✅ 9. Sınıf Tarih: Mert Test Çöz

Mert, tarih dersinde tarih biliminin yöntem ve özelliklerini çalışırken, bu bilim dalının fen bilimlerinden çok farklı yöntemler kullandığını fark etmiştir.

Buna göre Mert'in edindiği bilgilere göre, tarih araştırmalarında fen bilimlerinde kullanılan aşağıdaki yöntemlerden hangisinin uygulanması kesinlikle mümkün değildir?

Mert, tarih öğretmeninin verdiği ödev doğrultusunda bir arkeoloji müzesini ziyaret etmiş ve Neolitik Dönem (Cilalı Taş Devri) bölümündeki buluntuları incelemiştir.

Mert'in müzede gördüğü aşağıdaki buluntulardan hangisi, o dönem insanlarının doğrudan tarımsal üretime geçtiklerinin kesin bir kanıtıdır?

Mert, Asya Hun Devleti hükümdarı Mete Han dönemiyle ilgili bir araştırma yapmaktadır. Araştırması sırasında, ilk Türk devletlerinde hükümdara devleti yönetme yetkisinin Gök Tengri (Gök Tanrı) tarafından verildiğine inanıldığını görmüştür.

Mert'in ulaştığı bu egemenlik anlayışını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, İslam tarihi ünitesine çalışırken $622$ yılında gerçekleşen Hicret olayını ve sonrasındaki gelişmeleri incelemektedir. Hicret'in ardından Medine'de toplumsal barışı sağlamak amacıyla Müslümanlar, Yahudiler ve diğer gruplar arasında yazılı bir metin imzalandığını öğrenmiştir.

Mert'in hakkında bilgi edindiği, tarihteki ilk yazılı anayasalardan biri olarak kabul edilen bu belge aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, Göktürk Devleti'nin siyasi ve kültürel yapısı hakkında bir dönem ödevi hazırlamaktadır. Ödevini hazırlarken topladığı kaynakları "birinci elden kaynaklar" ve "ikinci elden kaynaklar" olarak iki gruba ayırmak istemiştir.

Buna göre Mert'in listesinde yer alan aşağıdaki kaynaklardan hangisi "birinci elden kaynak" grubuna girer?

Mert, İlk Çağ medeniyetlerini incelerken coğrafi konumun toplulukların ekonomik faaliyetleri üzerindeki doğrudan etkisini araştırmaktadır. Bu amaçla Lidyalılar, Fenikeliler ve Sümerler medeniyetlerini karşılaştırmıştır.

Mert'in yaptığı araştırmaya göre, bu üç medeniyetin öne çıktığı temel ekonomik faaliyet alanları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Mert, Orta Çağ Avrupası'nın siyasi, sosyal ve ekonomik yapısını incelerken "feodalizm" (derebeylik) kavramıyla karşılaşmıştır. Mert, bu sistemin özelliklerine dair çalışma kağıdına bazı maddeler yazmıştır.

Mert'in hazırladığı aşağıdaki maddelerden hangisi feodalizmin özelliklerini açıklayan doğru bir bilgi değildir?

Mert, ilk Türk devletlerinde uygulanan "İkili Teşkilat" (devletin doğu ve batı olarak iki kanat halinde yönetilmesi) sistemini araştırmaktadır. Bu sistemin devlet yönetimine ve Türk tarihine etkilerini analiz etmek istemektedir.

Mert'in ulaştığı bilgilere göre, ikili teşkilat sisteminin en belirgin olumsuz sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, İslam Tarihi dersinde Dört Halife Dönemi'nin genel özelliklerini çalışırken, tarihçilerin bu dönemi "Cumhuriyet Dönemi" olarak da adlandırdıklarını fark etmiştir.

Mert'in edindiği bilgilere göre, Dört Halife Dönemi'ne "Cumhuriyet Dönemi" denmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, ilk Müslüman Türk devletlerinden biri olan Karahanlılar Devleti'nin kültürel yapısını incelemektedir. Karahanlıların İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Türklük özelliklerini ve milli kimliklerini korumaya büyük önem verdiklerini fark etmiştir.

Mert'in ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi, Karahanlıların milli kimliklerini korumaya özen gösterdiklerinin doğrudan bir kanıtıdır?

Mert, tarih dersinde Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimleri araştırmaktadır. Özellikle günlük hayatta ve tarihi belgelerde sıkça karşılaştığı Hicri takvim ile Miladi takvim arasındaki farkları karşılaştırmıştır.

Mert'in yaptığı karşılaştırmaya göre, Hicri takvim ile Miladi takvim arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, tarih öncesi dönemlerin araştırıldığı bir arkeolojik kazı raporunu incelemektedir. Normal şartlarda tarih öncesi çağların sırasıyla (Eski Taş, Orta Taş, Yeni Taş, Bakır, Tunç, Demir) yaşanması beklenirken; incelenen bu yerleşim yerinde Taş Çağı'nı yaşayan insanların, maden çağlarından Bakır ve Tunç dönemlerini hiç yaşamadan doğrudan Demir Çağı'na geçiş yaptıkları tespit edilmiştir.

Mert, bu yerleşim yerinde tarih öncesi çağların sırasıyla yaşanmamasının ve doğrudan daha ileri bir çağa geçilmesinin nedenini aşağıdaki durumlardan hangisiyle açıklayabilir?

Mert, İlk Türk devletlerindeki sosyal, ekonomik ve hukuki yapıyı incelerken çalışma odasındaki panoya şu bilgileri not etmiştir:

I. Hapis cezalarının genellikle kısa süreli ($10$-12 günü geçmeyecek şekilde) uygulanması.
II. Sözlü hukuk kuralları olan "töre"nin, yazılı kanunlardan çok daha etkin ve yaygın olması.
III. Toprak üzerinde özel mülkiyet kavramının gelişmemiş olması ve toprağın devlet malı sayılması.

Mert'in panoya not ettiği bu üç durumun ortak nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Mert, tarih yazıcılığının tarihsel gelişimini incelerken geçmişten günümüze farklı tarihçi yaklaşımlarını şu şekilde sınıflandırmıştır:

- 1. Yaklaşım: Olayları efsanelerle süsleyerek, neden-sonuç ilişkisi kurmadan, sadece kulaktan kulağa yayılan bilgileri aktarmak.
- 2. Yaklaşım: Toplumda ahlak, milli birlik ve vatanseverlik duygularını geliştirmek amacıyla tarihi şahsiyetlerin kahramanlıklarını ön plana çıkarmak.
- 3. Yaklaşım: Olayları belgelere dayandırarak, yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içinde objektif bir şekilde analiz etmek.

Mert'in incelediği bu yaklaşımların sırasıyla tarih yazıcılığı türlerindeki karşılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?