📄 10. Sınıf Kimya: Çözeltilerin molar derişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütme Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir çözeltinin hacmi iki katına çıkarılırken çözünen mol sayısı da iki katına çıkarılırsa, birim hacimdeki çözünen tanecik sayısı değişmez.
2. Aynı miktar çözücüde diğer çözeltiye göre daha fazla çözünen içeren çözeltilere seyreltik çözelti denir.
3. Çözeltiden çökelme olmadan bir miktar su buharlaştırılırsa, birim hacimdeki çözünen madde miktarı artar.
4. Kütlece %20'lik bir tuz çözeltisinin yarısı döküldüğünde, kalan çözeltinin derişimi %10 olur.
5. Belirli bir sıcaklıkta, birim hacimde çözünen madde miktarının artması çözeltinin derişikliğini artırır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Bir tuzlu su çözeltisine aynı sıcaklıkta saf su eklediğinde çözeltinin birim hacmindeki çözünen tanecik sayısı nasıl değişir?
2. Özelden genele giden akıl yürütme yöntemiyle, farklı kaplardaki şekerli su çözeltilerinin birim hacmindeki şeker miktarlarını karşılaştırarak genel derişim tanımına ulaşılmasına ne ad verilir?
3. 100 gram suda 10 gram tuz çözünmesiyle hazırlanan çözelti ile 200 gram suda 30 gram tuz çözünmesiyle hazırlanan çözeltiden hangisi daha derişiktir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bir öğretmen sınıfta üç farklı kapta bulunan şekerli su çözeltilerini gösteriyor:
I. Kapta: 100 mL suda 1 mol şeker çözünmüştür.
II. Kapta: 200 mL suda 2 mol şeker çözünmüştür.
III. Kapta: 300 mL suda 3 mol şeker çözünmüştür.
Öğrenciler bu kaplardaki çözeltilerin birim hacimdeki şeker miktarlarını karşılaştırarak 'Birim hacimdeki çözünen mol sayısı hepsinde aynıdır, dolayısıyla bu çözeltilerin derişimleri eşittir' genel sonucuna ulaşıyorlar.
Buna göre öğrencilerin yaptığı bu akıl yürütme türü aşağıdakilerden hangisidir?
2. Kütlece %30'luk 200 gram tuzlu su çözeltisinden çökelme olmadan 100 gram su buharlaştırılıyor. Buna göre son çözeltinin kütlece yüzde derişimi yüzde kaç olur?
3. Aşağıdaki kaplarda belirtilen miktarlarda su ve çözünmüş tuz bulunmaktadır:
I. Kap: 100 g su + 10 g tuz
II. Kap: 200 g su + 15 g tuz
III. Kap: 50 g su + 8 g tuz
Bu çözeltilerin derişimlerinin seyreltikten derişiğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
4. Derişik bir şeker çözeltisini seyreltik hale getirmek için;
I. Çözeltiye aynı sıcaklıkta saf su eklemek
II. Çözeltiden aynı sıcaklıkta su buharlaştırmak
III. Çözeltiye aynı sıcaklıkta şeker ekleyip çözmek
işlemlerinden hangileri tek başına uygulanabilir?
5. Bir çözeltinin derişimi ile ilgili;
I. Birim hacimdeki çözünen madde miktarını belirtir.
II. Sadece çözünen maddenin kütlesine bağlıdır, çözücü hacminden bağımsızdır.
III. Aynı miktar çözücüde daha fazla madde çözünürse derişim artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Aynı sıcaklıkta hazırlanan üç farklı tuz çözeltisinden birincisinde 100 mL suda 5 gram, ikincisinde 200 mL suda 15 gram, üçüncüsünde ise 50 mL suda 4 gram tuz çözünmüştür. Bu çözeltilerin birim hacimdeki çözünen madde miktarlarını kıyaslayarak en derişik ve en seyreltik olanları tümevarımsal bir yaklaşımla belirleyiniz.
2. Kütlece %25'lik 400 gram şeker çözeltisine aynı sıcaklıkta 100 gram saf su ekleniyor. Oluşan yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayınız ve su ekleme işleminin derişim üzerindeki etkisini açıklayınız.
3. Bir öğrenci laboratuvarda özdeş üç behere sırasıyla 100 mL, 200 mL ve 300 mL saf su koyuyor. Her bir behere sırasıyla 0.1 mol, 0.2 mol ve 0.3 mol NaCl tuzu ekleyerek tamamen çözüyor. Öğrenci bu üç çözeltinin de tuzluluk derecesinin (derişiminin) aynı olduğunu fark ediyor. Öğrencinin bu gözlemden yola çıkarak 'molar derişim' (birim hacimdeki mol sayısı) kavramına nasıl ulaşabileceğini tümevarımsal akıl yürütme basamaklarıyla açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Çözeltilerin molar derişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütme Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir çözeltinin hacmi iki katına çıkarılırken çözünen mol sayısı da iki katına çıkarılırsa, birim hacimdeki çözünen tanecik sayısı değişmez. |
| ( .... ) | Aynı miktar çözücüde diğer çözeltiye göre daha fazla çözünen içeren çözeltilere seyreltik çözelti denir. |
| ( .... ) | Çözeltiden çökelme olmadan bir miktar su buharlaştırılırsa, birim hacimdeki çözünen madde miktarı artar. |
| ( .... ) | Kütlece %20'lik bir tuz çözeltisinin yarısı döküldüğünde, kalan çözeltinin derişimi %10 olur. |
| ( .... ) | Belirli bir sıcaklıkta, birim hacimde çözünen madde miktarının artması çözeltinin derişikliğini artırır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Belirli bir miktar çözücü veya çözeltide çözünmüş olan madde miktarına .................... denir. |
| 2) | Aynı miktar çözücüde, diğerine göre daha az çözünen içeren çözeltilere .................... çözelti adı verilir. |
| 3) | 10. sınıf kimya dersinde öğrendiğimiz mol kavramı ile hacim arasındaki ilişkiyi kurarak birim hacimdeki tanecik sayısını bulmaya yönelik akıl yürütmeye .................... akıl yürütme denir. |
| 4) | Çözeltiye aynı sıcaklıkta saf çözücü eklenmesi işlemine .................... denir. |
| 5) | Kütlece %10'luk bir şeker çözeltisine şeker eklenip çözünmesi sağlanırsa çözeltinin derişimi ..................... |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Bir tuzlu su çözeltisine aynı sıcaklıkta saf su eklediğinde çözeltinin birim hacmindeki çözünen tanecik sayısı nasıl değişir? |
| 2) | Özelden genele giden akıl yürütme yöntemiyle, farklı kaplardaki şekerli su çözeltilerinin birim hacmindeki şeker miktarlarını karşılaştırarak genel derişim tanımına ulaşılmasına ne ad verilir? |
| 3) | 100 gram suda 10 gram tuz çözünmesiyle hazırlanan çözelti ile 200 gram suda 30 gram tuz çözünmesiyle hazırlanan çözeltiden hangisi daha derişiktir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bir öğretmen sınıfta üç farklı kapta bulunan şekerli su çözeltilerini gösteriyor: I. Kapta: 100 mL suda 1 mol şeker çözünmüştür. II. Kapta: 200 mL suda 2 mol şeker çözünmüştür. III. Kapta: 300 mL suda 3 mol şeker çözünmüştür. Öğrenciler bu kaplardaki çözeltilerin birim hacimdeki şeker miktarlarını karşılaştırarak 'Birim hacimdeki çözünen mol sayısı hepsinde aynıdır, dolayısıyla bu çözeltilerin derişimleri eşittir' genel sonucuna ulaşıyorlar. Buna göre öğrencilerin yaptığı bu akıl yürütme türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tümdengelim
B) Tümevarım
C) Analoji
D) Hipotez kurma
E) Deney tasarlama
|
| 2) |
Kütlece %30'luk 200 gram tuzlu su çözeltisinden çökelme olmadan 100 gram su buharlaştırılıyor. Buna göre son çözeltinin kütlece yüzde derişimi yüzde kaç olur?
A) 15
B) 30
C) 45
D) 60
E) 75
|
| 3) |
Aşağıdaki kaplarda belirtilen miktarlarda su ve çözünmüş tuz bulunmaktadır: I. Kap: 100 g su + 10 g tuz II. Kap: 200 g su + 15 g tuz III. Kap: 50 g su + 8 g tuz Bu çözeltilerin derişimlerinin seyreltikten derişiğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
A) I - II - III
B) II - I - III
C) III - I - II
D) II - III - I
E) I - III - II
|
| 4) |
Derişik bir şeker çözeltisini seyreltik hale getirmek için; I. Çözeltiye aynı sıcaklıkta saf su eklemek II. Çözeltiden aynı sıcaklıkta su buharlaştırmak III. Çözeltiye aynı sıcaklıkta şeker ekleyip çözmek işlemlerinden hangileri tek başına uygulanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
|
| 5) |
Bir çözeltinin derişimi ile ilgili; I. Birim hacimdeki çözünen madde miktarını belirtir. II. Sadece çözünen maddenin kütlesine bağlıdır, çözücü hacminden bağımsızdır. III. Aynı miktar çözücüde daha fazla madde çözünürse derişim artar. yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Aynı sıcaklıkta hazırlanan üç farklı tuz çözeltisinden birincisinde 100 mL suda 5 gram, ikincisinde 200 mL suda 15 gram, üçüncüsünde ise 50 mL suda 4 gram tuz çözünmüştür. Bu çözeltilerin birim hacimdeki çözünen madde miktarlarını kıyaslayarak en derişik ve en seyreltik olanları tümevarımsal bir yaklaşımla belirleyiniz. |
| 2) | Kütlece %25'lik 400 gram şeker çözeltisine aynı sıcaklıkta 100 gram saf su ekleniyor. Oluşan yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayınız ve su ekleme işleminin derişim üzerindeki etkisini açıklayınız. |
| 3) | Bir öğrenci laboratuvarda özdeş üç behere sırasıyla 100 mL, 200 mL ve 300 mL saf su koyuyor. Her bir behere sırasıyla 0.1 mol, 0.2 mol ve 0.3 mol NaCl tuzu ekleyerek tamamen çözüyor. Öğrenci bu üç çözeltinin de tuzluluk derecesinin (derişiminin) aynı olduğunu fark ediyor. Öğrencinin bu gözlemden yola çıkarak 'molar derişim' (birim hacimdeki mol sayısı) kavramına nasıl ulaşabileceğini tümevarımsal akıl yürütme basamaklarıyla açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozeltilerin-molar-derisimine-iliskin-tumevarimsal-akil-yurutme/etkinlikler