🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Thales ve Temel Orantı Teoremleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Thales ve Temel Orantı Teoremleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde DE kenarı BC kenarına paraleldir. AD uzunluğu 4 cm, DB uzunluğu 6 cm ve AE uzunluğu 5 cm ise, EC uzunluğu kaç cm'dir? 📐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için Temel Orantı Teoremi'ni kullanacağız. Teorem, bir üçgende bir kenara paralel çizilen doğrunun diğer iki kenarı orantılı böldüğünü söyler. 📌
1. Teoremi Uygulayalım:
* AD / DB = AE / EC
2. Verilen Değerleri Yerine Koyalım:
* 4 / 6 = 5 / EC
3. İçler Dışlar Çarpımı Yapalım:
4 EC = 6 * 5
4 EC = 30
4. EC'yi Bulalım:
* EC = 30 / 4
* EC = 7.5 cm ✅
Yani, EC uzunluğu 7.5 cm'dir.
Örnek 2:
Şekildeki ABC üçgeninde AB // DE'dir. AC = 12 birim, CE = 4 birim ve BD = 9 birim olduğuna göre, AD kaç birimdir? 📏
Çözüm:
Bu soruda da Temel Orantı Teoremi'nin bir başka yorumunu kullanacağız. Teorem, kenarların tamamını da orantılı olarak böler. 💡
1. Kenar Uzunluklarını Belirleyelim:
* AE = AC - CE = 12 - 4 = 8 birim
2. Teoremi Uygulayalım:
* AD / DB = AE / EC
3. Verilen Değerleri Yerine Koyalım:
* AD / 9 = 8 / 4
4. AD'yi Bulmak İçin Denklem Kuralım:
* AD / 9 = 2
AD = 2 9
* AD = 18 birim ✅
Dolayısıyla, AD uzunluğu 18 birimdir.
Örnek 3:
Bir parkta bulunan iki bank arasındaki mesafeyi ölçmek isteyen Ahmet, elindeki cetveli kullanarak bir yöntem geliştiriyor. Ahmet, iki ağaç arasındaki mesafeyi ölçmek için bir üçgen oluşturuyor. Bir ağaçtan başlayarak 5 metre ilerleyip bir nokta (A) belirliyor. Bu noktadan (A) diğer ağaca (B) doğru 7 metre ilerleyip bir nokta (C) belirliyor. Sonra ilk ağaçtan (D) başlayıp DC doğrusuna paralel bir çizgi çizerek AB doğrusunu kestiği noktayı (E) işaretliyor. Eğer DA = 3 metre ve DB = 6 metre ise, CE mesafesi kaç metredir? 🌳
Çözüm:
Bu bir Thales Teoremi uygulamasıdır. Paralel doğrular, kesen doğruları orantılı böler. 📌
1. Problemdeki Geometrik Yapıyı Anlayalım:
* DC // AB (Soruda belirtilmese de, Thales teoremi için bu gereklidir. Eğer DC ve AB paralel değilse, bu soru Thales teoremi ile çözülemez. Soruyu Thales teoremi ile çözülecek şekilde yorumluyoruz.)
* D noktası ilk ağaç, B noktası diğer ağaç.
* A noktası D'den 5 metre ileride.
* C noktası A'dan 7 metre ileride.
* DA = 3 metre, DB = 6 metre.
* E noktası, DC doğrusuna paralel çizilen çizginin AB doğrusunu kestiği yer.
* Bizden CE mesafesi isteniyor.
Düzeltme: Sorunun metninde bir tutarsızlık var. "DC doğrusuna paralel bir çizgi çizerek AB doğrusunu kestiği noktayı (E) işaretliyor" ifadesi, genellikle bir üçgenin bir kenarına paralel çizilen doğruyu diğer kenarlarda kestiği durumu anlatır. Soruyu, "ABC üçgeninde DE // BC" şeklinde klasik Thales teoremi problemine benzeterek çözelim.
Soruyu Yeniden Yorumlama: Bir D noktasından başlayıp, 5 metre ileride A, oradan 7 metre ileride C noktası olsun. Başka bir noktadan (B) 6 metre ileride bir nokta (DB=6) olsun. Eğer DE // AC ise... Bu da karışık.
En Olası Yorum: Bir ABC üçgeni var. D noktası AB üzerindedir, E noktası AC üzerindedir. DE // BC'dir.
* AD = 3 metre
* DB = 6 metre
* AE = 5 metre
* EC = ?
* AB = AD + DB = 3 + 6 = 9 metre
* AC = AE + EC = 5 + EC
Sorunun "DC doğrusuna paralel bir çizgi çizerek AB doğrusunu kestiği noktayı (E) işaretliyor" kısmı kafa karıştırıcı. En standart Thales teoremi yorumuyla devam edelim:
2. Klasik Thales Teoremi Uygulaması (DE // BC varsayımıyla):
* AD / DB = AE / EC
3. Verilen Değerleri Yerine Koyalım:
* 3 / 6 = 5 / EC
4. Denklemi Çözelim:
* 1 / 2 = 5 / EC
EC = 2 5
* EC = 10 metre ✅
Bu yoruma göre CE mesafesi 10 metredir. Sorunun metni biraz daha net olmalıydı.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-thales-ve-temel-oranti-teoremleri/sorular