Yazinin icadi ve tarihi caglarin baslangici Ders Notu

Yazının İcadı ve Tarihi Çağların Başlangıcı 📜

İnsanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri, şüphesiz yazının icadıdır. Yazı sayesinde insanlar, düşüncelerini, bilgilerini ve deneyimlerini gelecek nesillere aktarabilmişlerdir. Bu büyük buluş, aynı zamanda tarihin "Yazının Bulunması" ile birlikte "Tarihi Devirler" adı verilen yeni bir döneme girmesini sağlamıştır. Yazının icadından önceki dönem "Tarih Öncesi Devirler" olarak adlandırılırken, yazıdan sonraki dönemler "Tarihi Devirler" olarak sınıflandırılır.

Yazının İcadı ve Önemi ✍️

Yazının icadı, tek bir olaydan ziyade, uzun bir süreçin ürünüdür. İlk insanlar, duygu ve düşüncelerini resimler, semboller ve işaretlerle ifade etmeye başlamışlardır. Bu ilk aşama, genellikle mağara duvarlarına çizilen resimler veya eşyalar üzerine kazınan basit işaretler şeklindeydi. Mezopotamya uygarlığında yaşayan Sümerler, MÖ 3200 civarında ilk yazı sistemlerinden birini geliştirmişlerdir. Bu yazı sistemine kil tabletler üzerine kamış kalemlerle kazındığı için çivi yazısı adı verilmiştir. Çivi yazısı, başlangıçta resimler şeklinde olup zamanla soyut sembollere dönüşmüştür.

Yazının icadının başlıca faydaları şunlardır:

• Bilgilerin kalıcı hale gelmesi ve nesilden nesile aktarılması.
• Devlet yönetiminde kolaylık sağlanması (kanunlar, vergiler, antlaşmalar).
• Ticaretin gelişmesi (kayıt tutma, hesap yapma).
• Bilim, sanat ve edebiyatın gelişmesine zemin hazırlanması.
• İnsanlar arasındaki iletişimin kolaylaşması.

Tarihi Çağların Başlangıcı 🚀

Tarihçiler, yazının bulunmasını, insanlık tarihini sınıflandırmak için önemli bir milat olarak kabul ederler. Bu nedenle, yazının icadıyla birlikte "Tarihi Devirler" başlamıştır. Tarihi devirler, genellikle toplumların yaşam biçimlerindeki, siyasi yapıdaki ve teknolojik gelişmelerdeki büyük değişimlere göre sınıflandırılır. Bu devirler şunlardır:

1. İlk Çağ (Yazının Bulunması - 375 Kavimler Göçü) 🏛️

Yazının icadıyla başlayan bu dönem, Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Roma gibi büyük medeniyetlerin kurulduğu zamandır. Bu dönemde devletler oluşmuş, kanunlar yazılmış, felsefe, matematik, astronomi gibi alanlarda önemli gelişmeler yaşanmıştır. İlk Çağ'ın sonu genellikle 375 yılındaki Kavimler Göçü ile ilişkilendirilir.

2. Orta Çağ (375 Kavimler Göçü - 1453 İstanbul'un Fethi) 🏰

Bu dönem, Avrupa'da feodalizmin yaygınlaştığı, Hristiyanlığın önemli bir güç haline geldiği ve İslam medeniyetinin geliştiği bir zamandır. Haçlı Seferleri, Moğol İstilaları gibi önemli olaylar bu döneme damgasını vurmuştur. 1453 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun İstanbul'u fethetmesiyle Orta Çağ sona ermiştir.

3. Yeni Çağ (1453 İstanbul'un Fethi - 1789 Fransız İhtilali) 👑

İstanbul'un fethiyle başlayan Yeni Çağ, coğrafi keşifler, Rönesans, Reform ve matbaanın icadı gibi önemli gelişmelere sahne olmuştur. Avrupa'da merkezi krallıklar güçlenmiş, sömürgecilik faaliyetleri hızlanmıştır. Bu dönemin sonu ise 1789'daki Fransız İhtilali ile kabul edilir.

4. Yakın Çağ (1789 Fransız İhtilali - Günümüz) 🌍

Fransız İhtilali ile başlayan bu dönem, sanayi inkılabı, milliyetçilik akımları, dünya savaşları ve teknolojik gelişmelerle şekillenmiştir. Günümüzde de devam eden bu çağ, küreselleşme, dijitalleşme gibi olgularla karakterize edilmektedir.

Çözümlü Örnek: Tarih Öncesi ve Tarihi Devir Ayrımı 📅

Bir arkeolog, bir mağara duvarında çeşitli hayvan resimleri ve av sahneleri bulmuştur. Bu buluntular, yazıya dair herhangi bir iz taşımamaktadır. Bu buluntular hangi döneme aittir?

Çözüm: Buluntularda yazıya dair herhangi bir iz olmaması, bu buluntuların yazıdan önceki döneme, yani Tarih Öncesi Devirlere ait olduğunu gösterir. Eğer bu mağarada yazı ile kaydedilmiş bir metin veya sembol bulunsaydı, o zaman tarihi devirlere ait bir buluntu olacaktı.

Başka bir örnek: Bir kazı çalışmasında, üzerinde Sümer çivi yazısı ile yazılmış bir ticaret anlaşması bulunan bir kil tablet bulundu. Bu tablet hangi döneme aittir?

Çözüm: Kil tablet üzerindeki çivi yazısı, yazının bulunduğunu gösterir. Bu nedenle bu tablet, Tarihi Devirlerin başlangıcı olan İlk Çağ'a aittir.