🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Tarih

📄 9. Sınıf Tarih: Türkistan Medeniyet Havzası Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Türkistan, coğrafi olarak Batı'da Hazar Denizi'nden Doğu'da Kingan Dağları'na kadar uzanan geniş bir coğrafyayı ifade eder.

2. Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinde temel ekonomik faaliyet tamamen tarıma dayalı yerleşik düzendir.

3. Anav kültürü, Türkistan havzasında ortaya çıkarılan ve Orta Asya'nın en eski kültürü olarak kabul edilen uygarlık merkezidir.

4. Türkistan coğrafyasında konargöçer yaşam tarzının benimsenmesi, Türklerin askeri teşkilatlanma becerilerinin gelişmesini engellemiştir.

5. İpek Yolu, Türkistan medeniyet havzasında ekonomik refahın yanı sıra farklı kültürlerin etkileşiminde de belirleyici bir rol oynamıştır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Orta Asya'da Türklerin en eski kültürü olarak bilinen ve atın ilk kez evcilleştirildiği bulgularına rastlanan kültür kültürüdür.
2. Geniş bozkırlara sahip Türkistan medeniyet havzasında mevsim şartlarına bağlı olarak yaylak ve kışlak arasında sürdürülen hayata yaşam tarzı denir.
3. Türkistan'da ölen kişilerin değerli eşyalarıyla birlikte gömüldüğü ve üzeri toprak veya taş yığınıyla örtülen oda biçimli mezarlara adı verilirdi.
4. Eski Türklerde devlet yönetim yetkisinin hükümdara Gök Tengri tarafından verildiğine inanılan anlayışa inancı denir.
5. Türkistan havzasında bronzdan ve altından yapılmış eserlerin yaygın olarak bulunduğu, madencilikte ileri seviyeye ulaşmış kültür çevresi kültürüdür.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Aşkabat yakınlarında bulunan, Orta Asya'nın en eski yerleşik ve tarım izlerini barındıran kültür merkezidir.
« Bozkır medeniyetinde ahiret inancını yansıtan ve ölülerin eşyalarıyla birlikte gömüldüğü tepe biçimli mezarlardır.
« Demirin Türkistan coğrafyasında ilk kez işlendiği ve dört tekerlekli arabaların görüldüğü kültür çevresidir.
« Eski Türklerde kahramanların mezarları başına hayattayken öldürdüğü düşman sayısı kadar dikilen taş heykellerdir.
« Orta Asya kültürleri arasında gelişmişlik düzeyi en yüksek olan ve Hayvan Üslubu sanatının en belirgin görüldüğü kültürdür.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Türkistan coğrafyasının sert karasal iklimi ve bozkır bitki örtüsü, Türklerin hangi temel ekonomik faaliyete yönelmesinde belirleyici olmuştur?

2. Eski Türk mezarlarında ele geçen 'Altın Elbiseli Adam' zırhı hangi kültür havzasına aittir?

3. Türkistan medeniyetinde toplumsal dayanışmayı artıran ve devleti yöneten kağanın halkına sunduğu büyük şölen veya ziyafetlere ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. I. Afanesyevo
II. Anav
III. Tagar

Yukarıda verilen Türkistan medeniyet havzası kültür merkezlerinden hangileri demir çağını yansıtan en gelişmiş bozkır kültürleri arasında yer alır?

2. Türkistan coğrafyasında görülen sert karasal iklim ve geniş bozkırlar Türklerin yaşam biçimini derinden etkilemiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu coğrafi şartların Türk toplumuna etkilerinden biri değildir?

3. Eski Türklerde ölen kişilerin kurgan adı verilen mezarlara kişisel eşyaları, atları ve silahlarıyla birlikte gömülmesi aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

4. Türkistan medeniyet havzasında yer alan ve Doğu Asya ile Akdeniz dünyasını birbirine bağlayarak Türk devletlerinin iktisadi güç kazanmasını sağlayan en önemli ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

5. Aşağıdaki kültür merkezlerinden hangisi, Türkistan'da yer alan ve Orta Asya'nın en eski yerleşim kalıntılarını barındıran kültür merkezidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Türkistan coğrafyasının iklim ve yeryüzü şekillerinin, Türklerin yaşam tarzı (konargöçerlik) ve askeri özellikleri üzerindeki etkilerini açıklayınız.

2. Türkistan havzasında yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan 'kurgan' buluntularından yola çıkarak Türklerin dini ve sanatsal özellikleri hakkında hangi çıkarımlarda bulunulabilir? Açıklayınız.

3. İpek Yolu'nun kontrolü için Türkistan medeniyet havzasında yaşanan mücadelelerin Türk devletlerine siyasi ve ekonomik açıdan katkıları neler olmuştur?