✅ 9. Sınıf Tarih: İl, bodun, boy, urug, oğuş kavramları Test Çöz

İlk Türk devletlerinde toplumsal yapının en küçük birimi aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde siyasi teşkilatlanmanın en üst basamağı olan ve "devlet" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerindeki toplumsal yapının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

İlk Türk devletlerinde ailelerin birleşmesiyle oluşan ve "sülale" anlamına gelen toplumsal birim aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde boyların başında "bey" adı verilen yöneticiler bulunurdu. Boy beyleri, boyun çıkarlarını korumak ve kurultayda (meclis) boyunu temsil etmekle görevliydi.

Bu durum ilk Türk devletleri hakkında aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

İlk Türk devletlerinde sıklıkla kullanılan "İl gider, töre kalır." atasözüyle vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde "bodun" (millet), boyların bir araya gelmesiyle oluşan siyasi ve sosyal bir birliktir. Bodunun bir kağan etrafında birleşmesi ve teşkilatlanmasıyla "il" (devlet) kurulurdu.

Buna göre, bir "il"in kurulabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunludur?

İlk Türk devletlerinde toplumsal yapının temelini kan bağına dayalı birimler (oğuş, urug, boy) oluşturmaktaydı.

Bu durumun Türk toplumuna sağladığı en önemli fayda aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde "il" (devlet), boyların bir araya gelmesiyle oluşan federatif bir yapıya sahipti. Boylar kendi iç işlerinde serbest, dış işlerinde ise merkeze bağlıydı.

Bu durumun Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulamaz?

İlk Türk toplumunda oğuş, urug, boy ve bodun gibi birimlerin bir arada huzur içinde yaşaması ve devletin (il) işleyişi yazısız hukuk kuralları olan "töre" ile düzenlenmiştir. Töreye hükümdar dahil herkes uymak zorundaydı.

Bu bilgiye göre, ilk Türk devletleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

İlk Türk devletlerinde konargöçer yaşam tarzının etkisiyle toprak mülkiyeti devlete aitti.

Bu durum, toplumsal yapıyı oluşturan oğuş, urug ve boylar arasında aşağıdakilerden hangisinin engellenmesinde doğrudan etkili olmuştur?

Orhun Kitabeleri'nde geçen şu ifadeler dikkat çekicidir:
"Türk oğuz beyleri, milleti, işitin! Üstte gök çökmedikçe, altta yer delinmedikçe senin ilini, senin töreni kim bozabilir? Ey Türk milleti! Kendine dön!..."

Bu metinden hareketle ilk Türk devletlerindeki toplumsal ve siyasi yapı hakkında;

I. Devletin (il) varlığının, milletin (bodun) ve boyların birlikteliğine bağlı olduğu,
II. Törenin, devletin ve toplumun ayakta kalmasındaki en temel harç olduğu,
III. Boy beylerinin yönetimde hiçbir yetkisinin bulunmadığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İlk Türk devletlerinde devletin (il) yıkılması durumunda bile toplumu oluşturan oğuş, urug ve boy gibi alt birimler varlıklarını korumuş, töreye bağlı kalarak kısa sürede yeni bir devlet kurmayı başarmışlardır. Ancak aynı boy yapısı, boylar arası rekabet nedeniyle devletlerin iç savaşa sürüklenmesine ve yıkılmasına da zemin hazırlamıştır.

Bu durum ilk Türk devletlerindeki toplumsal yapının karakteri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en iyi açıklar?

İlk Türk devletlerinde toplumsal yapının en küçük birimi olan "oğuş"ta (aile) babanın otoritesi hakimken, en üst siyasi birim olan "il"de (devlet) ise kağanın otoritesi geçerliydi. Aile içindeki dayanışma, saygı ve hiyerarşi kuralları, devlet düzeyinde de töre aracılığıyla aynen uygulanmaktaydı.

Bu bilgilere dayanarak, ilk Türk devlet ve toplum yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?