✅ 10. Sınıf Biyoloji: Komünite, tür içi ve türler arası etkileşimler, süksesyon, popülasyon dinamikleri ve popülasyon Test Çöz

Ekolojide belirli bir alanda yaşayan, aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa "popülasyon" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir popülasyon örneğidir?

Liken birliğini oluşturan alg ve mantar arasındaki ilişkide; alg fotosentez ürünü olan besinleri mantarla paylaşırken, mantar da alga su, mineral ve korunaklı bir ortam sağlar.

Buna göre, liken birliğindeki alg ve mantar arasındaki etkileşim tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Belirli bir bölgede, çevre koşullarının değişmesine bağlı olarak baskın türlerin zamanla sırayla birbirinin yerini alması olayına ne ad verilir?

Bir popülasyonun belirli çevre koşullarında ulaşabileceği ve barındırabileceği maksimum birey sayısına ne ad verilir?

Farklı türler arasındaki etkileşimlerde canlıların birbirlerinden etkilenme durumları farklılık gösterir. Aşağıda iki farklı etkileşim durumu açıklanmıştır:

- X ve Y türleri birlikte yaşarken; X bu birliktelikten yarar sağlarken, Y türü bu durumdan olumlu ya da olumsuz etkilenmemektedir.
- Z ve T türleri birlikte yaşarken; Z bu birliktelikten zarar görürken, T türü bu durumdan hiç etkilenmemektedir.

Buna göre, bu etkileşim tipleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

S tipi popülasyon büyüme eğrisinde sırasıyla; kuruluş evresi (I), logaritmik büyüme evresi (II), negatif artış evresi (III) ve denge evresi (IV) görülür.

Buna göre, çevre direncinin en yüksek olduğu evre ve popülasyondaki birey sayısının en hızlı arttığı evre sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Aynı besin kaynağını kullanan iki farklı tek hücreli canlı türü aynı kültür ortamına konulduğunda, bir süre sonra bir türün birey sayısının hızla arttığı, diğer türün ise birey sayısının azalarak yok olduğu gözlenmiştir.

Bu durumla ilgili;
I. Ekolojik nişleri benzer olan türler arasında rekabet gerçekleşmiştir.
II. Rekabette üstün gelen tür ortamda kalmıştır.
III. Türler arasında mutualist bir ilişki kurulmuştur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Komünitelerde meydana gelen süksesyon (ardıllık) olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Popülasyonlardaki bireylerin alan içindeki yerleşim biçimlerine dağılım modelleri denir. Doğada en yaygın görülen dağılım modeli kümeli dağılımdır.

Buna göre, kümeli dağılım gösteren bir popülasyonla ilgili;
I. Bireyler beslenme, savunma veya üreme gibi amaçlarla gruplar oluşturur.
II. Bireyler arasında çok sert bir alan savunması (teritoryum) görülür.
III. Kurt sürüleri, kuş sürüleri ve mantarlar bu dağılım modeline örnek verilebilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir popülasyonun büyüklüğündeki değişim formülü şu şekildedir:

$$ \Delta P = (A + B) - (C + D) $$

Burada;
$ A $: Doğum oranı,
$ B $: İçe göç oranı,
$ C $: Ölüm oranı,
$ D $: Dışa göç oranıdır.

Buna göre, popülasyonun küçülmekte (gerilemekte) olduğu bir zaman dilimi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

İki farklı komünitenin kesişim bölgesi olan ekotonlarla ilgili;

I. Tür çeşitliliği komşu komünitelere göre daha fazladır.
II. Toplam birey sayısı komşu komünitelere göre daha azdır.
III. Ekolojik toleransı (hoşgörüsü) düşük olan canlılar yaşar.
IV. Türler arası rekabet komşu komünitelere göre daha fazladır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir popülasyondaki bireylerin yaşa bağlı hayatta kalma oranlarını gösteren üç farklı hayatta kalma eğrisi (Tip I, Tip II ve Tip III) tanımlanmıştır.

- Tip I eğrisinde; genç ve ergin dönemlerde hayatta kalma oranı yüksek olup, ölümler daha çok yaşlılık döneminde görülür.
- Tip II eğrisinde; ölüm oranı her yaş grubunda yaklaşık olarak sabittir.
- Tip III eğrisinde; erken yaşlarda ölüm oranı çok yüksek olup, hayatta kalan az sayıda birey uzun süre yaşar.

Buna göre, bu hayatta kalma eğrilerine sahip canlı gruplarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden ve yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?

Bir ekosistemde av-avcı ilişkisi içinde olan X (av) ve Y (avcı) popülasyonlarının birey sayılarının zamana bağlı değişimi periyodik dalgalanmalar (salınımlar) göstermektedir.

Bu popülasyonların etkileşimiyle ilgili;
I. X popülasyonunun birey sayısının artması, bir süre sonra Y popülasyonunun da birey sayısının artmasına neden olur.
II. Y popülasyonunun aşırı artışı, X popülasyonu üzerindeki av baskısını artırarak X'in birey sayısının azalmasına yol açar.
III. X ve Y popülasyonlarının birey sayılarındaki tepe noktaları (maksimum değerler) her zaman aynı zaman diliminde gerçekleşir.
IV. Avcı (Y) popülasyonunun tamamen yok edilmesi, av (X) popülasyonunun sonsuza kadar sürekli ve dengeli bir şekilde büyümesini sağlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir araştırmacı, üç farklı insan popülasyonunun (K, L ve M) yaş dağılımı özelliklerini incelemiş ve şu sonuçları elde etmiştir:

- K popülasyonunda: Genç (üreme öncesi) bireylerin oranı, üreme çağındaki ve yaşlı (üreme sonrası) bireylerin oranından çok daha yüksektir.
- L popülasyonunda: Genç ve üreme çağındaki bireylerin oranları birbirine yakın olup, yaş grupları dengeli bir dağılım göstermektedir.
- M popülasyonunda: Genç bireylerin oranı, üreme çağındaki ve yaşlı bireylerin oranına göre oldukça düşüktür.

Bu popülasyonlarla ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?