{KOH}) = 1 \cdot (39) + 1 \cdot (16) + 1 \cdot (1) \)
\( M_A (\text{KOH}) = 39 + 16 + 1 = 56 \text{ g/mol} \) - 📌 Adım 2: Üründe bulunan 28 gram \( \text{KOH} \)'ın mol sayısını \( (n) \) bulalım.
\[ n = \frac{m}{M_A} = \frac{28 \text{ g}}{56 \text{ g/mol}} = 0,5 \text{ mol} \] - 📌 Adım 3: Ürünün hacmini litreye çevirelim.
\( V = 500 \text{ mL} = 500 / 1000 = 0,5 \text{ L} \) - 📌 Adım 4: Molarite formülünü kullanarak \( \text{KOH} \) derişimini hesaplayalım.
\[ M = \frac{n}{V} = \frac{0,5 \text{ mol}}{0,5 \text{ L}} = 1 \text{ M} \]
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-derisim-birimleri-molarite/sorular