📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünite, tür içi ve türler arası etkileşimler, süksesyon, popülasyon dinamikleri ve popülasyon Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Komünite, belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur.
2. İki farklı türün karşılıklı fayda sağladığı yaşam şekline mutualizm denir.
3. Süksesyon, baskın türün zamanla değişerek yerini yeni baskın türlere bırakması sürecidir.
4. Parazitlik ilişkisinde zarar gören canlıya konakçı, fayda sağlayan canlıya ise parazit denir.
5. Popülasyonun birim hacim ya da alandaki birey sayısına popülasyon büyümesi denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Komünitelerin kesişim noktaları olan ekotonlarda tür çeşitliliği ve birey sayısı hakkında ne söylenebilir?
2. Liken birliğini oluşturan mantar ve alg arasındaki beslenme ilişkisinin adı nedir?
3. Yangın, aşırı otlatma veya tarım gibi nedenlerle mevcut komünitenin bozulması sonucu hangi süksesyon türü gerçekleşir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Komüniteler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
2. İki farklı tür arasında görülen etkileşimler şunlardır:
I. Bir türün fayda sağlarken diğerinin zarar görmesi
II. Her iki türün de bu ilişkiden fayda sağlaması
III. Bir türün zarar görmesi, diğerinin ise etkilenmemesi
Bu etkileşimlerin doğru adlandırılması aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
3. Bir ekosistemde gerçekleşen birincil süksesyon sürecinde, aşağıdaki canlı gruplarının hangisi en son baskın hale gelir?
4. Popülasyon dinamikleri ile ilgili olarak;
I. Doğum oranı
II. Ölüm oranı
III. Dışa göç
IV. İçe göç
faktörlerinden hangilerinin artması popülasyon büyüklüğünü artırıcı yönde etki yapar?
5. Bir ekotonda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Sıkı mutualizm ve gevşek mutualizm (protokooperasyon) kavramlarını açıklayarak her birine birer örnek veriniz.
2. Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki temel farkları açıklayarak, ikincil süksesyona neden olabilecek üç etmeni yazınız.
3. Popülasyon büyüklüğündeki değişimi formülize eden denklemi yazarak, popülasyonun dengede, büyümekte veya küçülmekte olduğu durumları bu formüle göre açıklayınız. (Not: Doğum ve içe göçü A, ölüm ve dışa göçü B olarak sembolize ediniz.)
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Komünite, tür içi ve türler arası etkileşimler, süksesyon, popülasyon dinamikleri ve popülasyon Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Komünite, belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur. |
| ( .... ) | İki farklı türün karşılıklı fayda sağladığı yaşam şekline mutualizm denir. |
| ( .... ) | Süksesyon, baskın türün zamanla değişerek yerini yeni baskın türlere bırakması sürecidir. |
| ( .... ) | Parazitlik ilişkisinde zarar gören canlıya konakçı, fayda sağlayan canlıya ise parazit denir. |
| ( .... ) | Popülasyonun birim hacim ya da alandaki birey sayısına popülasyon büyümesi denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu topluluğa .................... denir. |
| 2) | Birlikte yaşayan iki canlıdan birinin fayda sağlarken diğerinin bu durumdan etkilenmediği etkileşim türüne .................... denir. |
| 3) | Üzerinde hiçbir canlı türünün bulunmadığı boş alanlarda gerçekleşen sıralı değişime .................... süksesyon denir. |
| 4) | Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa .................... adı verilir. |
| 5) | Komünitelerin kesişim bölgelerine, yani iki farklı komünite arasındaki geçiş bölgelerine .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Komünitelerin kesişim noktaları olan ekotonlarda tür çeşitliliği ve birey sayısı hakkında ne söylenebilir? |
| 2) | Liken birliğini oluşturan mantar ve alg arasındaki beslenme ilişkisinin adı nedir? |
| 3) | Yangın, aşırı otlatma veya tarım gibi nedenlerle mevcut komünitenin bozulması sonucu hangi süksesyon türü gerçekleşir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Komüniteler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Birden fazla popülasyonun bir araya gelmesiyle oluşur.
B) Komünitedeki tür çeşitliliği çevre şartlarından etkilenir.
C) Komüniteyi oluşturan tüm canlılar aynı beslenme basamağında yer alır.
D) Komünitelerin sınırları her zaman kesin çizgilerle ayrılmamıştır.
E) Ekotonlar, komünitelerin kesişim bölgeleridir.
|
| 2) |
İki farklı tür arasında görülen etkileşimler şunlardır: I. Bir türün fayda sağlarken diğerinin zarar görmesi II. Her iki türün de bu ilişkiden fayda sağlaması III. Bir türün zarar görmesi, diğerinin ise etkilenmemesi Bu etkileşimlerin doğru adlandırılması aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A) Parazitlik - Kommensalizm - Amensalizm
B) Parazitlik - Mutualizm - Amensalizm
C) Kommensalizm - Mutualizm - Parazitlik
D) Amensalizm - Mutualizm - Parazitlik
E) Parazitlik - Mutualizm - Kommensalizm
|
| 3) |
Bir ekosistemde gerçekleşen birincil süksesyon sürecinde, aşağıdaki canlı gruplarının hangisi en son baskın hale gelir?
A) Likenler
B) Yosunlar
C) Otsu bitkiler
D) Çalılar
E) Ağaçlar
|
| 4) |
Popülasyon dinamikleri ile ilgili olarak; I. Doğum oranı II. Ölüm oranı III. Dışa göç IV. İçe göç faktörlerinden hangilerinin artması popülasyon büyüklüğünü artırıcı yönde etki yapar?
A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) I, II ve IV
E) II, III ve IV
|
| 5) |
Bir ekotonda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
A) Tür çeşitliliğinin komşu komünitelerden daha fazla olması
B) Birey sayısının komşu komünitelerden daha az olması
C) Toleransı (hoşgörüsü) az olan türlerin baskın olması
D) Madde döngülerinin hızlı gerçekleşmesi
E) Rekabetin yoğun olması
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Sıkı mutualizm ve gevşek mutualizm (protokooperasyon) kavramlarını açıklayarak her birine birer örnek veriniz. |
| 2) | Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki temel farkları açıklayarak, ikincil süksesyona neden olabilecek üç etmeni yazınız. |
| 3) | Popülasyon büyüklüğündeki değişimi formülize eden denklemi yazarak, popülasyonun dengede, büyümekte veya küçülmekte olduğu durumları bu formüle göre açıklayınız. (Not: Doğum ve içe göçü A, ölüm ve dışa göçü B olarak sembolize ediniz.) |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-komunite-tur-ici-ve-turler-arasi-etkilesimler-suksesyon-populasyon-dinamikleri-ve-populasyon/etkinlikler