🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Yazılı hazırlık özet Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Yazılı hazırlık özet Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Kimya Bilimi ünitesinde karşımıza çıkan simya ve kimya farkı ile ilgili bir soru:
Aşağıda verilen maddelerden hangileri simyacılar tarafından keşfedilen ve günümüzde de hala kullanılan maddelerdendir?
I. Zaç yağı (Sülfürik asit)
II. Kezzap (Nitrik asit)
III. Naylon
IV. Seramik 🧪
Aşağıda verilen maddelerden hangileri simyacılar tarafından keşfedilen ve günümüzde de hala kullanılan maddelerdendir?
I. Zaç yağı (Sülfürik asit)
II. Kezzap (Nitrik asit)
III. Naylon
IV. Seramik 🧪
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- I. Zaç yağı: Simyacı Ebubekir er-Razi tarafından keşfedilmiştir. Günümüzde hala kullanılır. ✅
- II. Kezzap: Simyacı Cabir bin Hayyan tarafından damıtma yoluyla elde edilmiştir. ✅
- III. Naylon: Modern kimya döneminde üretilen bir polimerdir. Simyacılar döneminde yoktur. ❌
- IV. Seramik: Çok eski çağlardan beri toprağın pişirilmesiyle elde edilen bir maddedir. ✅
Örnek 2:
Laboratuvar Güvenlik Kuralları kapsamında, üzerinde "Alev" resmi bulunan bir kimyasal madde şişesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? 🔥
Bu güvenlik sembolünün anlamı nedir ve bu maddeyle çalışırken nelere dikkat edilmelidir?
Bu güvenlik sembolünün anlamı nedir ve bu maddeyle çalışırken nelere dikkat edilmelidir?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Sembolün Anlamı: Bu piktogram maddenin Yanıcı (Flammable) olduğunu gösterir. ⚠️
- Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Madde çıplak ateşten, kıvılcımdan ve ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. 🚫
- Bu maddeler kolayca tutuşabilir ve yangına sebebiyet verebilir.
- Depolanırken serin ve havalandırılmış ortamlarda muhafaza edilmelidir.
Örnek 3:
Atomun Yapısı ile ilgili bir hesaplama sorusu:
Nötr bir X atomunun kütle numarası \( 35 \), nötron sayısı ise \( 18 \) olarak verilmiştir.
Buna göre bu atomun proton sayısı ve elektron sayısı kaçtır? ⚛️
Nötr bir X atomunun kütle numarası \( 35 \), nötron sayısı ise \( 18 \) olarak verilmiştir.
Buna göre bu atomun proton sayısı ve elektron sayısı kaçtır? ⚛️
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Atomlarda temel formülümüz: Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı şeklindedir.
- Verilenleri yerine koyalım: \[ 35 = p + 18 \]
- Buradan proton sayısı (p): \[ p = 35 - 18 = 17 \] olarak bulunur. ✅
- Soru kökünde atomun nötr olduğu belirtilmiştir.
- Nötr atomlarda: Proton Sayısı = Elektron Sayısı (e)
- Bu durumda elektron sayısı: \[ e = 17 \] olur. ✅
Örnek 4:
Periyodik Sistem ünitesinden bir soru:
Atom numarası \( 19 \) olan Potasyum (K) elementinin periyodik sistemdeki yerini (periyot ve grup) katman elektron dizilimi yaparak bulunuz. 🗺️
Atom numarası \( 19 \) olan Potasyum (K) elementinin periyodik sistemdeki yerini (periyot ve grup) katman elektron dizilimi yaparak bulunuz. 🗺️
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 9. sınıf müfredatına göre katman dizilimi yapalım:
- 1. Katman: \( 2 \) elektron
- 2. Katman: \( 8 \) elektron
- 3. Katman: \( 8 \) elektron
- 4. Katman: \( 1 \) elektron (Toplam: \( 2 + 8 + 8 + 1 = 19 \))
- Periyot Bulma: Toplam katman sayısı periyot numarasını verir. \( 4 \) katman olduğu için 4. Periyot.
- Grup Bulma: Son katmandaki elektron sayısı (değerlik elektron sayısı) grup numarasını verir. Son katmanda \( 1 \) elektron olduğu için 1A Grubu.
Örnek 5:
Periyodik Özelliklerin Değişimi:
Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe;
I. Atom yarıçapı
II. İyonlaşma enerjisi
III. Elektronegatiflik
değerlerinin nasıl değişmesi beklenir? (Genel eğilimleri belirtiniz.) 📈
Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe;
I. Atom yarıçapı
II. İyonlaşma enerjisi
III. Elektronegatiflik
değerlerinin nasıl değişmesi beklenir? (Genel eğilimleri belirtiniz.) 📈
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- I. Atom Yarıçapı: Aynı periyotta sağa doğru gidildikçe çekirdek yükü (proton sayısı) artar ancak katman sayısı değişmez. Bu durum elektronların çekirdek tarafından daha güçlü çekilmesine neden olur. Dolayısıyla atom yarıçapı azalır. 📉
- II. İyonlaşma Enerjisi: Çap küçüldüğü için elektron koparmak zorlaşır. Genel olarak iyonlaşma enerjisi artar. (3A-2A ve 6A-5A sapmalarına dikkat edilmelidir.) 📈
- III. Elektronegatiflik: Bağ elektronlarını çekme yeteneği sağa doğru (soygazlar hariç) genellikle artar. 📈
Örnek 6:
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler:
Magnezyum ( \( _{12}Mg \) ) ve Klor ( \( _{17}Cl \) ) atomları arasında oluşacak bileşiğin Lewis yapısını çizerek gösteriniz ve bağ türünü belirtiniz. 🔗
Magnezyum ( \( _{12}Mg \) ) ve Klor ( \( _{17}Cl \) ) atomları arasında oluşacak bileşiğin Lewis yapısını çizerek gösteriniz ve bağ türünü belirtiniz. 🔗
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Önce elektron dizilimlerini yapalım:
- Mg: \( 2, 8, 2 \) (Son katmanda \( 2 \) elektron var, metaldir, \( 2 \) elektron verir.)
- Cl: \( 2, 8, 7 \) (Son katmanda \( 7 \) elektron var, ametaldir, \( 1 \) elektron alır.)
- Metal ve ametal arasında İyonik Bağ oluşur.
- Mg atomu \( 2 \) elektronunu \( 2 \) ayrı Cl atomuna verir.
- Lewis Yapısı:
- Mg atomu \( Mg^{2+} \) iyonuna dönüşür.
- Cl atomları birer elektron alarak \( [Cl]^{-} \) iyonuna dönüşür (etrafında \( 8 \) nokta ile gösterilir).
- Formül: \( MgCl_{2} \) şeklinde yazılır.
Örnek 7:
Maddenin Halleri:
Buzdolabından çıkarılan soğuk bir balın ekmeğe sürülmesi zorken, oda sıcaklığındaki balın daha kolay sürülmesinin nedeni kimyasal hangi kavramla açıklanır? 🍯
Buzdolabından çıkarılan soğuk bir balın ekmeğe sürülmesi zorken, oda sıcaklığındaki balın daha kolay sürülmesinin nedeni kimyasal hangi kavramla açıklanır? 🍯
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Bu durum sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnç olan Viskozite kavramı ile açıklanır.
- Sıcaklık arttıkça sıvı moleküllerinin kinetik enerjisi artar ve moleküller arası çekim kuvvetlerinin etkisi azalır.
- Bu durum sıvının akıcılığının artmasına, yani viskozitesinin azalmasına neden olur.
- Soğuk balın viskozitesi yüksek olduğu için akmaya direnç gösterir ve zor sürülür. Isınan balın viskozitesi düşer ve akıcılığı artar.
Örnek 8:
Güçlü ve Zayıf Etkileşimler:
Aşağıda verilen değişimlerden hangileri fiziksel, hangileri kimyasal değişimdir?
a) Suyun elektroliz edilmesi
b) Şekerin suda çözünmesi
c) Demirin paslanması
d) Naftalinin süblimleşmesi ⚡
Aşağıda verilen değişimlerden hangileri fiziksel, hangileri kimyasal değişimdir?
a) Suyun elektroliz edilmesi
b) Şekerin suda çözünmesi
c) Demirin paslanması
d) Naftalinin süblimleşmesi ⚡
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- a) Suyun elektroliz edilmesi: Su, bileşenleri olan hidrojen ve oksijen gazına ayrışır. Maddenin iç yapısı değiştiği için Kimyasal değişimdir. ⚗️
- b) Şekerin suda çözünmesi: Şeker molekülleri su içerisinde dağılır ancak kimlik değiştirmez. Buharlaştırma ile geri elde edilebilir. Fiziksel değişimdir. 💧
- c) Demirin paslanması: Demir metali hava oksijeni ile tepkimeye girerek yeni bir madde (pas) oluşturur. Kimyasal değişimdir. 🧱
- d) Naftalinin süblimleşmesi: Katı halden doğrudan gaz hale geçiştir. Bir hal değişimi olduğu için Fiziksel değişimdir. 💨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-yazili-hazirlik-ozet/sorular