✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapılarına göre cümleler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapılarına göre cümleler Testi
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından "basit" bir cümledir?
A) Rüzgâr estikçe ağaçların yaprakları dökülüyordu.B) Sınav salonuna giren öğrenciler oldukça heyecanlıydı.
C) Akşamki fırtınada bahçedeki yaşlı ağaç devrildi.
D) Kitabı bir solukta bitirdi ve arkadaşına hediye etti.
E) Eve geldi, çantasını bırakıp hemen odasına çekildi.
İçinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunan ve tek yüklemi olan cümlelere "girişik birleşik cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi girişik birleşik bir cümledir?
B) Sınavı kazanmak için gece gündüz demeden çalıştı.
C) Hava çok soğuktu ama kimse dışarı çıkmaktan vazgeçmedi.
D) Eve ulaştı, çantasını bırakıp hemen televizyonu açtı.
E) "Bu zor soruyu sadece ben çözerim." dedi gururla.
Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemleri birbirine virgül (,) veya noktalı virgül (;) ile bağlanan cümlelere "sıralı cümle" denir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi sıralı bir cümledir?
B) "çalışırken" ve "dinlemeyi" fiilimsileri var, tek yüklem (girişik birleşik).
C) "okumak" fiilimsisi var, tek yüklem (girişik birleşik).
D) "açtı" ve "süzüldü" olmak üzere iki yüklem virgülle bağlanmış (sıralı).
E) "yorulduğu" ve "uyumak" fiilimsileri var, tek yüklem (girişik birleşik). Doğru cevap D'dir. [TEXT] Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemleri birbirine virgül (,) veya noktalı virgül (;) ile bağlanan cümlelere "sıralı cümle" denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi sıralı bir cümledir? [A] Yağmur yağınca sokaklar hemen tenhalaştı. [B] Ders çalışırken hafif müzik dinlemeyi çok severim. [C] Kitap okumak, insanın hayal dünyasını zenginleştirir. [D] Kapıyı yavaşça açtı, içeriye sessizce süzüldü. [E] Çok yorulduğu için erkenden uyumak istedi.
Aralarındaki anlam ilgisinden dolayı birbirine bağlaçlarla (ve, veya, ama, fakat, çünkü vb.) bağlanan cümlelere "bağlı cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi bağlı bir cümledir?
B) Kitap okumayı çok sevdiğinden her gün kütüphaneye giderdi.
C) Kar yağışı başlayınca köy yolları tamamen ulaşıma kapandı.
D) "Yarınki toplantıya ben de geleceğim." diye fısıldadı kulağıma.
E) Bahçedeki çiçekleri suladı, kurumuş yaprakları tek tek temizledi.
Sıralı cümlelerde ögelerden en az birinin ortak kullanılması durumuna "bağımlı sıralı cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi bağımlı sıralı bir cümledir?
B) Öğretmen sınıfa girdi, tahtadaki gereksiz yazıları sildi.
C) Çocuklar bahçede oynuyor, anneleri onları izliyordu.
D) Rüzgâr sert esiyordu, ağaçların yaprakları dökülüyordu.
E) Otobüs durağa yanaştı, yolcular sırayla içeri bindi.
(I) Anadolu'nun bu şirin kasabasında doğup büyüdüm. (II) Çocukluğum yemyeşil nehirlerin kenarında geçti. (III) İlkokulu bitirince yatılı okula kaydoldum. (IV) Orada çok güzel dostluklar edindim, unutulmaz anılar biriktirdim. (V) Yıllar geçti ama o günleri hiç unutmadım.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısı bakımından "sıralı cümle"dir?
B) II
C) III
D) IV
E) V
Bir temel cümle ile onun içinde yer alan ve genellikle aktarma sözlerden oluşan bir yan cümleden meydana gelen cümlelere "iç içe birleşik cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi iç içe birleşik bir cümledir?
B) "Bu kitabı mutlaka okumalısın." dedi Türkçe öğretmenimiz.
C) Erken yatarsan sabah uyanmakta zorluk çekmezsin.
D) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
E) Akşam eve geç gelince babam biraz endişelenmiş.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Sararan yapraklar sonbaharın gelişini haber veriyordu.B) Sınav sorularını büyük bir dikkatle ve özenle okudu.
C) Koşarak yanımıza gelen çocuk birden yere düştü.
D) Gülümseyen yüzüyle etrafındaki herkese enerji saçıyordu.
E) Akşamki toplantıya mutlaka katılacağını bize bildirdi.
"Ki" bağlacıyla birbirine bağlanan ve aralarında yan cümle-temel cümle ilişkisi kurulan cümlelere "ki'li birleşik cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi ki'li birleşik bir cümledir?
B) Öyle merhametli bir insandır ki herkes onu çok sever.
C) Cebindeki anahtarı bir türlü bulamayınca telaşlandı.
D) Sınıftaki öğrenciler öğretmenlerini sessizce bekliyordu.
E) Akşamki maçı tüm aile büyük bir heyecanla izledik.
Birleşik cümlelerde fiilimsilerin (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) oluşturduğu söz öbekleri "yan cümlecik" olarak adlandırılır. Bir cümledeki yan cümlecik sayısı, o cümledeki fiilimsi sayısına eşittir.
Buna göre, "Güneşin doğuşunu izlemek için tepeye tırmanan dağcılar, zirveye ulaşınca mola verdiler." cümlesinde kaç tane yan cümlecik vardır?
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Sıralı cümlelerde herhangi bir öge ortaklığı bulunmuyorsa bu cümlelere "bağımsız sıralı cümle" denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi bağımsız sıralı bir cümledir?
B) Kitabı kütüphaneden aldı, birkaç günde heyecanla okudu.
C) Küçük çocuk hırkasını giydi, hızlıca dışarı çıktı.
D) Misafirleri kapıda karşıladı, büyük bir nezaketle salona buyur etti.
E) Soruyu dikkatle okudu, formülü uygulayarak hemen çözdü.
Sıralı cümleler, birden fazla yüklemin virgül veya noktalı virgülle bağlanmasıyla oluşur. Bu cümlelerin içindeki bağımsız bölümlerden (cümlelerden) en az birinde fiilimsi bulunuyorsa, bu cümle "yan cümleciği olan sıralı cümle" olarak adlandırılır. Eğer bu cümlelerde öge ortaklığı da varsa "yan cümleciği olan bağımlı sıralı cümle" elde edilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi "yan cümleciği olan bağımlı sıralı bir cümle"dir?
B) Hava aniden soğudu, sokaktaki insanlar evlerine kaçıştı.
C) Soruları dikkatlice okuyan öğrenci, sınavı bitirdi; arkadaşının yanına gitti.
D) Yaz gelince yaylaya çıkılır, orada serin havanın tadı çıkarılır.
E) Kitabı sonuna kadar okudu ve kütüphaneye zamanında teslim etti.
(I) Günümüz dünyasında teknoloji büyük bir hızla gelişiyor.
(II) Bu hızlı gelişme, insan hayatını kolaylaştırırken bazı sorunları da beraberinde getiriyor.
(III) İnsanlar artık yüz yüze iletişim kurmak yerine sosyal medyayı tercih ediyor.
(IV) Teknoloji bağımlılığı günden güne artıyor ve bireyler yalnızlaşıyor.
(V) Kendimizi bu sanal dünyadan kurtarabilirsek gerçek hayatın güzelliklerini fark edebiliriz.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
B) II. cümle, zarf-fiil kullanılarak kurulmuş girişik birleşik bir cümledir.
C) III. cümle, içinde isim-fiil barındıran girişik birleşik bir cümledir.
D) IV. cümle, birden fazla yüklemin virgülle ayrılmasıyla oluşmuş bağımsız sıralı bir cümledir.
E) V. cümle, yan cümleciği şart kipiyle kurulmuş koşullu birleşik bir cümledir.
Girişik birleşik cümlelerde fiilimsilerin kurduğu yan cümlecikler, temel cümlenin öznesi, nesnesi veya tümleci (zarf tümleci, dolaylı tümleç) görevinde bulunabilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin "belirtili nesnesi" görevindedir?
B) Eve erken dönen çocuk hemen odasına çekilip uyudu.
C) Soruları dikkatle okuyunca hiçbir hata yapmadı.
D) Sınavda üstün başarı gösterenlere törenle ödül verildi.
E) Onun en büyük hayali ünlü bir yazar olmaktı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yapilarina-gore-cumleler/testler