✅ 9. Sınıf Biyoloji: Besinlerin yapısında karbonhidrat, yağ ve protein varlığının belirlenmesi Test Çöz

Bir patates yumrusundan alınan ince bir kesit üzerine Lugol çözeltisi (iyot) damlatıldığında, kesit üzerinde mavi-mor renk oluşumu gözlenmiştir.

Bu renk değişimi, patatesin yapısında aşağıdaki organik besinlerden hangisinin bulunduğunu kesin olarak kanıtlar?

Bir deney tüpünde bulunan yumurta akı çözeltisine Biuret ayıracı damlatıldığında, çözeltinin renginin mavi renkten mor/menekşe renge dönüştüğü gözlenmiştir.

Bu renk değişimi, yumurta akında hangi organik besin grubunun bulunduğunu gösterir?

Ezilmiş fındık tohumları bir deney tüpüne konulup üzerine Sudan III çözeltisi damlatıldığında, tüp içinde kırmızı renkli damlacıkların oluştuğu gözlenmiştir.

Bu deney, fındık tohumlarında aşağıdaki organik maddelerden hangisinin yüksek oranda bulunduğunu kanıtlar?

Bir tüpteki üzüm suyuna Fehling çözeltisi eklenip tüp bir süre ısıtıldığında, tüpün dibinde kiremit kırmızısı bir çökelmenin oluştuğu gözlenmiştir.

Bu durum, üzüm suyunda aşağıdaki moleküllerden hangisinin bulunduğunu gösterir?

Bir biyoloji öğretmeni, üç farklı deney tüpüne sırasıyla X, Y ve Z besin çözeltilerini koyuyor ve öğrencilerden bu besinleri ayıraçlar yardımıyla belirlemelerini istiyor. Yapılan testlerin sonuçları şu şekildedir:

- X çözeltisine Lugol damlatıldığında mavi-mor renk oluşuyor.
- Y çözeltisine Biuret damlatıldığında mor renk oluşuyor.
- Z çözeltisine Sudan III damlatıldığında kırmızı damlacıklar oluşuyor.

Buna göre X, Y ve Z çözeltilerinde bulunan organik besin maddeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Bir deney tüpüne nişasta çözeltisi ve nişastayı sindiren amilaz enzimi eklenerek uygun sıcaklıkta ($37^{\circ}C$) bir süre bekletiliyor. Hidroliz reaksiyonunun tamamlanmasının ardından tüpe önce Lugol çözeltisi damlatılıyor, ardından tüpün bir kısmına Fehling çözeltisi eklenerek ısıtılıyor.

Bu deneyin sonuçlarıyla ilgili;

I. Lugol damlatıldığında tüpte mavi-mor renk oluşumu gözlenmez.
II. Nişasta tamamen hidroliz olmuştur.
III. Fehling çözeltisi eklenip ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk oluşur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir deney tüpüne zeytinyağı, lipaz enzimi (yağ sindiren enzim) ve Sudan III damlatılarak uygun koşullarda bekletiliyor.

Hidroliz tepkimesi tamamlandıktan sonra tüpte gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir deney tüpüne saf protein çözeltisi ve proteinleri hidroliz eden proteaz enzimi eklenerek uygun koşullarda bekletiliyor. Reaksiyonun tamamen sonlanmasının ardından tüpe Biuret çözeltisi damlatılıyor.

Buna göre, tüpte mor renk oluşumunun gözlenmemesi veya çok hafif gözlenmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Bir buğday tohumu ezilerek elde edilen özüt üç ayrı deney tüpüne eşit miktarlarda paylaştırılıyor.

- 1. tüpe Lugol çözeltisi damlatılıyor.
- 2. tüpe Biuret çözeltisi damlatılıyor.
- 3. tüpe Sudan III çözeltisi damlatılıyor.

Buğday tohumunun yapısında nişasta, protein ve az miktarda yağ bulunduğu bilindiğine göre, tüplerde meydana gelmesi beklenen renk değişimleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir öğrenci hazırladığı üç deney tüpüne eşit miktarda nişasta çözeltisi ve amilaz enzimi ekliyor. Tüpleri sırasıyla $0^{\circ}C$, $35^{\circ}C$ ve $100^{\circ}C$ sıcaklıklardaki su banyolarında 30 dakika bekletiyor. Süre sonunda her bir tüpe eşit miktarda Lugol çözeltisi damlatıyor.

Buna göre, hangi sıcaklıklarda bekletilen tüplerde mavi-mor renk oluşumu gözlenir?

Bilinmeyen bir besin çözeltisine uygulanan testler ve elde edilen sonuçlar şu şekildedir:

- Lugol çözeltisi damlatıldığında renk değişimi gözlenmiyor.
- Nitrik asit ($HNO_3$) damlatılıp ısıtıldığında sarı renk oluşuyor.
- Kağıt üzerine damlatılıp kurutulduğunda şeffaf bir leke bırakmıyor.

Buna göre, bu besin çözeltisinin içeriğinde aşağıdaki organik bileşiklerden hangisinin bulunduğu kesin olarak söylenebilir?

Bir bağırsak torbanın (yarı geçirgen zar) içine nişasta ve glikoz çözeltileri konularak ağzı sıkıca bağlanıyor. Bu torba, içinde saf su ve Lugol çözeltisi bulunan bir behere daldırılarak uygun sıcaklıkta bekletiliyor.

(Bilgi: Nişasta zardan geçemeyecek kadar büyük bir polimerdir. Glikoz ve Lugol çözeltisi ise zardan geçebilecek büyüklüktedir. Lugol çözeltisi nişasta ile mavi-mor renk verir.)

Deney düzeneğinde bir süre sonra gerçekleşen değişimlerle ilgili;

I. Bağırsak torbanın içindeki sıvı mavi-mor renge boyanır.
II. Beherdeki sıvı mavi-mor renge boyanır.
III. Beherdeki sıvıdan alınan bir örneğe Fehling çözeltisi eklenip ısıtılırsa kiremit kırmızısı renk oluşur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Sükroz (çay şekeri) molekülü Fehling çözeltisi ile doğrudan kiremit kırmızısı renk vermez (indirgen olmayan şekerdir). Ancak sükroz hidroliz edilirse açığa çıkan glikoz ve fruktoz (monosakkaritler) Fehling çözeltisi ile kiremit kırmızısı renk oluşturur.

Buna göre, içinde sükroz çözeltisi ve sükraz enzimi bulunan uygun koşullardaki bir deney tüpünde;

I. Reaksiyonun başlangıcında tüpe Fehling çözeltisi eklenip ısıtılırsa renk değişimi gözlenmez.
II. Reaksiyon tamamlandıktan sonra tüpe Fehling çözeltisi eklenip ısıtılırsa kiremit kırmızısı renk oluşur.
III. Reaksiyon sürecinde tüpteki dehidrasyon tepkimeleri nedeniyle serbest su miktarı azalır.

durumlarından hangileri gerçekleşir?

Bir besin karışımında nişasta, protein ve nötral yağ moleküllerinin tamamı bulunmaktadır. Bu karışımdan alınan üç eşit örnek ayrı tüplere konularak aşağıdaki işlemler uygulanıyor:

- 1. Örnek: Amilaz enzimi eklenip hidroliz tamamlanana kadar beklendikten sonra Lugol damlatılıyor.
- 2. Örnek: Lipaz enzimi eklenip hidroliz tamamlanana kadar beklendikten sonra Sudan III damlatılıyor.
- 3. Örnek: Proteaz enzimi eklenip hidroliz tamamlanana kadar beklendikten sonra Biuret damlatılıyor.

Buna göre, hangi örneklerde işlem sonucunda ilgili ayıracın vermesi gereken karakteristik renk değişimi (sırasıyla mavi-mor, kırmızı damlacık, mor renk) gözlenmez?