🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Coğrafya

📄 10. Sınıf Coğrafya: Akarsular ve oluşturduğu aşındırma ve birikim şekilleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Akarsuların yatak eğiminin azaldığı yerlerde biriktirme faaliyetleri artar.

2. Menderesler, akarsuyun hem aşındırma hem de biriktirme yapabildiği şekillerdendir.

3. Kanyon vadiler, akarsuların aşındırma gücünün az olduğu düz arazilerde oluşur.

4. Delta ovaları, akarsuların taşıdığı alüvyonları denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşur.

5. Dev kazanları, akarsuların şelalelerden düşerken yatağını aşındırması sonucu oluşan çukurlardır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Akarsuların yatak eğiminin fazla olduğu yerlerde daha çok faaliyetleri görülür.
2. Akarsuların taşıdığı malzemeleri denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan verimli ovalara denir.
3. Akarsuyun yatağındaki dirençli kayaçları aşındırarak oluşturduğu basamaklı ve derin vadilere vadi denir.
4. Akarsuyun akış hızının azaldığı, yatak eğiminin azaldığı yerlerde oluşan kıvrımlara adı verilir.
5. Akarsuların dağlık alanlardan çıkarak eğimin azaldığı yerlerde taşıdığı alüvyonları biriktirmesiyle oluşan koni biçimli şekillere denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Akarsuyun derine aşındırmasının fazla olduğu, V şeklinde dar ve derin vadilerdir.
« Akarsu aşındırmasının son evresinde oluşan, hafif dalgalı, deniz seviyesine yakın düzlüklerdir.
« Akarsu yatağının hem aşındırma hem de biriktirme dönemleri sonucunda oluşan basamaklı düzlüklerdir.
« Akarsu yatağında, akış hızının azaldığı yerlerde alüvyonların birikmesiyle oluşan geçici adacıklardır.
« Kurak ve yarı kurak bölgelerde, bitki örtüsünden yoksun, sel sularının aşındırmasıyla oluşan girintili çıkıntılı arazilerdir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Akarsuların aşındırma gücünü etkileyen başlıca faktörler nelerdir?

2. Bir delta ovasının oluşabilmesi için gerekli şartlardan iki tanesini yazınız.

3. Menderes oluşumunda akarsuyun yatak eğimi nasıl bir rol oynar?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Akarsuların yatak eğiminin azaldığı ve akış hızının yavaşladığı yerlerde daha çok görülen yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

2. Aşağıdakilerden hangisi akarsuların hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleriyle oluşabilen bir yer şeklidir?

3. I. Akarsuyun derine aşındırmasının yoğun olması.
II. Yatak eğiminin fazla olması.
III. V şeklinde dar bir profile sahip olması.
Yukarıda verilen özellikler, aşağıdaki vadi tiplerinden hangisine aittir?

4. Akarsuların taşıdığı alüvyonları dağ eteklerinde, eğimin azaldığı yerlerde biriktirmesiyle oluşan yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

5. Akarsu aşındırmasının son evresinde oluşan, deniz seviyesine yakın, hafif dalgalı düzlüklere ne ad verilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Akarsu vadilerinin oluşumunda etkili olan temel faktörleri açıklayınız ve başlıca vadi tiplerini kısaca tanımlayınız.

2. Akarsuların oluşturduğu biriktirme şekillerinden "delta ovası" ve "birikinti konisi/yelpazesi" arasındaki farkları açıklayınız.

3. Akarsu seki (taraça) oluşumunu etkileyen faktörleri ve oluşum sürecini açıklayınız.