Algoritma ve akış şeması Ders Notu

Algoritma ve Akış Şeması 📐

Algoritma, belirli bir problemi çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için izlenen adımlar dizisidir. Günlük hayatımızda farkında olmadan pek çok algoritma kullanırız. Örneğin, sabah kalktığımızda dişlerimizi fırçalama sırası, bir tarifi takip ederek yemek yapma veya bir adrese ulaşmak için yol tarifi alma gibi eylemler birer algoritmadır. Bilgisayar bilimlerinde ise algoritmalar, bilgisayara ne yapması gerektiğini adım adım anlatan talimatlar bütünüdür.

Algoritmanın Özellikleri

• Belirginlik: Her adım açık ve net olmalıdır. Ne yapılacağı tam olarak anlaşılmalıdır.
• Girdi: Algoritmanın bir veya daha fazla girdisi olabilir. Bu girdiler, algoritmanın işleyeceği verilerdir.
• Çıktı: Her algoritmanın en az bir çıktısı olmalıdır. Bu çıktı, algoritmanın problemi çözmesi sonucu elde edilen sonuçtur.
• Sonluluk: Algoritma, sonlu sayıda adımdan sonra mutlaka sonlanmalıdır. Sonsuz döngülere girmemelidir.
• Etkililik: Her adım, sonlu sayıda temel işlemle gerçekleştirilebilir olmalıdır.

Algoritma Tasarımı

Bir algoritma tasarlarken izlenebilecek genel adımlar şunlardır:

1. Problemi Anlama: Çözülmek istenen problem tam olarak anlaşılmalıdır.
2. Girdi ve Çıktıları Belirleme: Problemin hangi verilerle çalışacağı (girdiler) ve ne tür bir sonuç üretmesi gerektiği (çıktılar) belirlenmelidir.
3. Adımları Sıralama: Problemi çözmek için gerekli olan işlemler mantıksal bir sıraya konulmalıdır.
4. Algoritmayı Yazma: Adımlar, anlaşılır bir dille veya özel gösterimlerle ifade edilmelidir.

Akış Şeması Nedir?

Akış şeması, bir algoritmanın görsel olarak temsil edilmesidir. Algoritmanın adımlarını ve bu adımlar arasındaki akışı, standart semboller kullanarak gösterir. Akış şemaları, algoritmaların anlaşılmasını, yorumlanmasını ve hata ayıklanmasını kolaylaştırır.

Temel Akış Şeması Sembolleri

* Başla/Bitir (Oval): Algoritmanın başlangıcını ve sonunu belirtir. * İşlem (Dikdörtgen): Hesaplama, atama veya veri işleme gibi işlemleri ifade eder. * Girdi/Çıktı (Paralelkenar): Veri alma (girdi) veya veri verme (çıktı) işlemlerini gösterir. * Karar (Eşkenar Dörtgen): Bir koşulun değerlendirilip farklı yollara ayrılmasını sağlar. Genellikle "Evet" veya "Hayır" gibi iki farklı çıktı üretir. * Oklar: Adımlar arasındaki akış yönünü gösterir.

Örnek: İki Sayının Toplamını Bulan Algoritma ve Akış Şeması

Algoritma:

1. Başla
2. Birinci sayıyı (sayi1) al.
3. İkinci sayıyı (sayi2) al.
4. Toplam = sayi1 + sayi2 işlemini yap.
5. Toplamı ekrana yazdır.
6. Bitir

Akış Şeması Gösterimi (Metinsel Betimleme):

Oval "Başla" sembolü ile başlanır. Bir ok ile paralelkenar "sayi1'i al" sembolüne bağlanır. Bir ok ile paralelkenar "sayi2'yi al" sembolüne bağlanır. Bir ok ile dikdörtgen "Toplam = sayi1 + sayi2" sembolüne bağlanır. Bir ok ile paralelkenar "Toplamı yazdır" sembolüne bağlanır. Bir ok ile oval "Bitir" sembolüne bağlanır.

Örnek: Tek mi Çift mi Kontrol Eden Algoritma ve Akış Şeması

Algoritma:

1. Başla
2. Bir sayıyı (sayi) al.
3. Eğer sayi'nin 2'ye bölümünden kalan 0 ise (sayi mod 2 = 0):
4. "Çift" yazdır.
5. Değilse:
6. "Tek" yazdır.
7. Bitir

Akış Şeması Gösterimi (Metinsel Betimleme):

Oval "Başla" sembolü ile başlanır. Bir ok ile paralelkenar "sayi'yi al" sembolüne bağlanır. Bir ok ile eşkenar dörtgen "sayi mod 2 = 0 mı?" sembolüne bağlanır. Eşkenar dörtgenin "Evet" çıkan kolu, paralelkenar "Çift yazdır" sembolüne bağlanır. Eşkenar dörtgenin "Hayır" çıkan kolu, paralelkenar "Tek yazdır" sembolüne bağlanır. "Çift yazdır" ve "Tek yazdır" sembollerinden çıkan oklar, tek bir noktada birleşerek oval "Bitir" sembolüne bağlanır.

Algoritmalar, bilgisayar programlarının temelini oluşturur ve akış şemaları da bu algoritmaların anlaşılır bir şekilde ifade edilmesine yardımcı olur. Bu iki kavram, problem çözme becerilerini geliştirmek için oldukça önemlidir.