🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Madde döngüleri ile bilimsel model oluşturma / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Madde döngüleri ile bilimsel model oluşturma Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Atmosferdeki serbest azotu doğrudan kullanabilen tek canlı grubu bitkilerdir.

2. Karbon döngüsünde fotosentez olayı atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltıcı yönde etki yapar.

3. Kemosentetik bakteriler azot döngüsünde görev alarak amonyağı nitrit ve nitrata dönüştürür.

4. Terleme ve solunum olayları su döngüsünde suyun atmosfere dönmesini sağlayan biyolojik süreçlerdendir.

5. Denitrifikasyon bakterileri toprakta bulunan azot tuzlarını bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürür.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Topraktaki amonyağın nitrit ve nitrat tuzlarına dönüştürülmesi sürecine adı verilir.
2. Atmosferdeki serbest azot gazının toprağa biyolojik olarak bağlanmasını sağlayan bakterilere bakterileri örnek verilebilir.
3. Fosil yakıtların aşırı yanması sonucu atmosfere salınan karbondioksit gazının artması, küresel ölçekte etkisine yol açar.
4. Azot döngüsünde, topraktaki azotlu bileşikleri serbest azot gazına dönüştürerek atmosfere veren canlılara bakterileri denir.
5. Su döngüsünde, su buharının soğuk hava dalgasıyla karşılaşarak sıvı veya katı hale geçip yeryüzüne inmesine denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Amonyağın kemosentetik bakteriler tarafından sırasıyla nitrit ve nitrata dönüştürülmesi süreci.
« Topraktaki azotlu bileşiklerin serbest azot gazı şeklinde atmosfere geri verilmesi.
« Atmosferdeki karbondioksiti kullanarak organik besin sentezleme süreci.
« Bitkilerin yapraklarından su buharı şeklinde su kaybederek su döngüsüne katkı sağlaması.
« Ölü organik atıkları hücre dışı sindirimle parçalayarak amonyak açığa çıkaran ayrıştırıcı canlılar.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri, beslenme şekli bakımından hangi grupta yer alır?

2. Karbon döngüsünde, atmosferdeki karbonun canlı yapısına katılması hangi temel biyolojik olayla başlar?

3. Baklagillerin köklerinde ortak yaşam sürerek havanın serbest azotunu toprağa bağlayan bakterilerin adı nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Azot döngüsünde gerçekleşen;
I. Nitrifikasyon
II. Denitrifikasyon
III. Azot tespiti (Fiksasyon)
olaylarından hangileri bakteriler tarafından gerçekleştirilebilir?

2. Karbon döngüsünde atmosferdeki karbondioksit miktarının dengede kalması hayati önem taşır. Buna göre, aşağıda verilen olaylardan hangisi atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltıcı yönde etki yapar?

3. Su döngüsü ile ilgili;
I. Suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere yükselmesi buharlaşmadır.
II. Bitkilerin terleme (transpirasyon) olayı su döngüsüne katkı sağlar.
III. Atmosferdeki su buharının yoğuşarak yeryüzüne inmesi sadece kar şeklinde olur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

4. Azot döngüsünde görev alan denitrifikasyon bakterilerinin faaliyeti sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

5. Bir ekosistemdeki madde döngüleri modellenirken, ayrıştırıcı canlıların (saprofitler) döngüdeki rolü gösterilmek istenmektedir. Buna göre, ayrıştırıcıların madde döngüsündeki temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Doğadaki azot döngüsünde 'Nitrifikasyon' ve 'Denitrifikasyon' olaylarının ekosistem dengesi açısından önemini karşılaştırarak açıklayınız.

2. Karbon döngüsünü açıklayan basit bir bilimsel model tasarlamak istiyorsunuz. Bu modelde atmosferdeki karbon miktarını 'artıran' ve 'azaltan' en az ikişer olayı belirterek modelinizin ana hatlarını yazınız.

3. Küresel ısınma ve sera etkisinin su döngüsü üzerindeki olası olumsuz etkilerini bilimsel gerekçeleriyle açıklayınız.