📄 9. Sınıf Tarih: Devletleşme sürecinde deyişimler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. İlk Türk devletlerinde devletin batı kanadını yöneten yabgu, iç işlerinde serbest dış işlerinde doğudaki kağana bağlıdır.
2. Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi sayesinde hazineden para çıkmadan güçlü bir ordu beslenmiştir.
3. İlk Türk devletlerinde boyların bir araya gelmesiyle oluşan en büyük toplumsal ve siyasi birliğe 'Oguş' adı verilir.
4. Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Türkçeyi resmi dil ilan ederek milli benliklerini korumuşlardır.
5. Gulam sistemi, sadece Türk kökenli askerlerin saray muhafızı olarak yetiştirilmesine dayanan bir askeri sistemdir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Karahanlılar Devleti'nin kurucusu kimdir?
2. Türk devletlerinde hanedan üyelerinin taht üzerinde hak sahibi olması esasına dayanan, devletin zayıflamasına ve yıkılmasına yol açan geleneksel veraset anlayışı nedir?
3. Gazneli Devleti'nde farklı milletlerin bir arada yaşaması ve ordunun çok uluslu olması hangi olumsuz duruma yol açmıştır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. İlk Türk devletlerinde görülen 'Ordu-Millet' anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
2. Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi'nin faydaları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
3. İlk Türk devletlerinde boyların bir araya gelerek devlet (İl) kurma sürecinde, boy beylerinin kurultaya katılarak kağana bağlılık bildirmeleri zorunluydu. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
4. Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte devlet yönetiminde ve sosyal hayatta bazı değişimler yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Türk-İslam devletlerinde görülen bu değişimlerden biri değildir?
5. I. Gulam Sistemi
II. İkta Sistemi
III. Kurultay Meclisi
Yukarıda verilenlerden hangileri Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu gibi Türk-İslam devletlerinin askeri ve idari yapısında değişim ve kurumsallaşmayı sağlayan unsurlar arasında yer alır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. İlk Türk devletlerinde uygulanan 'Kut Anlayışı' nedir? Bu anlayışın devlet yönetimi ve taht kavgaları üzerindeki etkilerini açıklayınız.
2. Türk-İslam devletlerinde uygulanan Gulam Sistemi'nin işleyişini ve devlete sağladığı faydaları kısaca açıklayınız.
3. Göçebe Türk boylarının 'Boy Birliği' (Federatif) yapısından yerleşik ve merkeziyetçi bir devlet yapısına geçiş sürecinde karşılaştığı temel değişimleri yazınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Devletleşme sürecinde deyişimler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | İlk Türk devletlerinde devletin batı kanadını yöneten yabgu, iç işlerinde serbest dış işlerinde doğudaki kağana bağlıdır. |
| ( .... ) | Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi sayesinde hazineden para çıkmadan güçlü bir ordu beslenmiştir. |
| ( .... ) | İlk Türk devletlerinde boyların bir araya gelmesiyle oluşan en büyük toplumsal ve siyasi birliğe 'Oguş' adı verilir. |
| ( .... ) | Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Türkçeyi resmi dil ilan ederek milli benliklerini korumuşlardır. |
| ( .... ) | Gulam sistemi, sadece Türk kökenli askerlerin saray muhafızı olarak yetiştirilmesine dayanan bir askeri sistemdir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise .................... adı verilir. |
| 2) | Büyük Selçuklu Devleti'nde ordu ve devlet yöneticileri yetiştirmek amacıyla kurulan, dönemin en ünlü medresesi .................... Medresesi'dir. |
| 3) | Türk-İslam devletlerinde toprağın mülkiyetinin devlete, kullanım hakkının ise köylüye ait olduğu, askeri ve idari sisteme .................... sistemi denir. |
| 4) | İlk Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılan anlayışa .................... denir. |
| 5) | Karahanlı Devleti'nde hükümdarların İslamiyet öncesi Türk devlet geleneğini sürdürerek kullandıkları unvanlardan biri de .................... unvanıdır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Karahanlılar Devleti'nin kurucusu kimdir? |
| 2) | Türk devletlerinde hanedan üyelerinin taht üzerinde hak sahibi olması esasına dayanan, devletin zayıflamasına ve yıkılmasına yol açan geleneksel veraset anlayışı nedir? |
| 3) | Gazneli Devleti'nde farklı milletlerin bir arada yaşaması ve ordunun çok uluslu olması hangi olumsuz duruma yol açmıştır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
İlk Türk devletlerinde görülen 'Ordu-Millet' anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Her an savaşa hazır bir toplum yapısı vardır.
B) Askerlik özel bir meslek olarak görülmez.
C) Kadınlar da gerektiğinde savaşlara katılır.
D) Ordu sadece paralı askerlerden oluşur.
E) Eli silah tutan herkes asker kabul edilir.
|
| 2) |
Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi'nin faydaları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Hazineden para harcamadan güçlü bir ordu oluşturulması
B) Taht kavgalarının tamamen sona ermesi
C) Tarım topraklarının sürekli işlenerek üretimin denetlenmesi
D) Taşrada asayiş ve güvenliğin sağlanması
E) Vergilerin düzenli ve kolay bir şekilde toplanması
|
| 3) |
İlk Türk devletlerinde boyların bir araya gelerek devlet (İl) kurma sürecinde, boy beylerinin kurultaya katılarak kağana bağlılık bildirmeleri zorunluydu. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A) Merkezi otoritenin boyların rızası ve bağlılığıyla güçlendirildiğinin
B) Boyların tamamen bağımsız hareket ettiğinin
C) Kurultay kararlarının sadece dini nitelik taşıdığının
D) Veraset sisteminin kesin kurallara bağlandığının
E) Göçebe yaşam tarzının tamamen terk edildiğinin
|
| 4) |
Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte devlet yönetiminde ve sosyal hayatta bazı değişimler yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Türk-İslam devletlerinde görülen bu değişimlerden biri değildir?
A) Hükümdarların halife adına hutbe okutması
B) Şer'i hukuk kurallarının uygulanmaya başlanması
C) Para üzerine halifenin isminin yazılması
D) Kut anlayışının tamamen terk edilerek yerine demokratik seçimlerin gelmesi
E) Hükümdarların sultan unvanını kullanmaya başlaması
|
| 5) |
I. Gulam Sistemi II. İkta Sistemi III. Kurultay Meclisi Yukarıda verilenlerden hangileri Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu gibi Türk-İslam devletlerinin askeri ve idari yapısında değişim ve kurumsallaşmayı sağlayan unsurlar arasında yer alır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | İlk Türk devletlerinde uygulanan 'Kut Anlayışı' nedir? Bu anlayışın devlet yönetimi ve taht kavgaları üzerindeki etkilerini açıklayınız. |
| 2) | Türk-İslam devletlerinde uygulanan Gulam Sistemi'nin işleyişini ve devlete sağladığı faydaları kısaca açıklayınız. |
| 3) | Göçebe Türk boylarının 'Boy Birliği' (Federatif) yapısından yerleşik ve merkeziyetçi bir devlet yapısına geçiş sürecinde karşılaştığı temel değişimleri yazınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-devletlesme-surecinde-deyisimler/etkinlikler