Çözelti Hazırlama (Molaritesi Ve Hacmi Verilince) Ders Notu

Çözelti Hazırlama: Molaritesi ve Hacmi Bilinen Bir Çözeltiyi Oluşturma 🧪

Çözeltiler, kimyada maddelerin homojen karışımları olup, birçok deney ve endüstriyel süreç için temeldir. Belirli bir derişime (molarite) ve hacme sahip bir çözeltiyi doğru bir şekilde hazırlamak, kimya laboratuvarında önemli bir beceridir. Bu ders notunda, molaritesi ve hacmi verilen bir çözeltinin nasıl hazırlanacağını adım adım inceleyeceğiz.

Molariteyi Hatırlayalım 🧠

Molarite (M), bir çözeltinin bir litre hacmindeki çözünmüş maddenin mol sayısını ifade eden derişim birimidir. Birimi "mol/L" veya "M" ile gösterilir.

• Formülü: \( \text{Molarite (M)} = \frac{\text{Çözünen Madde Mol Sayısı (n)}}{\text{Çözelti Hacmi (V, Litre)}} \)

Çözelti Hazırlama Adımları 📝

Molaritesi ve hacmi bilinen bir çözeltiyi hazırlarken izlenmesi gereken temel adımlar şunlardır:

• 1. Gerekli Mol Sayısını Hesaplama: İstenen molarite (M) ve çözelti hacmi (V) kullanılarak, çözünmesi gereken maddenin mol sayısı (n) bulunur.
\[ n = M \times V \]

Burada:

• \( n \): Çözünen maddenin mol sayısı (mol)
• \( M \): Çözeltinin istenen molaritesi (mol/L)
• \( V \): Çözeltinin istenen hacmi (Litre)
• 2. Gerekli Kütleyi Hesaplama: Hesaplanan mol sayısı (n) ve çözünen maddenin mol kütlesi (M_A) kullanılarak, tartılması gereken madde miktarı (kütle, m) bulunur.
\[ m = n \times M_A \]

Burada:

• \( m \): Çözünen maddenin kütlesi (gram)
• \( n \): Çözünen maddenin mol sayısı (mol)
• \( M_A \): Çözünen maddenin mol kütlesi (g/mol)
• 3. Maddeyi Tartma ve Çözme: Hesaplanan kütledeki katı madde hassas bir terazi ile tartılır. Ardından, uygun bir beherglas veya çözelti şişesine alınır ve az miktarda çözücü (genellikle saf su) ile çözülür.
• 4. Hacme Tamamlama: Çözünen madde tamamen çözündükten sonra, çözelti istenen son hacme (örneğin 250 mL'lik bir çözelti için 250 mL'lik balon joje) aktarılır. Balon jojeye bir miktar daha çözücü eklenerek, seviye balon joje üzerindeki çizgiye (menisküs) kadar dikkatlice tamamlanır.
• 5. Homojenleştirme: Balon joje kapağı kapatılır ve çözelti homojen hale gelene kadar birkaç kez ters çevrilerek karıştırılır.

Örnek Soru Çözümü 💡

Soru: 0,2 M derişimli 250 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH (sodyum hidroksit) gereklidir? (NaOH için mol kütlesi: 40 g/mol)

Çözüm:

• 1. Verilenleri Belirleyelim:
• İstenen Molarite (M) = 0,2 M
• İstenen Hacim (V) = 250 mL
• NaOH Mol Kütlesi (M_A) = 40 g/mol
• 2. Hacmi Litreye Çevirelim:

Hacim, molarite formülünde litre cinsinden kullanılmalıdır.

\[ V = 250 \text{ mL} \times \frac{1 \text{ L}}{1000 \text{ mL}} = 0,25 \text{ L} \]
• 3. Gerekli Mol Sayısını Hesaplayalım:
\[ n = M \times V \] \[ n = 0,2 \text{ mol/L} \times 0,25 \text{ L} \] \[ n = 0,05 \text{ mol NaOH} \]
• 4. Gerekli Kütleyi Hesaplayalım:
\[ m = n \times M_A \] \[ m = 0,05 \text{ mol} \times 40 \text{ g/mol} \] \[ m = 2 \text{ g NaOH} \]

Cevap: 0,2 M derişimli 250 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için 2 gram NaOH gereklidir.