✅ 6. Sınıf Türkçe: Ünlü daralması Test Çöz
🚀 Teste Hazır mısın?
Öğrendiklerini pekiştirmek ve kendini denemek için harika bir fırsat! Soruları dikkatlice oku ve çözümlere göz atmayı unutma.
✅ 6. Sınıf Türkçe: Ünlü daralması Testi
Türkçede "a, e" geniş ünlüleriyle biten fiillere "-yor" şimdiki zaman eki getirildiğinde, fiilin sonundaki geniş ünlü daralarak "ı, i, u, ü" ünlülerinden birine dönüşür. Bu ses olayına "ünlü daralması" denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük vardır?
B) Akşamları odasında sessizce kitap okuyor.
C) Yağmur yağdığı için pencereden dışarı bakıyor.
D) Sorulara doğru cevap verebilmek için düşünüyor.
"Yarışma birazdan başlayor."
Bu cümledeki altı çizili sözcükte gerçekleşen ünlü daralması sonucu sözcüğün doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?
B) başleyor
C) başliyor
D) başluyor
Aşağıdaki fiillerden hangisine "-yor" eki getirildiğinde ünlü daralması meydana gelmez?
A) bekle-B) söyle-
C) sev-
D) anla- [TEXT] Aşağıdaki fiillerden hangisine "-yor" eki getirildiğinde ünlü daralması meydana gelmez? [A] bekle- [B] söyle- [C] sev- [D] anla-
Türkçede "-yor" eki dışında, bazı özel fiillerde kaynaştırma harfi olan "y" sesinin etkisiyle de ünlü daralması görülebilir. "De-" ve "ye-" fiilleri bu duruma örnektir.
Buna göre, aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir ünlü daralması vardır?
B) Masadaki elmaları afiyetle yiyor.
C) Bize doğru hızla koşuyor.
D) Öğretmen tahtaya yazı yazıyor.
Olumsuzluk eki olan "-ma / -me", "-yor" ekini aldığında bu ekteki geniş ünlüler (a, e) daralarak "ı, i, u, ü" seslerine dönüşür.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir ünlü daralması vardır?
B) Bugün nedense bizimle hiç konuşmuyor.
C) Arkadaşlarıyla kütüphanede ders çalışıyor.
D) Her akşam aynı saatte televizyon izliyor.
Fiil kök veya gövdesi ünsüzle bittiğinde "-yor" eki ile fiil arasına "ı, i, u, ü" yardımcı ünlüleri girer. Bu yardımcı ünlüler ünlü daralması ile karıştırılmamalıdır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü daralması yoktur?
B) Dinliyor (dinle-yor) -> Daralma var
C) Özlüyor (özle-yor) -> Daralma var
D) Yüzüyor (yüz-üyor) -> Yardımcı ünlü, daralma yok. [TEXT] Fiil kök veya gövdesi ünsüzle bittiğinde "-yor" eki ile fiil arasına "ı, i, u, ü" yardımcı ünlüleri girer. Bu yardımcı ünlüler ünlü daralması ile karıştırılmamalıdır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü daralması yoktur? [A] Odasını erkenden kalkıp temizliyor. [B] Radyodaki en sevdiği şarkıyı dinliyor. [C] Dalgıçlar denizin derinliklerinde yüzüyor. [D] Memleketindeki günleri çok özlüyor.
(I) Güneş dağların ardından yavaşça yükseliyor.
(II) Kuşlar yeni güne neşeyle cıvıldayarak başlıyor.
(III) Köyün sakinleri tarlalarına doğru yola çıkıyor.
(IV) Rüzgâr tatlı tatlı esip yaprakları kımıldatıyor.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük vardır?
B) II
C) III
D) IV
Türkçede "de-" ve "ye-" fiilleri dışındaki sözcüklerde "y" kaynaştırma harfi yazı dilinde daralmaya yol açmaz. Yapılırsa yazım yanlışı olur.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmadığı için bir yazım yanlışı yapılmıştır?
B) Sınavı kazanmak için çok çalışıyor.
C) Öğretmenine bir şeyler söylemek istiyor.
D) Sana olan sevgisini her zaman belirtiyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması meydana gelmiş bir fiil kullanılmıştır?
A) Genç adam caddede hızlı adımlarla yürüyor.B) Akşam olunca gökyüzünde yıldızlar parlıyor.
C) Küçük çocuk parkta neşeyle koşuyor.
D) Yarışmacılar bitiş çizgisine doğru varıyor.
Ne doğan güne hükmüm geçer,
Ne halden anlayan bulunur.
Gözlerim yollarda hep seni arar,
Yüreğim için için kanıyor.
Bu dizelerdeki altı çizili sözcükte görülen ses olayı aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?
B) Ünlü düşmesi
C) Ünlü daralması
D) Ünsüz benzeşmesi
Aşağıdaki tabloda bazı fiillerin "-yor" eki almış hâlleri verilmiştir:
I. gözle- $\rightarrow$ gözlüyor
II. sus- $\rightarrow$ susuyor
III. sula- $\rightarrow$ suluyor
IV. gel- $\rightarrow$ geliyor
Bu fiillerden hangilerinde ünlü daralması gerçekleşmiştir?
B) I ve III
C) II ve IV
D) III ve IV
Türkçe öğretmeni Selim Bey, tahtaya ünlü daralmasıyla ilgili üç farklı durumu yazmıştır:
1. Durum: Fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlünün "-yor" ekiyle daralması.
2. Durum: Fiile gelen olumsuzluk ekinin (-ma / -me) "-yor" ekiyle daralması.
3. Durum: "de-" veya "ye-" fiillerinin "y" kaynaştırma harfi etkisiyle daralması.
Buna göre, aşağıdaki metinde bu üç durumdan hangilerine örnek olabilecek sözcükler yer almaktadır?
"Zeynep, arkadaşına hiçbir şey diyemeden oradan uzaklaştı. Aslında onu çok iyi anlıyor ama kırılmasından korktuğu için hiçbir şey söylemiyor."
B) 1 ve 2. Durum
C) 2 ve 3. Durum
D) 1, 2 ve 3. Durum
Türkçede "a, e" geniş ünlüleriyle biten fiiller "-yor" eki aldığında daralmaya uğrar. Ancak "y" kaynaştırma ünsüzü, konuşma dilinde daralma yapsa bile yazı dilinde sadece "de-" ve "ye-" fiillerinde daralmaya yol açar. Diğer fiillerde "y" harfinden kaynaklı daralma yazıya geçirilirse yazım yanlışı ortaya çıkar.
Bu kural doğrultusunda aşağıdaki cümleler incelendiğinde hangisinde farklı bir nedenden kaynaklanan bir durum söz konusudur?
B) Bize haber vermiyeceğini baştan beri hepimiz çok iyi biliyorduk.
C) Öğretmenin sorduğu soruya kimse cevap veremeyince öğretmen susuyordu.
D) Yarışmanın sonucunu öğrenmek istiyen öğrenciler panoya koştu.
Rüzgâr eski günleri fısıldayıp özlüyor,
Gözlerim uzaklardan bir haber mi bekliyor?
Vefasız dostlar artık kapımızı çalmıyor,
Her "dostum" diyen insan ne yazık ki bilmiyor.
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Dörtlükte hem fiil kökünde hem de olumsuzluk ekinde daralma örneği vardır.
C) Dörtlükteki tüm "-yor" eki almış fiillerde ünlü daralması gerçekleşmiştir.
D) "Bilmiyor" sözcüğünde daralma gerçekleşmemiştir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-unlu-daralmasi/testler