🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Tarih

📄 9. Sınıf Tarih: Orta çağ'daki başlıca devletler (siyasi/askeri yapı) Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bizans İmparatorluğu'nda ordu yönetimini kolaylaştırmak amacıyla 'Tema' adı verilen askeri valilikler kurulmuştur.

2. Sasani İmparatorluğu'nda kralın yetkileri sınırsız olmayıp, kararlar son karar mercii olan Kurultay tarafından alınırdı.

3. Feodal sistemde (derebeylik) kral, ülkenin tek ve mutlak hakimi olup tüm topraklar doğrudan kralın kişisel mülkü sayılmıştır.

4. Moğol İmparatorluğu'nda askeri teşkilatlanmada Mete Han'ın geliştirdiği onlu sistem uygulanmıştır.

5. Orta Çağ'da Sasaniler, İpek Yolu egemenliği için Bizans İmparatorluğu ve Akhunlar ile mücadele etmişlerdir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Feodal sistemde himaye eden koruyucu senyöre 'süzeren', himaye edilen vasala ise denirdi.
2. Moğol İmparatorluğu'nun hukuki temelini oluşturan ve Cengiz Han tarafından düzenlenen kanunlara adı verilir.
3. Sasani İmparatorluğu'nda hükümdarlar için 'kralların kralı' anlamına gelen unvanı kullanılmıştır.
4. Bizans İmparatorluğu'nda eyalet askerlerinin yetiştirildiği ve idari birimlerin oluşturulduğu askeri sisteme sistemi denir.
5. Hindistan'da toplumu kesin sınırlarla sınıflara ayıran ve sosyal hareketliliğe izin vermeyen sisteme sistemi denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Roma toplumunda soylulardan oluşan, tüm siyasi ve hukuki haklara sahip olan ayrıcalıklı sınıf.
« Feodal düzende bir senyöre bağlılık yemini ederek onun koruması altına giren özgür kişi.
« Moğol İmparatorluğu'nda devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı danışma meclisi.
« Pers ve Sasani devletlerinde ülkenin kolay yönetilmesi amacıyla oluşturulan eyalet sistemi.
« Feodal sistemde hiçbir hakkı bulunmayan, toprağa bağlı olarak çalışan köle sınıfı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Orta Çağ'da feodalitenin ortaya çıkmasında etkili olan ve Avrupa'nın siyasi yapısını kökten değiştiren tarihi olay hangisidir?

2. Moğol İmparatorluğu'nda devletin askeri ve idari yapısının şekillenmesinde etkili olan, Türk devlet teşkilatından alınan askeri sistem hangisidir?

3. Bizans İmparatorluğu'nun başkenti olan ve Orta Çağ boyunca önemli bir ticaret ve kültür merkezi konumunda bulunan şehir hangisidir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Orta Çağ'da Avrupa'da etkili olan feodalizm (derebeylik) sisteminin en önemli özelliklerinden biri siyasi gücün tek bir merkezde toplanmamasıdır. Bu durumun doğal sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkmıştır?

2. Moğol İmparatorluğu'nda idari ve askeri kararların alınmasında kurultay adı verilen meclis önemli bir rol oynardı. Kurultayda son söz hükümdara ait olsa da boy beylerinin ve komutanların görüşleri de alınırdı. Bu durum Moğol devlet yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?

3. Sasani İmparatorluğu, ipek ticareti üzerinde denetim kurmak amacıyla Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu ile uzun yıllar mücadele etmiştir. Bu mücadelelerde zaman zaman Orta Asya'daki Türk devletleriyle de ittifaklar kurulmuştur. Bu bilgilere göre, Orta Çağ devletlerinin dış politikalarını belirleyen en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

4. I. Ülkenin 'Tema' adı verilen askeri eyaletlere bölünmesi
II. Paralı askerlerin orduda önemli bir yer tutması
III. İmparatorun Tanrı'nın yeryüzündeki temsilcisi kabul edilmesi

Yukarıda verilen özelliklerden hangileri Bizans İmparatorluğu'nun askeri ve siyasi yapısı ile ilgilidir?

5. Orta Çağ'da Hindistan'da uygulanan Kast Sistemi'nde sınıflar arası geçiş kesinlikle yasaktır ve her sınıfın görevleri kesin kurallarla belirlenmiştir. Bu sistemin Hindistan'da aşağıdakilerden hangisinin oluşmasını engellediği savunulabilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Orta Çağ'da feodalite sisteminin ekonomik, sosyal ve siyasi yapısını kısaca açıklayarak, bu sistemin merkezi krallıkların gücü üzerindeki etkisini belirtiniz.

2. Bizans İmparatorluğu'nda uygulanan 'Tema' sisteminin askeri ve idari açıdan devlete sağladığı faydalar nelerdir? Açıklayınız.

3. Moğol İmparatorluğu'nun kısa sürede geniş topraklara yayılmasında etkili olan askeri ve hukuki unsurları açıklayınız.