🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 9. Sınıf / 9. Sınıf Tarih / Tarihe yardımcı bilimler / Çalışma Kağıdı
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Tarih

📄 9. Sınıf Tarih: Tarihe yardımcı bilimler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Paleografya, eski yazı çeşitlerini ve alfabeleri inceleyerek tarihi belgelerin okunmasını sağlayan bilim dalıdır.

2. Nümizmatik (Meskûkat), geçmişte yaşamış toplumların örf, adet ve geleneklerini inceleyen kültür bilimidir.

3. Arkeoloji (Kazı bilimi), hem tarih öncesi hem de tarihî devirlerin aydınlatılmasında Tarih bilimine yardımcı olur.

4. Epigrafi bilimi, kâğıt üzerine yazılmış resmî fermanları ve diplomasi belgelerini inceler.

5. Karbon-14 metodu, organik buluntuların yaşının tespit edilmesinde Kimya biliminden faydalanılarak kullanılır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Tarihte devletler arasında yapılan antlaşmaları, fermanları ve resmî belgeleri inceleyen bilim dalına adı verilir.
2. Yazının henüz bulunmadığı tarih öncesi dönemlerin aydınlatılmasında en çok faydalanılan bilim dalı dır.
3. Eski paraları ve sikkeleri inceleyerek devletlerin ekonomik yapıları hakkında bilgi veren bilim dalı dır.
4. Taş, metal veya seramik yüzeyler üzerine yazılmış anıt ve kitabeleri inceleyen bilim dalına denir.
5. Tarihî olayların gerçekleştiği zamanı belirleyen ve olayları kronolojik sıraya koyan bilim dalı dir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Dillerin yapısını, türeyişini ve aralarındaki akrabalık bağlarını inceleyen dil bilimi.
« Toplumların örf, adet, gelenek ve yaşam biçimlerini inceleyen kültür bilimi.
« Tarihte devletlerin, sülalelerin ve şehirlerin kullandığı armaları inceleyen bilim dalı.
« Resmî belgelerdeki mühürleri, damgaları ve imzaları inceleyen bilim dalı.
« Yer adlarının kökenini ve tarihsel süreçteki değişimini inceleyen bilim dalı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Tarih öncesi devirlerin (Prehistorik dönemler) aydınlatılmasında Paleografya ve Epigrafi bilimlerinden neden faydalanılamaz?

2. Bir arkeolojik kazıda bulunan bronz bir sikke (para), tarihe yardımcı olan hangi iki temel bilim dalının doğrudan ilgi alanına girer?

3. Bir devletin sınır komşusuyla imzaladığı barış antlaşmasını ve hükümdar fermanlarını incelemek isteyen bir tarihçi en çok hangi bilim dalından yararlanmalıdır?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Eski Çağ'da yaşamış bir topluma ait Göktürk Kitabeleri'ni (Orhun Abideleri) yerinde incelemek ve üzerindeki yazıları okuyup çözümlemek isteyen bir araştırmacı, aşağıdaki yardımcı bilim dallarının hangilerinden doğrudan yararlanmalıdır?

2. Tarih öncesi dönemler (Taş ve Maden Devirleri) incelenirken yazılı kaynaklar bulunmadığı için söz konusu dönemi aydınlatmada bazı bilim dallarından yararlanılamaz.
Buna göre aşağıda verilen tarihe yardımcı bilim dallarından hangisi tarih öncesi dönemlerin araştırılmasında TARİHÇİYE YARDIMCI OLAMAZ?

3. I. Kadeş Barış Antlaşması metni
II. Lidya dönemine ait altın sikkeler
III. Bilge Kağan Anıtı üzerindeki yazılar
Yukarıda verilen tarihî kaynaklar ile bu kaynakları inceleyen tarihe yardımcı bilim dalları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

4. Tarihî bir olayın gerçekleştiği coğrafi mekânın iklimi, yeryüzü şekilleri ve stratejik konumu o toplumun yaşam tarzını, ekonomisini ve savaş sonuçlarını doğrudan etkiler.
Bu durumu dikkate alan bir tarihçinin aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle iş birliği yapması zorunludur?

5. Bir kazı alanında yapılan araştırmalarda insan kemikleri, taştan yapılmış balta uçları ve seramik kap parçaları bulunmuştur. Yazılı belgelere rastlanmayan bu yerleşim yerindeki toplumun ırk özelliklerini ve biyolojik yapısını incelemek isteyen bir bilim insanı hangi yardımcı bilimden faydalanmalıdır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. 'Tarih öncesi devirler' ile 'Tarihî devirler' arasındaki temel fark nedir? Tarih öncesi devirlerin incelenmesinde yazılı belgelerin olmamasının tarihe yardımcı bilimler açısından doğurduğu sonuçları açıklayınız.

2. Bir tarihçi, Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyıldaki ekonomik, siyasi ve askeri yapısını araştırırken hangi tarihe yardımcı bilimlerden, ne şekilde yararlanabilir? En az üç bilim dalı belirterek açıklayınız.

3. Tarih projesi hazırlayan bir öğrenci, bir müzede sergilenen eski bir kılıç üzerindeki hükümdar sembolünü, kılıcın maden yaşını ve kılıç üzerine kazınmış olan yazının dilini araştırmaktadır. Öğrencinin araştırmasında sırasıyla hangi bilim dallarından yararlanması gerektiğini nedenleriyle yazınız.