🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Edebiyat
💡 10. Sınıf Edebiyat: Geometrik sekiller ve trigonometri Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Edebiyat: Geometrik sekiller ve trigonometri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir dik üçgenin dik kenarları 6 cm ve 8 cm'dir. Bu üçgenin hipotenüs uzunluğunu bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için Pisagor teoremini kullanacağız. Pisagor teoremi, bir dik üçgende dik kenarların karesinin toplamının hipotenüsün karesine eşit olduğunu belirtir.
- Adım 1: Dik kenarların uzunluklarını belirleyelim. Kenar a = 6 cm ve Kenar b = 8 cm.
- Adım 2: Pisagor teoremini uygulayalım: \( a^2 + b^2 = c^2 \).
- Adım 3: Değerleri yerine koyalım: \( 6^2 + 8^2 = c^2 \).
- Adım 4: Kareleri hesaplayalım: \( 36 + 64 = c^2 \).
- Adım 5: Toplamı bulalım: \( 100 = c^2 \).
- Adım 6: Hipotenüs 'c'yi bulmak için her iki tarafın karekökünü alalım: \( c = \sqrt{100} \).
- Adım 7: Sonucu hesaplayalım: \( c = 10 \) cm.
Örnek 2:
Bir karenin çevresi 36 cm'dir. Bu karenin bir kenar uzunluğunu ve alanını hesaplayınız. ⬜
Çözüm:
Karenin çevresi ve alanı ile ilgili temel bilgileri kullanarak bu soruyu çözebiliriz.
- Adım 1: Karenin çevresi, dört kenarının toplamıdır. Bir kenar uzunluğunu 'a' ile gösterirsek, çevre \( 4a \) olur.
- Adım 2: Verilen çevre bilgisini kullanalım: \( 4a = 36 \) cm.
- Adım 3: Bir kenar uzunluğunu bulmak için her iki tarafı 4'e bölelim: \( a = \frac{36}{4} \).
- Adım 4: Bir kenar uzunluğunu hesaplayalım: \( a = 9 \) cm.
- Adım 5: Karenin alanı, bir kenarının karesine eşittir: \( Alan = a^2 \).
- Adım 6: Alanı hesaplamak için kenar uzunluğunu yerine koyalım: \( Alan = 9^2 \).
- Adım 7: Alanı hesaplayalım: \( Alan = 81 \) cm².
Örnek 3:
Bir dairenin yarıçapı 7 cm'dir. Bu dairenin çevresini ve alanını hesaplayınız. ( \( \pi \approx \frac{22}{7} \) alınız) 🔴
Çözüm:
Dairenin çevresi ve alanı formüllerini kullanarak bu soruyu çözebiliriz.
- Adım 1: Dairenin çevresi formülü: \( Çevre = 2 \cdot \pi \cdot r \).
- Adım 2: Yarıçap \( r = 7 \) cm ve \( \pi \approx \frac{22}{7} \) değerlerini formüle yerleştirelim: \( Çevre = 2 \cdot \frac{22}{7} \cdot 7 \).
- Adım 3: Çevreyi hesaplayalım: \( Çevre = 2 \cdot 22 = 44 \) cm.
- Adım 4: Dairenin alanı formülü: \( Alan = \pi \cdot r^2 \).
- Adım 5: Değerleri formüle yerleştirelim: \( Alan = \frac{22}{7} \cdot 7^2 \).
- Adım 6: Alanı hesaplayalım: \( Alan = \frac{22}{7} \cdot 49 = 22 \cdot 7 = 154 \) cm².
Örnek 4:
Bir parkın krokisi, bir dik koordinat sistemi üzerinde gösterilmiştir. Parkın köşeleri A(1, 2), B(5, 2), C(5, 5) ve D(1, 5) noktalarıdır. Bu parkın şekli nedir ve alanı kaç metrekaredir? (Her birim 1 metreye karşılık gelmektedir.) 🌳
Çözüm:
Koordinat sistemindeki noktaları inceleyerek parkın şeklini ve alanını belirleyebiliriz.
- Adım 1: Noktaların koordinatlarını inceleyelim:
- A(1, 2) ve B(5, 2): Bu iki nokta aynı y-koordinatına sahiptir, yani yatay bir doğru üzerindedir. Aralarındaki mesafe \( |5 - 1| = 4 \) birimdir.
- B(5, 2) ve C(5, 5): Bu iki nokta aynı x-koordinatına sahiptir, yani dikey bir doğru üzerindedir. Aralarındaki mesafe \( |5 - 2| = 3 \) birimdir.
- C(5, 5) ve D(1, 5): Bu iki nokta aynı y-koordinatına sahiptir, yani yatay bir doğru üzerindedir. Aralarındaki mesafe \( |5 - 1| = 4 \) birimdir.
- D(1, 5) ve A(1, 2): Bu iki nokta aynı x-koordinatına sahiptir, yani dikey bir doğru üzerindedir. Aralarındaki mesafe \( |5 - 2| = 3 \) birimdir.
- Adım 2: Kenar uzunlukları 4 birim ve 3 birim olan, karşılıklı kenarları paralel ve dik olan bir şekil elde ettik. Bu şekil bir dikdörtgendir.
- Adım 3: Dikdörtgenin alanı, uzun kenarı ile kısa kenarının çarpımıdır: \( Alan = uzun \cdot kisa \).
- Adım 4: Kenar uzunluklarını yerine koyalım: \( Alan = 4 \cdot 3 \).
- Adım 5: Parkın alanını hesaplayalım: \( Alan = 12 \) birim kare.
- Adım 6: Her birimin 1 metreye karşılık geldiğini düşünürsek, parkın alanı 12 metrekaredir.
Örnek 5:
Bir bahçenin ortasına dairesel bir süs havuzu yapılması planlanıyor. Havuzun çapı 10 metre olacak. Havuzun etrafına kaç metre uzunluğunda bir kenarlık döşenmesi gerektiğini hesaplayınız. ( \( \pi \approx 3.14 \) alınız) ⛲
Çözüm:
Bu soruda, havuzun etrafına döşenecek kenarlığın uzunluğunu bulmak için dairenin çevresi formülünü kullanacağız.
- Adım 1: Havuzun çapı verilmiş: \( Çap = 10 \) metre.
- Adım 2: Yarıçapı bulmak için çapı 2'ye böleriz: \( r = \frac{Çap}{2} = \frac{10}{2} = 5 \) metre.
- Adım 3: Dairenin çevre formülü \( Çevre = 2 \cdot \pi \cdot r \) veya \( Çevre = \pi \cdot Çap \) şeklindedir. Çapı bildiğimiz için ikinci formülü kullanmak daha pratiktir.
- Adım 4: Verilen \( \pi \approx 3.14 \) ve \( Çap = 10 \) değerlerini formüle yerleştirelim: \( Çevre = 3.14 \cdot 10 \).
- Adım 5: Kenarlığın uzunluğunu hesaplayalım: \( Çevre = 31.4 \) metre.
Örnek 6:
Bir ikizkenar üçgenin tepe açısı \( 30^\circ \) ve taban kenarlarından birinin uzunluğu 12 cm'dir. Bu üçgenin taban açılarından birini ve taban uzunluğunu hesaplayınız. (Bu soru için trigonometrik oranların temel mantığına dair bilgi gerekebilir, ancak 10. sınıf müfredatı dahilinde basit bir yaklaşımla çözülebilir.) 📐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için ikizkenar üçgenin özelliklerini ve temel trigonometrik oranların mantığını kullanacağız.
- Adım 1: İkizkenar üçgenin taban açıları birbirine eşittir. Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, taban açılarından birini \( \alpha \) ile gösterirsek: \( 30^\circ + \alpha + \alpha = 180^\circ \).
- Adım 2: Denklemi çözelim: \( 2\alpha = 180^\circ - 30^\circ \Rightarrow 2\alpha = 150^\circ \Rightarrow \alpha = 75^\circ \).
- Adım 3: Taban uzunluğunu bulmak için ikizkenar üçgenin tepe noktasından tabana bir yükseklik indirelim. Bu yükseklik, tabanı iki eşit parçaya böler ve tepe açısını da iki eşit parçaya ayırır.
- Adım 4: Oluşan dik üçgenlerde, tepe açısı \( \frac{30^\circ}{2} = 15^\circ \) olur. Taban kenarı \( 12 \) cm olduğu için, dik üçgenin hipotenüsü \( \frac{12}{2} = 6 \) cm olur.
- Adım 5: Bu dik üçgende, \( 15^\circ \) açısının karşısındaki kenar (tabanın yarısı) \( x \) olsun. Sinüs oranı \( \sin(\theta) = \frac{karşı}{hipotenüs} \) olduğundan: \( \sin(15^\circ) = \frac{x}{6} \).
- Adım 6: Taban uzunluğu \( 2x \) olacaktır. \( x = 6 \cdot \sin(15^\circ) \).
- Adım 7: \( \sin(15^\circ) \) değeri yaklaşık olarak \( 0.2588 \)dir. \( x \approx 6 \cdot 0.2588 \approx 1.55 \) cm.
- Adım 8: Taban uzunluğu \( 2x \approx 2 \cdot 1.55 = 3.1 \) cm olur.
Örnek 7:
Bir eşkenar üçgenin bir kenar uzunluğu 8 cm'dir. Bu üçgenin çevresini ve alanını hesaplayınız. (Alan formülü: \( \frac{a^2 \sqrt{3}}{4} \)) 🔺
Çözüm:
Eşkenar üçgenin temel özelliklerini ve verilen formülü kullanarak bu soruyu çözebiliriz.
- Adım 1: Eşkenar üçgenin tüm kenar uzunlukları eşittir. Bir kenar uzunluğu \( a = 8 \) cm'dir.
- Adım 2: Çevresi, üç kenarının toplamıdır: \( Çevre = 3 \cdot a \).
- Adım 3: Çevreyi hesaplayalım: \( Çevre = 3 \cdot 8 = 24 \) cm.
- Adım 4: Alan formülü \( Alan = \frac{a^2 \sqrt{3}}{4} \) olarak verilmiştir.
- Adım 5: Kenar uzunluğunu formüle yerleştirelim: \( Alan = \frac{8^2 \sqrt{3}}{4} \).
- Adım 6: Hesaplamaları yapalım: \( Alan = \frac{64 \sqrt{3}}{4} \).
- Adım 7: Sadeleştirelim: \( Alan = 16 \sqrt{3} \) cm².
Örnek 8:
Bir odanın tabanı dikdörtgen şeklindedir. Odada halı döşenecek alan, tabanın alanından 5 metrekare daha azdır. Odanın taban uzunluğu 6 metre ve genişliği 4 metre ise, halının alanı kaç metrekaredir? 🏠
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için öncelikle odanın taban alanını hesaplayacağız, ardından halının alanını bulacağız.
- Adım 1: Odanın tabanı dikdörtgen şeklindedir. Dikdörtgenin alanı \( Alan = uzun \cdot geniş \) formülü ile hesaplanır.
- Adım 2: Odanın taban uzunluğu 6 metre ve genişliği 4 metredir. Taban alanını hesaplayalım: \( Taban \ Alanı = 6 \cdot 4 = 24 \) metrekare.
- Adım 3: Halının alanı, taban alanından 5 metrekare daha azdır.
- Adım 4: Halının alanını hesaplayalım: \( Halı \ Alanı = Taban \ Alanı - 5 \).
- Adım 5: Değerleri yerine koyalım: \( Halı \ Alanı = 24 - 5 = 19 \) metrekare.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-geometrik-sekiller-ve-trigonometri/sorular