📄 9. Sınıf Tarih: Tarihi bilginin kanıtlanabilirliği Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Tarihsel bilgilerin kesin ve değişmez kuralları vardır, yeni belgeler ortaya çıksa bile bu bilgiler asla değişmez.
2. Birinci elden kaynaklar, tarihi olayın gerçekleştiği döneme ait olan her türlü yazılı, sözlü veya arkeolojik buluntulardır.
3. Tarih bilimi, doğa bilimleri gibi laboratuvar ortamında deney ve gözlem metodunu kullanarak bilgileri kanıtlar.
4. Tarih araştırmalarında elde edilen kaynakların güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılan eleştiri aşamasına tenkit denir.
5. Tarihçi, araştırmalarında tarafsız (objektif) olmak zorunda değildir; kendi kişisel görüşlerini kanıt olarak sunabilir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Tarihi bilgilerin kesin kanunlarının olmamasının ve zamanla değişebilmesinin temel sebebi nedir?
2. Tarih araştırmalarında kullanılan 'yazılı kaynaklara' iki adet örnek veriniz.
3. Tarih metodolojisindeki beş basamaktan (5T) biri olan 'Tahlil' ne anlama gelmektedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Tarih öğretmeni sınıfta 'Tarihi bilgiler mutlak kesinlik taşımaz; yeni belgeler bulundukça mevcut bilgiler değişebilir veya zenginleşebilir.' demiştir. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin bu ifadesini destekleyen bir gelişmedir?
2. Tarih araştırmalarında kaynakların güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılan iç ve dış eleştiri (tenkit) aşaması büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dış tenkit (dış eleştiri) aşamasında incelenen unsurlardan biri değildir?
3. Tarih biliminde olayların incelenmesinde kanıtlara dayanılması zorunludur. Aşağıdakilerden hangisi tarihi bir olayın kanıtlanmasında diğerlerine göre daha az güvenilir bir kaynak türüdür?
4. Tarih araştırması yapan bir araştırmacının izlediği yöntemler sırasıyla şunlardır: I. Kaynak Arama (Tarama), II. Sınıflandırma (Tasnif), III. Çözümleme (Tahlil), IV. Eleştiri (Tenkit), V. Sentez (Terkip). Buna göre, elde edilen bilgilerin doğruluğunun ve güvenilirliğinin saptandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
5. Tarih araştırmalarında objektifliği (tarafsızlığı) sağlamak isteyen bir tarihçinin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Tarihi bilginin kanıtlanmasında 'birinci elden kaynaklar' ile 'ikinci elden kaynaklar' arasındaki farkları açıklayarak her birine birer örnek veriniz.
2. 'Tarihçi olayları inceleyken kendi döneminin değil, olayın geçtiği dönemin şartlarını göz önünde bulundurmalıdır.' ilkesinin tarihi bilginin doğruluğu ve objektifliği açısından önemini açıklayınız.
3. Tarih araştırmalarında yeni bilgi ve belgelerin ortaya çıkmasının tarihi bilginin 'değişebilirliği' üzerindeki etkisini bir örnekle açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Tarihi bilginin kanıtlanabilirliği Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Tarihsel bilgilerin kesin ve değişmez kuralları vardır, yeni belgeler ortaya çıksa bile bu bilgiler asla değişmez. |
| ( .... ) | Birinci elden kaynaklar, tarihi olayın gerçekleştiği döneme ait olan her türlü yazılı, sözlü veya arkeolojik buluntulardır. |
| ( .... ) | Tarih bilimi, doğa bilimleri gibi laboratuvar ortamında deney ve gözlem metodunu kullanarak bilgileri kanıtlar. |
| ( .... ) | Tarih araştırmalarında elde edilen kaynakların güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılan eleştiri aşamasına tenkit denir. |
| ( .... ) | Tarihçi, araştırmalarında tarafsız (objektif) olmak zorunda değildir; kendi kişisel görüşlerini kanıt olarak sunabilir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Tarih araştırmalarında olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından faydalanılarak meydana getirilen eserlere .................... kaynaklar denir. |
| 2) | Tarihçinin ulaştığı belgeleri sınıflandırarak düzenlemesi aşamasına tarih metodolojisinde .................... adı verilir. |
| 3) | Tarihi bilgilerin güvenilirliğini ve doğruluğunu kanıtlamak için kullanılan en önemli unsurlar .................... olarak adlandırılır. |
| 4) | Elde edilen verilerin kaynak değeri taşıyıp taşımadığının ve bilgilerin doğruluk derecesinin araştırıldığı aşamaya .................... denir. |
| 5) | Tarih biliminde yeni bilgi ve belgelerin ortaya çıkması, mevcut tarihi bilgilerin .................... yol açabilir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Tarihi bilgilerin kesin kanunlarının olmamasının ve zamanla değişebilmesinin temel sebebi nedir? |
| 2) | Tarih araştırmalarında kullanılan 'yazılı kaynaklara' iki adet örnek veriniz. |
| 3) | Tarih metodolojisindeki beş basamaktan (5T) biri olan 'Tahlil' ne anlama gelmektedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Tarih öğretmeni sınıfta 'Tarihi bilgiler mutlak kesinlik taşımaz; yeni belgeler bulundukça mevcut bilgiler değişebilir veya zenginleşebilir.' demiştir. Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin bu ifadesini destekleyen bir gelişmedir?
A) Göbeklitepe kazılarıyla yerleşik hayata geçişle ilgili eski bilgilerin değişmesi
B) Tarih araştırmalarında deney metodunun kullanılmaya başlanması
C) Yazının icadıyla tarihi çağların başlaması
D) Tarihçilerin olayları kendi dönemlerinin değer yargılarına göre yorumlaması
E) Sözlü kaynakların yazılı kaynaklardan daha güvenilir kabul edilmesi
|
| 2) |
Tarih araştırmalarında kaynakların güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılan iç ve dış eleştiri (tenkit) aşaması büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dış tenkit (dış eleştiri) aşamasında incelenen unsurlardan biri değildir?
A) Eserin yazıldığı dönemin ve yazarının tespit edilmesi
B) Eserin yazıldığı kâğıdın ve mürekkebin incelenmesi
C) Eserin içindeki bilgilerin kendi içinde çelişip çelişmediğinin kontrol edilmesi
D) Eserin orijinal olup olmadığının belirlenmesi
E) Eserin dil ve üslup özelliklerinin incelenmesi
|
| 3) |
Tarih biliminde olayların incelenmesinde kanıtlara dayanılması zorunludur. Aşağıdakilerden hangisi tarihi bir olayın kanıtlanmasında diğerlerine göre daha az güvenilir bir kaynak türüdür?
A) Döneme ait resmi devlet fermanları
B) Arkeolojik kazılarda bulunan sikkeler
C) Kulaktan kulağa aktarılan efsaneler ve mitler
D) Olayın yaşandığı gün yazılmış günlükler
E) Taş üzerine kazınmış kitabeler
|
| 4) |
Tarih araştırması yapan bir araştırmacının izlediği yöntemler sırasıyla şunlardır: I. Kaynak Arama (Tarama), II. Sınıflandırma (Tasnif), III. Çözümleme (Tahlil), IV. Eleştiri (Tenkit), V. Sentez (Terkip). Buna göre, elde edilen bilgilerin doğruluğunun ve güvenilirliğinin saptandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
|
| 5) |
Tarih araştırmalarında objektifliği (tarafsızlığı) sağlamak isteyen bir tarihçinin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?
A) Olayları meydana geldiği dönemin şartlarına göre değerlendirmesi
B) Kendi milli ve dini duygularını araştırmasına yansıtması
C) Farklı ve zıt kaynaklardan yararlanarak karşılaştırma yapması
D) Belgelere ve kanıtlara sadık kalması
E) Olayların neden-sonuç ilişkilerini nesnel bir şekilde açıklaması
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Tarihi bilginin kanıtlanmasında 'birinci elden kaynaklar' ile 'ikinci elden kaynaklar' arasındaki farkları açıklayarak her birine birer örnek veriniz. |
| 2) | 'Tarihçi olayları inceleyken kendi döneminin değil, olayın geçtiği dönemin şartlarını göz önünde bulundurmalıdır.' ilkesinin tarihi bilginin doğruluğu ve objektifliği açısından önemini açıklayınız. |
| 3) | Tarih araştırmalarında yeni bilgi ve belgelerin ortaya çıkmasının tarihi bilginin 'değişebilirliği' üzerindeki etkisini bir örnekle açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-tarihi-bilginin-kanitlanabilirligi/etkinlikler