📄 10. Sınıf Edebiyat: Yapılarına göre cümleler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Tek yüklemi olan ve içinde fiilimsi barındırmayan cümlelere basit cümle denir.
2. Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemleri birbirine bağlaçlarla bağlanan cümlelere sıralı cümle denir.
3. Girişik birleşik cümlelerde fiilimsinin yer aldığı bölüme yan cümle (yan cümlecik) adı verilir.
4. Sıralı cümlelerde en az bir öge ortaklığı varsa bu cümlelere bağımsız sıralı cümle denir.
5. İç içe birleşik cümlelerde, aktarılan doğrudan anlatım cümlesi genellikle temel cümlenin belirtisiz nesnesi olur.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Öğretmen, 'Yarınki ödevleri unutmayın.' dedi. cümlesinin yapısına göre türü nedir?
2. Girişik birleşik cümlelerde yan cümlenin görevini üstlenen sözcük türü veya grubu hangisidir?
3. Eve geldi, üstünü değiştirdi, hemen ders çalışmaya başladı. cümlesinde hangi öge ortaktır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından 'basit' bir cümledir?
2. I. Bahar gelince doğa adeta yeniden canlanır.
II. Ağaçlar çiçek açar, kuşlar cıvıldaşır.
III. İnsanlar parklara akın ederler.
IV. Herkesin yüzünde tatlı bir tebessüm belirir.
V. Bu güzelliği seyretmek insana huzur verir.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısı yönüyle 'sıralı cümle' örneğidir?
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'bağımlı sıralı' bir cümledir?
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümle temel cümlenin 'nesnesi' görevindedir?
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından 'bağlı cümle'dir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. 'Girişik birleşik cümle' kavramını açıklayarak bu cümle yapısına uygun iki adet örnek cümle yazınız.
2. Bağımlı sıralı cümle ile bağımsız sıralı cümle arasındaki farkı açıklayınız. Her birine birer örnek cümle vererek ortak olan ögeleri belirtiniz.
3. Aşağıdaki cümlelerin yapısal özelliklerini (basit, birleşik, sıralı, bağlı) belirleyerek karşılarına yazınız:
a) Akşamki maçı heyecanla izledik.
b) Kitabı bitirdi ve kütüphaneye teslim etti.
c) Havalar ısınırsa pikniğe gideriz.
d) Kapıyı açtı, içeriye hızlıca göz attı.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Yapılarına göre cümleler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Tek yüklemi olan ve içinde fiilimsi barındırmayan cümlelere basit cümle denir. |
| ( .... ) | Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemleri birbirine bağlaçlarla bağlanan cümlelere sıralı cümle denir. |
| ( .... ) | Girişik birleşik cümlelerde fiilimsinin yer aldığı bölüme yan cümle (yan cümlecik) adı verilir. |
| ( .... ) | Sıralı cümlelerde en az bir öge ortaklığı varsa bu cümlelere bağımsız sıralı cümle denir. |
| ( .... ) | İç içe birleşik cümlelerde, aktarılan doğrudan anlatım cümlesi genellikle temel cümlenin belirtisiz nesnesi olur. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Birden fazla cümlenin birbirine virgül (,) veya noktalı virgül (;) ile bağlanmasıyla oluşan cümlelere .................... cümle denir. |
| 2) | İçinde tek yüklem bulunan ve en az bir fiilimsi barındıran cümlelere .................... birleşik cümle denir. |
| 3) | Aralarında öge ortaklığı bulunmayan sıralı cümlelere .................... sıralı cümle adı verilir. |
| 4) | Temel cümlenin yüklemine '-se / -sa' şart kipiyle bağlanan yan cümlelerin oluşturduğu yapıya .................... birleşik cümle denir. |
| 5) | Birden fazla bağımsız cümlenin 've, ama, fakat, çünkü' gibi unsurlarla bağlanmasıyla oluşan cümlelere .................... cümle denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Öğretmen, 'Yarınki ödevleri unutmayın.' dedi. cümlesinin yapısına göre türü nedir? |
| 2) | Girişik birleşik cümlelerde yan cümlenin görevini üstlenen sözcük türü veya grubu hangisidir? |
| 3) | Eve geldi, üstünü değiştirdi, hemen ders çalışmaya başladı. cümlesinde hangi öge ortaktır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından 'basit' bir cümledir?
A) Kitap okumak, insanın ufkunu genişleten en önemli etkinliktir.
B) Dışarıda hafif bir rüzgâr esiyor, yapraklar dökülüyordu.
C) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
D) Ödevini bitirirsen arkadaşlarınla oyun oynayabilirsin.
E) Görüyorum ki bu konuyu çok iyi anlamışsınız.
|
| 2) |
I. Bahar gelince doğa adeta yeniden canlanır. II. Ağaçlar çiçek açar, kuşlar cıvıldaşır. III. İnsanlar parklara akın ederler. IV. Herkesin yüzünde tatlı bir tebessüm belirir. V. Bu güzelliği seyretmek insana huzur verir. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısı yönüyle 'sıralı cümle' örneğidir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
|
| 3) |
Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'bağımlı sıralı' bir cümledir?
A) Yağmur dindi, güneş yüzünü gösterdi.
B) Öğretmen sınıfa girdi, tahtadaki yazıları dikkatlice sildi.
C) Çocuklar bahçede oynuyor, anneleri onları izliyordu.
D) Ders zilinin çalmasıyla herkes sınıflara koştu.
E) Çok çalıştı ama istediği puanı bir türlü alamadı.
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümle temel cümlenin 'nesnesi' görevindedir?
A) Gülmek, her insanın en doğal hakkıdır.
B) Onun geleceğini dün akşam öğrendim.
C) Soruları dikkatle okuyarak çözmelisin.
D) Sınavı kazandığına çok sevindim.
E) Çalışan insan her zaman takdir edilir.
|
| 5) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından 'bağlı cümle'dir?
A) Hava karardı fakat sokak lambaları henüz yanmadı.
B) Sabah erkenden kalkıp yürüyüş yapmayı alışkanlık edindi.
C) Sınav bittiğinde salonda derin bir sessizlik hâkimdi.
D) Onu karşımda görünce ne yapacağımı şaşırdım.
E) Yarınki toplantıya katılacak mısın, katılmayacak mısın?
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | 'Girişik birleşik cümle' kavramını açıklayarak bu cümle yapısına uygun iki adet örnek cümle yazınız. |
| 2) | Bağımlı sıralı cümle ile bağımsız sıralı cümle arasındaki farkı açıklayınız. Her birine birer örnek cümle vererek ortak olan ögeleri belirtiniz. |
| 3) |
Aşağıdaki cümlelerin yapısal özelliklerini (basit, birleşik, sıralı, bağlı) belirleyerek karşılarına yazınız: a) Akşamki maçı heyecanla izledik. b) Kitabı bitirdi ve kütüphaneye teslim etti. c) Havalar ısınırsa pikniğe gideriz. d) Kapıyı açtı, içeriye hızlıca göz attı. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yapilarina-gore-cumleler/etkinlikler