✅ 9. Sınıf Tarih: Göktürk devletleri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Göktürk devletleri Testi
Avar Hakanlığı'na karşı isyan ederek $ 552 $ yılında Ötüken merkezli olarak I. Göktürk Devleti'ni kuran Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kutluk KağanB) Bumin Kağan
C) Bilge Kağan
D) Mete Han
E) Teoman
Göktürk Devleti'nin Türk tarihi açısından en önemli özelliklerinden biri, tarihte ilk kez "Türk" adını resmi bir devlet ismi olarak kullanmış olmalarıdır.
Bu durum Göktürklerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
B) İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti olduklarının
C) Ulusçu (milliyetçi) bir devlet anlayışına sahip olduklarının
D) Düzenli ordu sistemini ilk kez kurduklarının
E) İlk kez yazılı hukuk kuralları oluşturduklarının
II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde yaşayan, üç hükümdara vezirlik yapmış, Türk tarihinin ilk veziri ve yazarı olarak kabul edilen, "Türklerin Bismarck'ı" olarak da anılan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstemi YabguB) Kültigin
C) Vezir Tonyukuk
D) Baga Tarkan
E) Boyla Bağa Tarkan
II. Göktürk Devleti döneminde dikilen, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilen anıtlar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yenisey YazıtlarıB) Karabalgasun Yazıtları
C) Orhun Yazıtları
D) Sine Usi Yazıtları
E) Taryat Yazıtları
I. Göktürk Devleti kurulduğunda, kurucu Bumin Kağan devletin doğu bölgesini yönetirken, kardeşi İstemi Yabgu ise batı bölgesinin yönetimini üstlenmiştir.
Bu yönetim modeliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) İkili teşkilat sistemiyle federatif bir yönetim uygulandığı
C) Teokratik bir devlet yapısının benimsendiği
D) Taht kavgalarının tamamen sona erdirildiği
E) Kadınların da yönetimde söz sahibi olduğu
I. Göktürk Devleti, İpek Yolu'nu kontrol altında tutabilmek amacıyla önce Sasaniler ile ittifak kurarak Akhun Devleti'ni yıkmış; daha sonra ise Sasanilere karşı Bizans İmparatorluğu ile ittifak yapmıştır.
Bu dış politika adımları Göktürkler ile ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
B) Savaşlardan tamamen kaçındıklarını
C) Ekonomik çıkarlar doğrultusunda pragmatik (faydacı) ittifaklar kurduklarını
D) Çin'in askeri üstünlüğünü kabul ettiklerini
E) Batı yönündeki fetihleri tamamen durdurduklarını
Çin esaretinde geçen uzun yılların ardından Kutluk Kağan, dağınık halde yaşayan Türk boylarını bir araya getirerek II. Göktürk Devleti'ni kurmuş ve kendisine "derleyen, toplayan" anlamına gelen "İlteriş" unvanı verilmiştir.
Buna göre "İlteriş" unvanının verilmesi, Kutluk Kağan'ın aşağıdaki faaliyetlerinden hangisinin bir sonucudur?
B) Çin ile kalıcı barış antlaşması imzalamasının
C) Türk birliğini ve devlet teşkilatını yeniden sağlamasının
D) Ülkede Budizm inancını yaymasının
E) Kurultay sistemini tamamen ortadan kaldırmasının
Orhun Yazıtları'nda geçen; "Fakir milleti zengin kıldım, az milleti çok kıldım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim..." şeklindeki ifadeler, Göktürk devlet anlayışında aşağıdakilerden hangisinin varlığını gösterir?
A) Teokratik devlet anlayışınınB) Sosyal devlet anlayışının
C) Oligarşik yönetim biçiminin
D) Sömürgeci devlet politikasının
E) Sınıflı toplum yapısının
Göktürkler, kendilerine özgü $ 38 $ harften oluşan Göktürk (Runik) alfabesini oluşturmuş ve bu alfabeyle Orhun Yazıtları'nı yazmışlardır.
Bu durum Göktürklerin aşağıdaki özelliklerinden hangisini en iyi açıklar?
B) Çin kültürünün etkisi altında kaldıklarını
C) Gelişmiş bir milli kültür ve ulusal benlik bilincine sahip olduklarını
D) Tek tanrılı dinleri yaymaya çalıştıklarını
E) Ticari ilişkilerde sadece takas usulünü kullandıklarını
Göktürklerde hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılan "Kut" inancı hâkimdi. Bu inanca göre kut, kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçerdi.
Bu durumun Göktürk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?
B) Sık sık taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin kısa sürede zayıflamasına
C) Kadınların da hükümdar olabilmesine
D) Din adamlarının devlet yönetiminde mutlak güç kazanmasına
E) Kurultayın yetkilerinin tamamen sınırlandırılmasına
II. Göktürk (Kutluk) Devleti, zamanla merkezi otoritesini kaybetmiş ve bünyesindeki bazı Türk boylarının birleşerek isyan etmesi sonucu $ 744 $ yılında yıkılmıştır.
II. Göktürk Devleti'nin yıkılmasında ve ardından yeni bir Türk devletinin kurulmasında etkili olan bu Türk boyları aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
B) Hazarlar - Peçenekler - Oğuzlar
C) Uygurlar - Karluklar - Basmıllar
D) Kıpçaklar - Bulgarlar - Macarlar
E) Akhunlar - Sabirler - Türgişler
Orhun Yazıtları'nda Bilge Kağan şöyle seslenmektedir:
"Türk Oğuz beyleri, milleti, işitin! Üstte mavi gök çökmedikçe, altta yağız yer delinmedikçe senin ilini ve töreni kim bozabilir? Türk milleti, vazgeç, pişman ol! Disiplinsizliğinden dolayı seni beslemiş olan kağanına, hür ve müstakil iyi iline karşı kendin hata ettin, kötü duruma düşürdün."
Bu metinden hareketle Göktürk devlet ve toplum yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Devletin zayıflamasında ve felaketlerle karşılaşılmasında halkın ve beylerin hatalı davranışlarının da payı olduğu belirtilmiştir.
C) Hükümdarın yetkileri sınırsız olup, töre kurallarının tamamen üzerindedir.
D) Bağımsızlığın (hür ve müstakil yaşamanın) korunması en önemli değerlerden biridir.
E) Toplumsal birlik, disiplin ve kağana bağlılık devletin bekası için şart koşulmuştur.
I. Göktürk Devleti’nin yıkılmasının ardından Türk boyları yaklaşık $ 50 $ yıl boyunca Çin esaretinde yaşamıştır. Bu süreçte milli kimliklerini kaybetmeyen Türkler, bağımsızlıklarını kazanmak için birçok isyan girişiminde bulunmuşlardır. Bunların en bilineni $ 639 $ yılındaki Kürşat ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen ihtilal girişimidir. Bu girişim başarısızlıkla sonuçlansa da Türk boyları arasında bağımsızlık ateşini yeniden yakmıştır.
Bu tarihsel süreç göz önüne alındığında, Kürşat İhtilali ve esaret dönemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi en doğru değerlendirmedir?
B) Başarısızlıkla sonuçlandığı için Türklerin bağımsızlık ümitlerini tamamen sona erdirmiştir.
C) İstiklal (bağımsızlık) duygusunun canlı tutulmasını sağlayarak II. Göktürk Devleti'nin kuruluşuna zemin hazırlamıştır.
D) Göktürklerin göçebe yaşamı tamamen terk edip yerleşik tarım toplumuna geçmesine neden olmuştur.
E) Çin İmparatorluğu'nun Türk boyları üzerindeki askeri ve siyasi baskısını tamamen sona erdirmiştir.
Kültigin Anıtı'nın doğu yüzünde yer alan şu ifadeler dikkat çekicidir:
"İnsanoğlunun üzerine ecdadım Bumin Kağan ve İstemi Yabgu tahta oturmuş. Oturarak Türk milletinin ilini, töresini tutuvermiş, düzenleyivermiş. Dört taraf hep düşman imiş. Ordu sevk edip dört taraftaki milleti hep almış, hep tabi kılmış..."
Bu yazıttan ve II. Göktürk Devleti'nin genel özelliklerinden yola çıkılarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
B) Kağanların en önemli görevleri arasında devlet düzenini (il) kurmak ve töreyi uygulamak yer almaktadır.
C) Orhun Yazıtları, sadece dini ritüelleri anlatan ve ahiret hayatına hazırlık amacı taşıyan kutsal metinlerdir.
D) Göktürk devlet yapısında askeri güç ve fetih politikası, devletin sınırlarının genişlemesinde ve egemenliğin kurulmasında etkin rol oynamıştır.
E) Yazıtlar, Türk devlet yönetimi ve askeri stratejileri hakkında bilgi veren birer siyasetname niteliği taşımaktadır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-gokturk-devletleri/testler