🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Edebiyat / Destan özellikleri ve motifleri / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Edebiyat

📄 10. Sınıf Edebiyat: Destan özellikleri ve motifleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Destanlar, milletlerin hayatında derin izler bırakmış tarihi ve sosyal olayları anlatan sözlü edebiyat ürünleridir.

2. Yapay destanlar, halk arasında kendiliğinden oluşup sonradan bir derleyici tarafından yazıya geçirilen destanlardır.

3. Türk destanlarında kurt (bozkurt) motifi; yol gösterici, kurtarıcı ve soyun devamını sağlayıcı bir sembol olarak yer alır.

4. Üç Oklar ve Bozoklar unsuru, Oğuz Kağan Destanı'nda geçen önemli motiflerden biridir.

5. Doğal destanların oluşum aşamaları sırasıyla çekirdek (oluşum), derleme ve yayılma şeklinde gerçekleşir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Destanların henüz yazıya geçirilmeden halk arasında ağızdan ağıza yayıldığı döneme aşaması denir.
2. Türk destanlarında kahramanların rüyalarında gördükleri ve onlara yol gösteren ilahi güç genellikle motifiyle bağdaştırılır.
3. Saka Türklerine ait olan ve Türk-İran savaşlarını, Alp Er Tunga'nın kahramanlıklarını anlatan destan destanıdır.
4. Bir şairin, milletin hayatını etkileyen bir olayı destan kurallarına uygun olarak kendisinin yazmasıyla oluşan destanlara destan denir.
5. Göktürklere ait olan ve demir dağın eritilerek çıkılmasını konu edinen destan destanıdır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Göktürk dönemine ait, soyun bir dişi kurttan türeyerek yeniden çoğalmasını anlatan destan.
« Hun dönemine ait, Türk birliğini kuran hükümdarın hayatını ve fetihlerini anlatan destan.
« Uygur dönemine ait, Türklerin bir kurttan türeyerek çoğalmasını konu alan destan.
« Saka dönemine ait, İranlılarla yapılan mücadeleleri ve ünlü Türk hükümdarının ölümünden duyulan acıyı anlatan destan.
« Dante tarafından yazılmış, dünya edebiyatındaki ünlü yapay destanlardan biri.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Türk destanlarında sıklıkla kullanılan ve kahramanın en yakın dostu, yardımcısı olan hayvan motifinin adı nedir?

2. Doğal destanların oluşumundaki üç temel aşamayı sırasıyla yazınız.

3. Uygur Türklerine ait olan ve kutsal bir kayanın Çinlilere verilmesi üzerine ülkeye çöken kıtlığı anlatan destanın adı nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk destanlarında kullanılan ortak motiflerden biri değildir?

2. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

3. I. Yazarı bellidir.
II. Sözlü gelenekte kendiliğinden oluşur.
III. Olağanüstü olaylar ve kahramanlar içerir.

Yukarıda verilen özelliklerden hangileri 'doğal destanlar' ile 'yapay destanlar' arasındaki farklardan biridir?

4. Göktürklerin düşmanları tarafından hileyle yenilerek yok edilmeye çalışılması, sağ kalanların bir dağa sığınarak çoğalması ve demir dağı eriterek oradan çıkmalarını anlatan ünlü Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?

5. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet'in kabulünden sonraki Türk destanlarından biridir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Türk destanlarında yer alan 'Işık' motifinin işlevini ve önemini açıklayınız.

2. Doğal destan ile yapay destan arasındaki üç temel farkı yazınız.

3. Uygur dönemi destanlarından olan 'Göç Destanı'nın konusunu ve bu destanın Türk kültürü açısından önemini kısaca açıklayınız.