🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Grafik türleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Grafik türleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir sınıftaki öğrencilerin en sevdiği renkler aşağıdaki gibidir:
- Kırmızı: 12 öğrenci
- Mavi: 15 öğrenci
- Yeşil: 8 öğrenci
- Sarı: 5 öğrenci
Çözüm:
Bu tür verileri göstermek için en uygun grafik türü sütun grafiğidir.
- Her bir rengi yatay eksende (x ekseni) temsil edebiliriz.
- Her bir rengi seven öğrenci sayısını dikey eksende (y ekseni) gösterebiliriz.
- Her renk için çizilecek sütunun yüksekliği, o rengi seven öğrenci sayısını ifade edecektir.
Örnek 2:
Bir şirketin son 5 yıldaki yıllık karı şu şekildedir:
- 2019: 100.000 TL
- 2020: 120.000 TL
- 2021: 150.000 TL
- 2022: 130.000 TL
- 2023: 180.000 TL
Çözüm:
Yıllara göre bir değişimi veya eğilimi göstermek istediğimizde çizgi grafiği en etkili yöntemdir.
- Yatay eksene yılları (2019, 2020, ..., 2023) yerleştiririz.
- Dikey eksene ise ilgili yılın kar miktarını (TL olarak) yerleştiririz.
- Her yılın kar değerini bir nokta ile işaretler ve bu noktaları bir çizgi ile birleştiririz.
Örnek 3:
Bir gruptaki kişilerin en çok tercih ettiği meyve türleri şunlardır:
- Elma: %40
- Muz: %30
- Portakal: %20
- Üzüm: %10
Çözüm:
Bir bütünün parçalarını oransal olarak göstermek için en uygun grafik türü daire grafiğidir.
- Daire grafiği, bir bütünün tamamını temsil eder (yani %100'ü).
- Her bir meyve türü, dairenin bir dilimi olarak gösterilir.
- Her dilimin büyüklüğü, o meyvenin toplam tercih içindeki yüzdesine orantılıdır.
Örnek 4:
Bir manav, sattığı meyvelerin adetlerini aşağıdaki gibi kaydetmiştir:
- Elma: 50 adet
- Armut: 35 adet
- Çilek: 60 adet
- Karpuz: 20 adet
Çözüm:
Bu veriler, farklı kategorilerdeki miktarları karşılaştırmak için sütun grafiği ile en iyi şekilde gösterilir.
- Adım 1: Yatay eksene meyve isimlerini yazın (Elma, Armut, Çilek, Karpuz).
- Adım 2: Dikey eksene satılan adetleri temsil eden bir ölçek belirleyin (Örneğin 0'dan 70'e kadar).
- Adım 3: Her meyve için, satılan adede karşılık gelen yükseklikte bir sütun çizin.
Örnek 5:
Bir öğrencinin son 6 deneme sınavından aldığı puanlar şu şekildedir:
- Deneme 1: 75
- Deneme 2: 80
- Deneme 3: 70
- Deneme 4: 85
- Deneme 5: 90
- Deneme 6: 88
Çözüm:
Bu tür veriler, zaman içindeki bir değişimi veya eğilimi izlemek için idealdir. Bu nedenle çizgi grafiği kullanılmalıdır.
- Adım 1: Yatay eksene deneme sınavlarının sırasını (1, 2, 3, 4, 5, 6) yerleştirin.
- Adım 2: Dikey eksene alınan puanları temsil eden bir ölçek belirleyin (Örneğin 0'dan 100'e kadar).
- Adım 3: Her deneme sınavı için alınan puanı bir nokta ile işaretleyin.
- Adım 4: Bu noktaları sırasıyla bir çizgi ile birleştirin.
Örnek 6:
Bir markette bulunan ürünlerin stok durumunu gösteren bir tablo verilmiştir:
- Süt: 50 litre
- Yoğurt: 75 kutu
- Peynir: 100 paket
- Ayran: 60 kutu
Çözüm:
Farklı kategorilerdeki miktarları karşılaştırmak için sütun grafiği en uygun seçenektir.
- Adım 1: Yatay eksene ürün isimlerini yazın (Süt, Yoğurt, Peynir, Ayran).
- Adım 2: Dikey eksene stok miktarlarını temsil eden bir ölçek belirleyin.
- Adım 3: Her ürün için, stok miktarına karşılık gelen yükseklikte bir sütun oluşturun.
Örnek 7:
Bir ankete katılan 200 kişiye "En çok hangi sosyal medya platformunu kullanıyorsunuz?" sorusu sorulmuştur. Sonuçlar şu şekildedir:
- Instagram: 80 kişi
- YouTube: 60 kişi
- TikTok: 40 kişi
- Twitter: 20 kişi
Çözüm:
Bir bütünün parçalarını oransal olarak göstermek için en etkili grafik türü daire grafiğidir.
- Adım 1: Daire grafiğinin tamamı, ankete katılan toplam kişi sayısını (%100'ü) temsil eder.
- Adım 2: Her sosyal medya platformu için, toplam kişi sayısına oranla bir dilim hesaplanır. Örneğin Instagram için oran \( \frac{80}{200} = 0.4 \) veya %40'tır.
- Adım 3: Her platformun yüzdesine karşılık gelen büyüklükte bir dilim daireden kesilir.
Örnek 8:
Bir ailenin aylık harcamaları aşağıdaki gibidir:
- Gıda: 3000 TL
- Kira: 4000 TL
- Fatura: 1500 TL
- Ulaşım: 1000 TL
- Diğer: 1500 TL
Çözüm:
Bir bütünün (toplam harcama) farklı parçalarını (harcama kalemleri) göstermek için daire grafiği idealdir.
- Adım 1: Ailenin toplam aylık harcamasını hesaplayın: \( 3000 + 4000 + 1500 + 1000 + 1500 = 11000 \) TL.
- Adım 2: Her bir harcama kaleminin toplam harcama içindeki yüzdesini hesaplayın. Örneğin kira için: \( \frac{4000}{11000} \times 100 \approx 36.4% \).
- Adım 3: Bu yüzdelere göre daireyi dilimlere ayırın.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-grafik-turleri/sorular