🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistem bileşenleri, fotosentez, simbiyoz, popülasyon, madde döngüsü Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Ekosistemdeki abiyotik faktörlerden biri olan sıcaklık, enzimlerin çalışma hızını etkileyerek canlıların yeryüzündeki dağılışını sınırlandırabilir.

2. Ekosistemdeki tüm üretici canlılar, organik besin sentezlemek için güneş enerjisini kullanmak zorundadır.

3. İki farklı türün karşılıklı olarak birbirine fayda sağladığı simbiyotik yaşam şekline mütualizm denir.

4. Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri, amonyağı bitkilerin alabileceği azot tuzlarına dönüştürerek toprağı verimli hale getirir.

5. Popülasyon, belirli bir bölgede yaşayan ve birden fazla türe ait olan canlı bireylerin oluşturduğu topluluktur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Ekosistemdeki ölü organik atıkları hücre dışı sindirimle parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren canlılara denir.
2. Klorofil bulunduran üretici canlıların ışık enerjisi yardımıyla inorganik maddelerden organik besin sentezlemesi olayına adı verilir.
3. Birlikte yaşayan iki canlıdan birinin bu ilişkiden fayda sağlarken diğerinin zarar görmesi durumuna denir.
4. Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa denir.
5. Atmosferdeki serbest azot gazının bazı bakteriler tarafından toprağa bağlanması olayına azot denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Birlikte yaşayan her iki türün de bu ilişkiden karşılıklı olarak fayda sağladığı yaşam şeklidir.
« Birlikte yaşayan iki türden birinin yarar sağladığı, diğerinin ise bu durumdan hiç etkilenmediği yaşam şeklidir.
« Ölü organik maddeleri parçalayarak inorganik maddeleri doğaya geri kazandıran canlı grubudur.
« Ekosistemi etkileyen sıcaklık, ışık, su, toprak ve mineraller gibi cansız bileşenlerdir.
« Ekosistemdeki üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar gibi canlı bileşenlerin tümüdür.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekosistemde madde döngülerinin kesintiye uğraması durumunda ilk olarak hangi canlı grubunun doğrudan ve en hızlı şekilde olumsuz etkilenmesi beklenir? Kısaca açıklayınız.

2. Baklagillerin köklerinde yaşayan Rhizobium bakterileri ile bitki arasındaki simbiyotik ilişki türünü yazarak canlıların karşılıklı rollerini belirtiniz.

3. Ekosistemdeki enerji akışının yönü nasıldır ve bu akış döngüsel midir yoksa tek yönlü müdür?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemde bulunan biyotik faktörler arasındaki besin zinciriyle ilgili;
I. Üreticiler biyokütlesi en fazla olan gruptur.
II. Enerji piramidinde yukarı doğru çıkıldıkça aktarılan enerji miktarı azalır.
III. Zehirli madde birikimi (biyolojik birikim) üst trofik basamaklarda daha fazladır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

2. Aşağıdaki simbiyotik ilişkilerden hangisinde, birlikte yaşayan canlılardan biri fayda sağlarken diğeri bu durumdan hiç etkilenmez (ne fayda ne zarar görür)?

3. Azot döngüsünde gerçekleşen;
I. Nitrifikasyon
II. Denitrifikasyon
III. Azot fiksasyonu
olaylarından hangileri topraktaki kullanılabilir azot miktarını artırıcı yönde etki yapar?

4. Bir popülasyonun büyüme hızını belirleyen faktörlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

5. Fotosentez yapan bir bitki hücresi, bu süreçte aşağıdakilerden hangisini doğrudan dış ortamdan almak zorunda değildir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekosistemdeki ayrıştırıcı (saprofit) canlıların tamamen yok olduğunu varsayarsak, bu durumun ekosistemdeki madde döngüsü ve diğer canlılar üzerindeki olası sonuçlarını detaylıca açıklayınız.

2. Karbon döngüsünü açıklayarak, atmosferdeki karbondioksit (\(CO_2\)) oranını azaltan ve artıran biyolojik olayları yazınız.

3. Mütualizm ile parazitlik arasındaki temel farkları, her iki ilişki türü için de doğadan birer örnek vererek açıklayınız.